สรุปสั้น: ก่อนตั้งชื่อแบรนด์ พิมพ์บรรจุภัณฑ์ หรือยื่นจดเครื่องหมายการค้า ควร ตรวจสอบเครื่องหมายการค้า ก่อนเสมอว่ามีคนจดชื่อหรือโลโก้ที่เหมือนหรือคล้ายไว้แล้วหรือไม่ เจ้าของธุรกิจเช็กเบื้องต้นเองได้ฟรีผ่านระบบของกรมทรัพย์สินทางปัญญา บทความนี้สรุปวิธีค้น วิธีอ่านผล และจุดที่คนมักพลาด เช่น คิดว่าชื่อบริษัทที่จดกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้ว ใช้เป็นแบรนด์ได้เลย
ทำไมต้องตรวจสอบเครื่องหมายการค้าก่อนจด
ตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า นายทะเบียนจะไม่รับจดเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายของผู้อื่นที่จดทะเบียนไว้แล้ว จนอาจทำให้ประชาชนสับสนหรือหลงผิดในความเป็นเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดสินค้า การค้นก่อนช่วยได้ 3 เรื่อง
- ลดความเสี่ยงคำขอถูกปฏิเสธ ซึ่งทำให้เสียค่าธรรมเนียมยื่นคำขอไปโดยไม่ได้อะไรกลับมา
- ลดความเสี่ยงถูกฟ้องหรือถูกสั่งเลิกใช้ หลังจากลงทุนทำแบรนด์ไปมากแล้ว
- รู้ทันคู่แข่ง ว่ามีใครยื่นชื่อใกล้เคียงกับเราไว้ หรือมีใครพยายามแย่งจดชื่อของเรา
ชื่อบริษัท ชื่อโดเมน และเครื่องหมายการค้า ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
หลายคนเข้าใจผิดว่าจองชื่อนิติบุคคลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) หรือจดโดเมนได้แล้ว ก็แปลว่าใช้ชื่อนั้นเป็นแบรนด์สินค้าได้ ความจริงคือ
| เรื่อง | หน่วยงาน/ระบบ | คุ้มครองอะไร |
|---|---|---|
| ชื่อนิติบุคคล | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า | ชื่อที่ใช้จดทะเบียนบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ไม่ใช่สิทธิในแบรนด์สินค้า |
| ชื่อโดเมน | ผู้ให้บริการจดโดเมน | สิทธิใช้ที่อยู่เว็บไซต์ ไม่ใช่สิทธิทางเครื่องหมายการค้า |
| เครื่องหมายการค้า/บริการ | กรมทรัพย์สินทางปัญญา | สิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการใช้ชื่อหรือโลโก้กับสินค้าหรือบริการที่จดไว้ |
ดังนั้นแม้ชื่อบริษัทจะผ่านการจองแล้ว ก็ยังต้องตรวจสอบเครื่องหมายการค้าแยกต่างหาก อ่านภาพรวมเรื่องที่ธุรกิจใหม่ต้องจดได้ที่ เริ่มต้นทำธุรกิจ ต้องจดอะไรบ้าง
เครื่องมือค้นหาของกรมทรัพย์สินทางปัญญา
กรมทรัพย์สินทางปัญญามีระบบออนไลน์ที่ใช้ได้ฟรี 2 ระบบหลักที่เกี่ยวกับเรื่องนี้
1) ระบบค้นหาข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญา
