สรุปสั้น: เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าแบบน้ำผ่านร้อนทันที ที่อยู่ในฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมของ สมอ. คือ มอก. 1693-2547 เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้า น้ำผ่านร้อนทันที เฉพาะด้านความปลอดภัย มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน 2549 ครอบคลุมเครื่องสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานที่มีลักษณะคล้ายกัน รวมถึงร้านค้า อุตสาหกรรมขนาดย่อม และฟาร์ม แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์สำหรับเครื่องเฟสเดียว และไม่เกิน 480 โวลต์สำหรับเครื่องอื่น
บทความนี้ยึดข้อมูลจากหน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมของ สมอ. และไม่ยืนยันว่ามีมาตรฐานใหม่แทนที่ทั้งหมด จนกว่าจะพบประกาศทางการที่ยืนยันการยกเลิกหรือทดแทน ถ้ากำลังดูเครื่องใช้ไฟฟ้าบังคับอื่น อ่านต่อที่ เตารีด มอก. และ ไดร์เป่าผม มอก.
มอก. 1693-2547 ครอบคลุมเครื่องแบบใด
ชื่อมาตรฐานระบุชัดว่าเป็นเครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าแบบ น้ำผ่านร้อนทันที (instantaneous) ไม่ใช่เครื่องที่มีถังเก็บน้ำร้อนขนาดใหญ่ ขอบข่ายตามหน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ สมอ. ได้แก่
- เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้า น้ำผ่านร้อนทันที สำหรับใช้ในที่อยู่อาศัยและงานที่มีลักษณะคล้ายกัน
- ใช้ในร้านค้า อุตสาหกรรมขนาดย่อม และในฟาร์ม
- แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์ สำหรับเครื่องทำน้ำร้อนเฟสเดียว
- แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 480 โวลต์ สำหรับเครื่องทำน้ำร้อนอื่น ๆ
พิกัดรหัสสถิติ (HS2022) ที่ระบุในหน้าเดียวกันคือ 8516.10.11.000/C62 และ 8516.10.19.000/C62 ผู้นำเข้าควรจับคู่พิกัดกับรุ่นจริงก่อนยื่นใบอนุญาต
สิ่งที่ไม่ครอบคลุม
หน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุข้อยกเว้นสำคัญดังนี้
- เครื่องต้มน้ำไฟฟ้า (อ้างอิง IEC 60335-2-15)
- เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าที่มีถังเก็บ (อ้างอิง IEC 60335-2-21)
- เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าซึ่งประสงค์ให้ใช้ในทางอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ
- เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าซึ่งประสงค์ให้ใช้ในสถานที่ที่มีภาวะพิเศษ เช่น มีบรรยากาศกัดกร่อน หรืออาจก่อให้เกิดการระเบิด (ฝุ่น ไอ หรือก๊าซ)
- เครื่องจ่ายสินค้าอัตโนมัติเชิงพาณิชย์ และเครื่องขายอัตโนมัติ (อ้างอิง IEC 60335-2-75)
สรุปง่าย ๆ คือกาต้มน้ำตั้งโต๊ะ เครื่องทำน้ำร้อนแบบถังเก็บ (storage water heater) และเครื่องอุตสาหกรรมเฉพาะทาง ไม่อยู่ในขอบข่าย มอก. 1693-2547 และต้องไปดูมาตรฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง
ข้อความในฉลากที่ สมอ. ระบุ
การแสดงเครื่องหมายและฉลากตามหน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์มีสาระสำคัญดังนี้
- กำลังไฟฟ้าเข้าที่กำหนด (W) หรือ กระแสไฟฟ้าที่กำหนด (A)
- สัญลักษณ์แสดงชนิดของแหล่งจ่ายไฟ
- แบบหรือรุ่นอ้างอิง
