สรุปสั้น: หม้อหุงข้าว มอก. ที่ สมอ. ระบุในฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมคือ มอก. 1039-2547 หม้อหุงข้าวไฟฟ้า เฉพาะด้านความปลอดภัย มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2549 ครอบคลุมหม้อหุงข้าวไฟฟ้าสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัย แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์ ความจุไม่เกิน 10 ลิตร รวมถึงการใช้ในร้านค้า อุตสาหกรรมขนาดย่อม และในฟาร์ม ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องขอใบอนุญาต และฉลากต้องมีข้อความตามที่มาตรฐานกำหนด
บทความนี้สรุปจากหน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ สมอ. สำหรับเจ้าของแบรนด์ ผู้นำเข้า และร้านค้าออนไลน์ที่ขายหม้อหุงข้าวไฟฟ้า ถ้ากำลังดูเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นควบคู่กัน อ่านต่อได้ที่ เตารีด มอก. 60335 เล่ม 2(3) และ ไดร์เป่าผม มอก. 60335 เล่ม 2(23)
มอก. 1039-2547 คืออะไร
มอก. 1039-2547 เป็นมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมด้านความปลอดภัยของหม้อหุงข้าวไฟฟ้า สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมระบุวันที่มีผลบังคับใช้ 21 ก.พ. 49 ในฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน การขอรับใบอนุญาต มอก. สำหรับกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้าสอบถามได้ที่กองควบคุมมาตรฐาน ก.3 (เครื่องใช้ไฟฟ้า) โทร. 0 2430 6821 ต่อ 1030 และการตรวจสอบ/กำกับดูแลผลิตภัณฑ์อยู่ที่กองตรวจการมาตรฐาน 2 กลุ่ม 1 โทร. 0 2430 6823 ต่อ 1210
พิกัดรหัสสถิติ (HS2022) ที่หน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุคือ 8516.60.10.000/C62 ซึ่งผู้นำเข้าควรใช้ประกอบการสำแดงและวางแผนใบอนุญาต
ขอบข่ายที่บังคับและสิ่งที่ไม่ครอบคลุม
ครอบคลุม
- หม้อหุงข้าวไฟฟ้าสำหรับใช้ในที่อยู่อาศัย
- แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์
- ความจุไม่เกิน 10 ลิตร
- รวมหม้อหุงข้าวที่ใช้ในร้านค้า อุตสาหกรรมขนาดย่อม และในฟาร์ม
ไม่ครอบคลุมถึง
- หม้อหุงข้าวที่ออกแบบสำหรับงานอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ
- หม้อหุงข้าวที่มีเจตนาให้ใช้ในสถานที่ที่มีภาวะพิเศษ เช่น มีบรรยากาศกัดกร่อน หรืออาจก่อให้เกิดการระเบิด (ฝุ่น ไอ หรือก๊าซ)
- หม้อหุงข้าวที่มีการทำความร้อนโดยใช้คลื่นความถี่สูง
ถ้าสินค้าของคุณเป็นหม้อหุงอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ความจุเกิน 10 ลิตร หรือใช้หลักการทำความร้อนอื่น อย่าสรุปว่าใช้ มอก. 1039-2547 โดยอัตโนมัติ ให้ตรวจขอบข่ายกับ สมอ. ก่อนสั่งผลิตหรือนำเข้า
ข้อความในฉลากและเครื่องหมายที่ต้องมี
ตามหน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ สมอ. การแสดงเครื่องหมายและฉลากของหม้อหุงข้าวไฟฟ้าภายใต้ มอก. 1039-2547 มีสาระสำคัญดังนี้
- กำลังไฟฟ้าเข้าที่กำหนด (W) หรือ พิสัยแรงดันไฟฟ้าที่กำหนด (V)
- สัญลักษณ์แสดงชนิดของแหล่งจ่ายไฟ
- กำลังไฟฟ้าเข้าที่กำหนดเป็นวัตต์
- แบบหรือรุ่นอ้างอิง
- ความจุที่กำหนด เป็นลูกบาศก์เดซิเมตร หรือลิตร
- ต้องมีขีดบอกระดับ หรือสัญลักษณ์อื่นที่แสดงความจุที่กำหนด ซึ่งมองเห็นได้ขณะเติมน้ำ
