ผู้ประกอบการที่ต้องการผลิตอาหารเพื่อจำหน่ายในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นโรงงานขนาดเล็กหรือโรงงานอุตสาหกรรม จำเป็นต้องขอใบอนุญาตสถานที่ผลิตอาหารให้ถูกต้องตามกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) โดยใบอนุญาตที่ผู้ประกอบการมักพบมีอยู่ 2 ประเภท คือ ใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 และ อ.2 แล้วแตกต่างกันอย่างไร ใช้กับสถานประกอบการแบบไหน และมีอายุการใช้งานกี่ปี บทความนี้ Livilution จะอธิบายถึงใบอนุญาตทั้งสองประเภท เพื่อให้เกิดความเข้าใจและเลือกดำเนินการยื่นขออนุญาตผลิตอาหารได้อย่างถูกต้องครับ
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 คืออะไร
- ลักษณะสถานที่ผลิตที่ขอ สบ.1/1
- ใบอนุญาตผลิตอาหาร อ.2 คืออะไร
- ลักษณะสถานที่ผลิตที่ขอ อ.2
- ใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 มีอายุกี่ปี
- ใบอนุญาตผลิตอาหาร อ.2 มีอายุกี่ปี
- แบบ สบ.1/1 กับ อ.2 ต่างกันอย่างไร
- เปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาตผลิตอาหารทำอย่างไร
ใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 คืออะไร
ใบอนุญาตผลิตอาหาร แบบ สบ.1/1 คือ ใบอนุญาตสถานที่ผลิตอาหารสำหรับสถานที่ผลิตที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ใช้คนงานต่ำกว่า 50 คน และใช้เครื่องจักรรวมต่ำกว่า 50 แรงม้า เอกสารออกโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถผลิตอาหารในสถานที่ผลิตอาหารขนาดเล็กที่ไม่ได้ใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
ลักษณะสถานที่ผลิตที่ขอ สบ.1/1
- ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงานตามพระราชบัญญัติโรงงาน
- ใช้เครื่องจักรรวมไม่ถึง 50 แรงม้า
- มีคนงานไม่ถึง 50 คน
- ต้องผ่านการตรวจประเมินสถานที่ผลิตตามหลักเกณฑ์ GMP ที่ อย. กำหนด
- สามารถใช้ยื่นขอเลขสารบบอาหาร (เลข อย.) สำหรับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องได้
ใบอนุญาตผลิตอาหาร อ.2 คืออะไร
ใบอนุญาตผลิตอาหาร แบบ อ.2 คือ ใบอนุญาตผลิตอาหารสำหรับสถานที่ผลิตที่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ใช้คนงานตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป หรือใช้เครื่องจักรรวมตั้งแต่ 50 แรงม้าขึ้นไป เอกสารออกโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ซึ่งโรงงานต้องผลิตตามมาตรฐาน GMP และผู้ประกอบการจะต้องได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน จึงสามารถยื่นขอใบอนุญาตผลิตอาหารกับ อย. ได้
ลักษณะสถานที่ผลิตที่ขอ อ.2
- เป็นโรงงานตามพระราชบัญญัติโรงงาน
- ใช้เครื่องจักรตั้งแต่ 50 แรงม้าขึ้นไป หรือ มีคนงานตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป
- ต้องผ่านการตรวจประเมิน GMP และข้อกำหนดด้านสุขลักษณะของ อย.