- ความถี่ที่กำหนดต่ำสุดสำหรับเครื่องทำน้ำร้อนตัวทำความร้อนเปลือยคือ 50 Hz
- เครื่องทำน้ำร้อนตัวทำความร้อนเปลือยต้องทำเครื่องหมายที่มีสาระสำคัญตามที่มาตรฐานกำหนด
- สภาพต้านทานของน้ำต้องไม่น้อยกว่าค่าที่ระบุ
- ความดันที่กำหนดเป็นพาสคัล
- เครื่องทำน้ำร้อนทางออกเปิดที่ต้องใช้กับหัวฉีดพ่น (spray head) ต้องระบุให้ขจัดตะกรันที่หัวฉีดอย่างสม่ำเสมอ
- ข้อแนะนำการติดตั้งสำหรับเครื่องทำน้ำร้อนตัวทำความร้อนเปลือย เช่น สภาพต้านทานของน้ำที่จ่ายเข้า การต่อเข้ากับสายไฟฟ้าเดินถาวร การต่อลงดิน (สำหรับประเภท I) และการระบุทางน้ำเข้าและทางน้ำออก
จุดที่ช่างติดตั้งและผู้ขายควรให้ความสำคัญคือเครื่องแบบตัวทำความร้อนเปลือยมีเงื่อนไขน้ำและการติดตั้งมากกว่าเครื่องทั่วไป การขายโดยไม่มีคู่มือติดตั้งภาษาไทยครบจึงมีความเสี่ยงทั้งต่อผู้ใช้และต่อสถานะการอนุญาต
สถานะมาตรฐาน: ยังระบุ มอก. 1693-2547 เป็นรายการบังคับ
ณ วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 หน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมของ สมอ. ยังแสดง มอก. 1693-2547 พร้อมวันที่มีผลบังคับใช้ 23 เม.ย. 49 ในรอบวิจัยนี้ยังไม่พบหน้าทางการของ สมอ. ที่ยืนยันว่ามาตรฐานนี้ถูกแทนที่ทั้งหมดด้วย มอก. 60335 เล่ม 2(35)-2567 หรือเลขอื่น ดังนั้นบทความนี้จึงยึด มอก. 1693-2547 ตามที่ยังปรากฏในฐานข้อมูล หากมีประกาศยกเลิกหรือทดแทนภายหลัง ให้ยึดประกาศราชกิจจานุเบกษาและหน้า สมอ. เป็นหลัก
ช่องทางสอบถามที่หน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุไว้ ได้แก่ กองตรวจการมาตรฐาน 2 กลุ่ม 1 โทร. 0 2430 6823 ต่อ 1210 สำหรับการตรวจสอบ/กำกับดูแล และกองควบคุมมาตรฐาน ก.3 (เครื่องใช้ไฟฟ้า) โทร. 0 2430 6821 ต่อ 1030 สำหรับการขอรับใบอนุญาต มอก.
หมายเหตุจากการตรวจฐานข้อมูลเพิ่มเติมในรอบวิจัย: หน้าข้อมูลใบอนุญาตของ สมอ. (a.tisi.go.th) มีข้อความหมายเหตุเกี่ยวกับการยกเลิก มอก. 1693-2547 และการประกาศ มอก. 60335 เล่ม 2(35)-2567 และมีเอกสารมาตรฐาน มอก. 60335 เล่ม 2(35)-2567 ปรากฏในราชกิจจานุเบกษาเมื่อช่วงปลายปี 2567 แต่ หน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม (hscode id=22) ยังแสดง มอก. 1693-2547 เป็นรายการบังคับ ที่มีผล 23 เม.ย. 49 บทความนี้จึงไม่ยืนยันว่าการทดแทนมีผลบังคับใช้ครบถ้วนแล้ว ผู้ประกอบการควรสอบถามกองควบคุมมาตรฐาน ก.3 และติดตามกฎกระทรวง/ราชกิจจานุเบกษาโดยตรงก่อนเปลี่ยนเลขมาตรฐานในใบอนุญาต
ใครต้องขอใบอนุญาต และผู้ขายต้องทำอะไร
- ผู้ผลิตในประเทศขอใบอนุญาตทำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
- ผู้นำเข้าขอใบอนุญาตนำเข้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมก่อนนำเข้าเพื่อจำหน่าย
- ผู้จำหน่ายและช่างติดตั้งที่นำเข้าเองควรขายหรือติดตั้งเฉพาะรุ่นที่อยู่ในใบอนุญาต
ภาพรวมขั้นตอนและเอกสารขอ มอก. ดูได้ที่ จด มอก. ขั้นตอน ค่าใช้จ่าย และเอกสาร (ราคาเริ่มต้น 45,000 บาทต่อใบอนุญาต ยังไม่รวม VAT ค่าทดสอบ และค่าตรวจโรงงาน)
เช็กลิสต์ก่อนนำเข้าหรือติดขาย
- สินค้าเป็นแบบน้ำผ่านร้อนทันทีจริง ไม่ใช่ถังเก็บหรือกาต้มน้ำ
- แรงดันไฟฟ้าและความดันน้ำตรงตามที่ฉลากและคู่มือระบุ