- ข้อแนะนำสำหรับหม้อหุงข้าวฯ ที่ฝาปิดมีรูระบายไอน้ำอยู่ต่ำกว่าที่จับบนฝาหม้อ ต้องแสดงข้อความตามที่มาตรฐานกำหนด
- คำเตือนให้วางฝาในตำแหน่งที่ทิศทางของไอน้ำห่างจากที่จับเท่านั้น (ยกเว้นกรณีออกแบบให้ปิดฝาได้เฉพาะทิศทางที่ปลอดภัย) และคำเตือนห้ามเปิดฝาขณะน้ำเดือด
- ข้อแนะนำต้องมีข้อความห้ามนำไปจุ่มน้ำ
จุดที่ร้านค้าออนไลน์มักพลาดคือขายรุ่นที่ฉลากไม่มีภาษาไทยครบ หรือตัดคำเตือนเรื่องไอน้ำและห้ามจุ่มน้ำออกเพื่อให้กล่องดูโล่ง ผู้ขายควรขอภาพฉลากจริงจากซัพพลายเออร์ก่อนเปิดขาย
ใครต้องขอใบอนุญาต
- ผู้ผลิตในประเทศ ขอใบอนุญาตทำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับรุ่นที่อยู่ในขอบข่าย
- ผู้นำเข้า ขอใบอนุญาตนำเข้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมก่อนนำเข้าเพื่อจำหน่าย
- ผู้จำหน่าย ขายเฉพาะสินค้าที่ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าได้รับอนุญาตแล้ว และรุ่นตรงกับใบอนุญาต
หลักการเดียวกับเครื่องใช้ไฟฟ้าบังคับอื่น คือแต่ละรุ่นต้องอยู่ในขอบข่ายใบอนุญาต อย่าใช้ใบอนุญาตรุ่นหนึ่งไปแปะกับอีกรุ่นที่ยังไม่ได้ระบุ
เช็กลิสต์ก่อนสั่งผลิตหรือเปิดขาย
- แรงดันและความจุอยู่ในเกณฑ์ ≤250 V และ ≤10 ลิตร หรือไม่
- พิกัดศุลกากรตรงกับ 8516.60.10.000/C62 หรือต้องสอบถามเพิ่ม
- ฉลากมีกำลังไฟฟ้า รุ่น ความจุ ขีดบอกระดับ และคำเตือนครบ
- มีสำเนาใบอนุญาตและเอกสารแสดงเครื่องหมาย มอก. จากผู้รับอนุญาต
- คู่มือภาษาไทยและข้อความห้ามจุ่มน้ำถูกพิมพ์มาพร้อมสินค้า
ภาพรวมขั้นตอนขอใบอนุญาต มอก. ดูได้ที่ จด มอก. ขั้นตอน ค่าใช้จ่าย และเอกสาร (ราคาเริ่มต้น 45,000 บาทต่อใบอนุญาต ยังไม่รวม VAT) และแนวทางเครื่องใช้ไฟฟ้าใกล้เคียงอย่าง พัดลม มอก. 934-2558
ความต่างจากเครื่องใช้ไฟฟ้า มอก. ฉบับ IEC อื่น
ในช่วงปีที่ผ่านมา สมอ. มีการปรับปรุงมาตรฐานเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายรายการไปสู่ชุด มอก. 60335 เช่น เตารีดและไดร์เป่าผม แต่หม้อหุงข้าวในฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมที่เปิดตรวจ ณ วันที่วิจัยนี้ยังระบุ มอก. 1039-2547 เป็นมาตรฐานบังคับด้านความปลอดภัย ผู้ประกอบการจึงไม่ควรสมมติเองว่าหม้อหุงข้าวถูกแทนด้วยเลข 60335 โดยไม่ตรวจหน้าข้อมูลผลิตภัณฑ์ของ สมอ.
วิธีเช็กที่ปลอดภัยคือเปิดหน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม ดูเลข มอก. วันที่มีผลบังคับใช้ ขอบข่าย และข้อความฉลาก แล้วค่อยวางแผนทดสอบและขอใบอนุญาต หากมีประกาศยกเลิกหรือแทนที่ในอนาคต ให้ยึดประกาศราชกิจจานุเบกษาและหน้า สมอ. เป็นหลัก
เอกสารที่ผู้นำเข้ามักต้องเตรียมควบคู่ใบอนุญาต
แม้รายละเอียดหลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตจะดูเพิ่มจาก สมอ. เป็นกรณี ๆ แต่ในทางปฏิบัติผู้นำเข้าหม้อหุงข้าวมักจัดชุดเอกสารดังนี้ไว้พร้อม
- รายการรุ่น แรงดัน กำลังไฟฟ้า และความจุ
- รายงานผลการทดสอบความปลอดภัยจากหน่วยที่ สมอ. ยอมรับ
- เอกสารระบบควบคุมคุณภาพของโรงงานผู้ผลิต
- ตัวอย่างฉลากและคู่มือภาษาไทย
- ข้อมูลพิกัดศุลกากรและการสำแดงรุ่นให้ตรงกับใบอนุญาต
การเปลี่ยนฮีตเตอร์ ฝา หรือแผงควบคุมโดยไม่แจ้ง อาจทำให้รุ่นที่ขายจริงไม่อยู่ในขอบข่ายใบอนุญาตเดิม ควรปรึกษา สมอ. หรือที่ปรึกษาก่อนปรับสเปก