- สามารถผลิตอาหารในระดับอุตสาหกรรมได้ตามประเภทที่ได้รับอนุญาต
ใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 มีอายุกี่ปี
ใบสำคัญเลขสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน สบ.1/1 ไม่มีวันหมดอายุ แต่ผู้ประกอบการต้องทำการแจ้งยืนยันข้อมูลและตรวจติดตาม (Audit) สถานที่ผลิตทุกปี เพื่อให้ใบรับแจ้งยังคงมีสถานะใช้งานได้ตามปกติ
ใบอนุญาตผลิตอาหาร อ.2 มีอายุกี่ปี
ใบอนุญาตผลิตอาหาร แบบ อ.2 สำหรับสถานที่ผลิตที่เข้าข่ายโรงงาน มีอายุ 3 ปี โดยจะหมดอายุในวันที่ 31 ธันวาคมของปีที่สาม นับตั้งแต่วันที่ออกใบอนุญาต ผู้ประกอบการต้องยื่นคำขอต่ออายุผ่านระบบของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ก่อนหมดเขต
แบบ สบ.1/1 กับ อ.2 ต่างกันอย่างไร
แม้ทั้ง สบ.1/1 และ อ.2 จะเป็นใบอนุญาตสำหรับสถานที่ผลิตอาหารเหมือนกัน แต่ความแตกต่างหลักอยู่ที่ ลักษณะของสถานประกอบการ
| รายการเปรียบเทียบ | สบ.1/1 | อ.2 |
|---|---|---|
| ใช้สำหรับ | สถานที่ผลิตที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน | สถานที่ผลิตที่เข้าข่ายโรงงาน |
| ขนาดกิจการ | ขนาดเล็ก | ขนาดกลางถึงใหญ่ |
| เครื่องจักร | รวมไม่ถึง 50 แรงม้า | ตั้งแต่ 50 แรงม้าขึ้นไป |
| จำนวนคนงาน | ไม่ถึง 50 คน | ตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป |
| ต้องผ่าน GMP | ✔ | ✔ |
| ใช้ยื่นขอเลข อย. | ✔ | ✔ |
| อายุใบอนุญาต | ไม่มีวันหมดอายุ แต้มีการ Audit สถานที่ผลิตทุกปี | ถึง 31 ธันวาคมของปีที่ออก |
เปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาตผลิตอาหารทำอย่างไร
หากผู้ประกอบการต้องการแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงรายละเอียดในใบอนุญาตผลิตอาหาร สามารถดำเนินการผ่านระบบ e-Submission ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) โดยวิธีดำเนินการจะแตกต่างกันตามประเภทของใบอนุญาต และลักษณะของข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลง ดังนี้
กรณีใบสำคัญสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน (แบบ สบ.1/1)
กรณีแก้ไขข้อมูลที่ไม่ต้องตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหาร เช่น
- เปลี่ยนผู้ดำเนินกิจการ
- แก้ไขที่อยู่สถานที่ (ที่ไม่ใช่การย้ายสถานที่)
ดำเนินการโดย
- ยื่นคำขอ สบ.2 ผ่านระบบ e-Submission
- แนบเอกสารตามที่ อย. กำหนด
กรณีแก้ไขข้อมูลที่ต้องตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหาร เช่น
- เปลี่ยนแปลงแผนผังสถานที่
- เพิ่มหรือลดเครื่องจักร
- เพิ่มประเภทหรือกรรมวิธีการผลิต
ดำเนินการโดย
- ยื่นคำขอตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหารใหม่
- เมื่อผ่านการตรวจและได้รับ Audit Report แล้ว
- ยื่นคำขอ สบ.2 ผ่านระบบ e-Submission พร้อมเอกสารประกอบ
กรณีใบอนุญาตผลิตอาหาร (แบบ อ.2)
กรณีแก้ไขข้อมูลที่ไม่ต้องตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหาร เช่น
- เปลี่ยนผู้ดำเนินกิจการ
- แก้ไขที่อยู่สถานที่ (ที่ไม่ใช่การย้ายสถานที่)
ดำเนินการโดย
- ยื่นคำขอ อ.4 ผ่านระบบ e-Submission
- แนบเอกสารตามที่ อย. กำหนด
กรณีแก้ไขข้อมูลที่ต้องตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหาร เช่น
- เปลี่ยนแปลงแผนผังสถานที่
- เพิ่มหรือลดเครื่องจักร
- เพิ่มประเภทหรือกรรมวิธีการผลิต
ดำเนินการโดย
- ยื่นคำขอตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหารใหม่
- เมื่อได้รับ Audit Report แล้ว
- ยื่นคำขอ อ.4 ผ่านระบบ e-Submission พร้อมเอกสารประกอบ
ทั้งนี้ การเลือกขอใบอนุญาตผลิตอาหาร สบ.1/1 หรือ อ.2 ขึ้นอยู่กับว่ากิจการเข้าข่ายเป็นโรงงานตามกฎหมายหรือไม่ โดยทั้งสองประเภทเป็นเอกสารสำคัญที่ผู้ผลิตอาหารต้องมี ก่อนยื่นขอเลขสารบบอาหาร (เลข อย.) และเริ่มผลิตเพื่อจำหน่ายอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
หากไม่แน่ใจว่าธุรกิจของคุณต้องขอ สบ.1/1 หรือ อ.2 หรือต้องการผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบประเภทกิจการ เตรียมเอกสาร และดำเนินการยื่นคำขอกับ อย. Livilution พร้อมให้คำปรึกษาและดำเนินการขออนุญาตกับ อย. เพียงกรอกข้อมูลเพื่อให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult เพื่อรับคำปรึกษาเบื้องต้นฟรีได้เลย