- ฉลากมีกำลังไฟฟ้าหรือกระแส รุ่น ความดัน และข้อแนะนำติดตั้งครบ
- ถ้าเป็นแบบตัวทำความร้อนเปลือย มีข้อความเรื่องความต้านทานของน้ำและการต่อลงดินครบ
- พิกัด HS และการสำแดงรุ่นตรงกับใบอนุญาต
- คู่มือภาษาไทยอธิบายทางน้ำเข้า-ออกและการบำรุงรักษาหัวฉีดพ่น (ถ้ามี)
ข้อควรระวังตอนเลือกเครื่องสำหรับงานติดตั้ง
ช่างไฟฟ้าและช่างประปาที่รับติดตั้งเครื่องทำน้ำร้อนแบบผ่านร้อนทันทีควรอ่านคู่มือของผู้รับอนุญาตให้ครบ โดยเฉพาะเครื่องประเภทตัวทำความร้อนเปลือยที่ต้องต่อเข้ากับสายไฟฟ้าเดินถาวรและมีเงื่อนไขคุณภาพน้ำ หากติดตั้งผิดเงื่อนไขฉลาก นอกจากเสี่ยงต่อผู้ใช้แล้ว ยังอาจถูกมองว่าจำหน่ายหรือนำเครื่องที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานไปใช้งาน
ผู้ขายออนไลน์ควรแสดงข้อมูลกำลังไฟฟ้า ความดันน้ำ และรุ่นให้ตรงกล่องจริง ไม่ตัดคำเตือนออกจากภาพเพื่อความสวยของหน้าสินค้า
คำถามที่พบบ่อย
เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าต้องมี มอก. อะไร
สำหรับแบบน้ำผ่านร้อนทันที ตามฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมของ สมอ. คือ มอก. 1693-2547 มีผลบังคับใช้ 23 เม.ย. 49
เครื่องทำน้ำร้อนแบบถังเก็บใช้ มอก. 1693 ได้ไหม
ไม่ได้ หน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุว่าเครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้าที่มีถังเก็บไม่อยู่ในขอบข่าย (อ้างอิง IEC 60335-2-21)
กาต้มน้ำไฟฟ้าอยู่ภายใต้ มอก. 1693 หรือไม่
ไม่ครอบคลุม เครื่องต้มน้ำไฟฟ้าถูกยกเว้นและอ้างอิง IEC 60335-2-15
มอก. 1693 ถูกแทนด้วย มอก. 60335 เล่ม 2(35) แล้วหรือยัง
ยังไม่ยืนยันว่าทดแทนครบแล้ว หน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม (hscode id=22) ยังแสดง มอก. 1693-2547 เป็นรายการบังคับ แม้จะมีหมายเหตุหรือเอกสารมาตรฐาน มอก. 60335 เล่ม 2(35)-2567 ในช่องทางอื่น ให้ยึดกฎกระทรวงและคำตอบจาก สมอ. เป็นหลัก
ร้านขายอุปกรณ์ประปาต้องขอใบอนุญาตเองไหม
ผู้ผลิตและผู้นำเข้าเป็นผู้ขอใบอนุญาต ผู้ขายควรเลือกสินค้าจากผู้รับอนุญาตและตรวจว่ารุ่นตรงกับเอกสาร
ฉลากต้องระบุความดันน้ำด้วยหรือไม่
ใช่ หน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์กำหนดให้แสดงความดันที่กำหนดเป็นพาสคัล และมีข้อกำหนดเพิ่มสำหรับเครื่องบางแบบ เช่น หัวฉีดพ่นและตัวทำความร้อนเปลือย
ให้ Livilution ช่วยขอ มอก. เครื่องทำน้ำร้อน
Livilution Consult มีประสบการณ์ 6 ปี ในงานขอใบอนุญาต มอก. เครื่องใช้ไฟฟ้า เราช่วยตรวจว่าสินค้าวัดอยู่ในขอบข่ายน้ำผ่านร้อนทันทีหรือไม่ จัดชุดเอกสารรุ่น และประสานการทดสอบ
ส่งสเปก รูปฉลาก และคู่มือติดตั้งมาให้เราช่วยเช็กเบื้องต้น ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ หรือ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- สมอ. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม มอก. 1693-2547 เครื่องทำน้ำร้อนไฟฟ้า น้ำผ่านร้อนทันที: www3.tisi.go.th/hscode/hscode_view.asp?id=22
- เอกสารมาตรฐาน มอก. 1693-2547 (ไฟล์ PDF จากแหล่งวิจัยประกอบ): ใช้คู่กับหน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม
ข้อมูล ณ วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