ร้านค้าออนไลน์ควรตรวจอะไรก่อนเปิดลิงก์ขาย
- ขอสำเนาใบอนุญาตและดูว่ารุ่นบนกล่องตรงกับรุ่นในใบ
- ถ่ายฉลากด้านล่างเครื่องให้เห็นกำลังไฟฟ้า ความจุ และคำเตือน
- ตรวจว่ามีขีดบอกระดับน้ำที่มองเห็นตอนเติมน้ำจริง
- อย่าตัดคำเตือนเรื่องไอน้ำหรือห้ามจุ่มน้ำออกจากภาพโฆษณาถ้าของจริงมีข้อความนั้น
- เก็บหลักฐานการซื้อจากผู้นำเข้าที่ได้รับอนุญาตไว้เป็นชุด
ถ้าแพลตฟอร์มขอเอกสาร มอก. การเตรียมไฟล์ให้ครบจะลดโอกาสที่ลิงก์ขายถูกระงับหลังเปิดตัว
ผู้นำเข้าต้องเตรียมอะไรก่อนด่านศุลกากร
หม้อหุงข้าวไฟฟ้าในขอบข่าย มอก. 1039-2547 เป็นสินค้าควบคุมตามกฎหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ผู้นำเข้าเพื่อจำหน่ายต้องได้รับใบอนุญาตนำเข้าจาก สมอ. ก่อนรับมอบผลิตภัณฑ์ และสินค้าต้องเป็นไปตามมาตรฐาน เอกสารทดสอบและขอบข่ายรุ่นในใบอนุญาตต้องตรงกับรุ่นที่นำเข้าจริง
พิกัดรหัสสถิติที่หน้าฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ระบุคือ 8516.60.10.000/C62 ควรจับคู่พิกัดกับรุ่นจริงก่อนยื่น อย่าสับสนกับหม้ออัดแรงดัน หม้อต้มอเนกประสงค์ หรือเครื่องครัวไฟฟ้าที่อาจอยู่ภายใต้มาตรฐานอื่น
คำถามที่พบบ่อย
หม้อหุงข้าวต้องมี มอก. อะไร
ตามฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุมของ สมอ. คือ มอก. 1039-2547 หม้อหุงข้าวไฟฟ้า เฉพาะด้านความปลอดภัย มีผลบังคับใช้ 21 ก.พ. 49
ความจุเท่าไรจึงอยู่ในขอบข่าย
มาตรฐานครอบคลุมความจุไม่เกิน 10 ลิตร และแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 โวลต์ สำหรับการใช้ในที่อยู่อาศัย รวมถึงร้านค้า อุตสาหกรรมขนาดย่อม และฟาร์ม
หม้อหุงอุตสาหกรรมใช้ มอก. 1039 ได้ไหม
หม้อหุงข้าวที่ออกแบบสำหรับงานอุตสาหกรรมโดยเฉพาะไม่อยู่ในขอบข่าย ต้องตรวจมาตรฐานอื่นกับ สมอ.
ฉลากต้องมีอะไรบ้าง
อย่างน้อยต้องมีข้อมูลกำลังไฟฟ้าหรือแรงดัน ชนิดแหล่งจ่ายไฟ รุ่น ความจุ ขีดบอกระดับ และคำเตือน/ข้อแนะนำตามที่มาตรฐานกำหนด รวมถึงห้ามจุ่มน้ำ
เปลี่ยนสีหรือลายพิมพ์กล่องต้องขอใบอนุญาตใหม่ไหม
การเปลี่ยนเฉพาะงานพิมพ์ภายนอกอาจไม่เท่ากับการเปลี่ยนรุ่นทางไฟฟ้า แต่ถ้ามีการเปลี่ยนชิ้นส่วนที่มีผลต่อความปลอดภัยหรือรหัสรุ่น ควรตรวจสอบกับ สมอ. ว่าต้องขยายขอบข่ายใบอนุญาตหรือไม่
ขายออนไลน์ต้องขอใบอนุญาตเองไหม
ผู้ผลิตและผู้นำเข้าเป็นผู้ขอใบอนุญาต ผู้ขายควรขายเฉพาะรุ่นที่ได้รับอนุญาตแล้วและเก็บสำเนาหลักฐานจากซัพพลายเออร์
ให้ Livilution ช่วยขอ มอก. หม้อหุงข้าว
Livilution Consult มีประสบการณ์ 6 ปี ในงานขอใบอนุญาต มอก. เครื่องใช้ไฟฟ้า เราช่วยตรวจขอบข่าย จัดเอกสารรุ่น และประสานการทดสอบกับหน่วยที่ สมอ. ยอมรับ
ส่งสเปกรุ่นและฉลากมาให้เราช่วยเช็กเบื้องต้น ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ หรือ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- สมอ. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ควบคุม มอก. 1039-2547 หม้อหุงข้าวไฟฟ้า: www3.tisi.go.th/hscode/hscode_view.asp?id=113
- เอกสารมาตรฐานเต็ม (อ้างอิง): TIS-1039-2547m.pdf บน tisi.go.th
ข้อมูล ณ วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