ใช้ค้นคำขอและทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่มีอยู่ในประเทศไทย เข้าได้ที่ search.ipthailand.go.th ในหมวดเครื่องหมายการค้า ผลการค้นหาจะแสดงข้อมูลสำคัญ เช่น ภาพหรือคำของเครื่องหมาย เลขคำขอ เจ้าของ จำพวก รายการสินค้าหรือบริการ และสถานะของคำขอ
2) ระบบรายการสินค้าและบริการ
ใช้หาว่าสินค้าหรือบริการของเราอยู่ใน จำพวก ใด และควรเขียนรายการสินค้าอย่างไร เข้าได้ที่ tmsearch.ipthailand.go.th ระบบจำพวกที่ไทยใช้แบ่งเป็นจำพวกสินค้า 1–34 และจำพวกบริการ 35–45 ตามการจำแนกสากล (Nice Classification)
วิธีตรวจสอบเครื่องหมายการค้าด้วยตัวเอง ทีละขั้น
- กำหนดจำพวกก่อน ใช้ระบบรายการสินค้าและบริการหาว่าสินค้าของคุณอยู่จำพวกใด เช่น เครื่องสำอางอยู่จำพวก 3 อาหารเสริมมักอยู่จำพวก 5 เสื้อผ้าอยู่จำพวก 25 บริการร้านอาหารอยู่จำพวก 43
- ค้นด้วยคำหลักของชื่อ พิมพ์ชื่อแบรนด์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ทั้งแบบเต็มและแบบตัดคำ
- ค้นคำที่สะกดหรือออกเสียงคล้ายกัน เช่น สลับสระ เพิ่มหรือลดตัวอักษร คำแปล หรือคำทับศัพท์ เพราะนายทะเบียนพิจารณาทั้งรูป เสียง และความหมาย
- ดูจำพวกที่เกี่ยวข้องกันด้วย ไม่ใช่เฉพาะจำพวกเดียวกัน เพราะสินค้าต่างจำพวกที่มีลักษณะอย่างเดียวกันก็อาจถือว่าคล้ายได้
- ตรวจสถานะของเครื่องหมายที่เจอ ว่ายังมีผลอยู่ อยู่ระหว่างพิจารณา หรือสิ้นสภาพแล้ว
- บันทึกผล เก็บภาพหน้าจอและเลขคำขอของเครื่องหมายที่ใกล้เคียง เพื่อใช้ตัดสินใจหรือส่งให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยประเมิน
วิธีอ่านผลการค้นหา
ไม่เจอชื่อเหมือนเลย แปลว่าจดได้แน่นอนไหม
ยังไม่แน่นอน การไม่เจอชื่อที่ตรงกันเป๊ะไม่ได้แปลว่าไม่มีเครื่องหมายที่ “คล้าย” อีกทั้งชื่อบางแบบจดไม่ได้เพราะขาดลักษณะบ่งเฉพาะ เช่น คำที่บรรยายคุณสมบัติสินค้าตรงๆ อย่าง “สวยใส” สำหรับครีม หรือเป็นเครื่องหมายต้องห้ามตามมาตรา 8 เช่น ใช้ตราแผ่นดินหรือชื่อหน่วยงานรัฐ
เจอชื่อคล้ายแต่คนละจำพวก
อาจยังมีโอกาสจดได้ หากสินค้าต่างกันชัดเจนและไม่ทำให้ผู้บริโภคสับสน แต่ถ้าเป็นเครื่องหมายที่มีชื่อเสียงแพร่หลาย ความเสี่ยงจะสูงขึ้นมาก
เจอชื่อคล้ายในจำพวกเดียวกัน
ความเสี่ยงสูงที่จะถูกปฏิเสธ ควรพิจารณาปรับชื่อ เพิ่มคำที่มีลักษณะบ่งเฉพาะ หรือออกแบบโลโก้ใหม่ ก่อนลงทุนพิมพ์บรรจุภัณฑ์
จุดที่คนมักพลาด
- ค้นแค่ภาษาเดียว ทั้งที่จะใช้ชื่อทั้งไทยและอังกฤษบนสินค้า
- ค้นแค่ชื่อ ไม่ได้ดูโลโก้ที่มีรูปคล้ายกัน
- ดูแค่จำพวกเดียว ไม่ได้ดูสินค้าที่ใกล้เคียง
- ค้นครั้งเดียวแล้วรอไปยื่นทีหลัง ระหว่างนั้นอาจมีคนยื่นชื่อคล้ายเข้ามาก่อน ระบบไทยให้สิทธิแก่ผู้ยื่นก่อนที่สุจริต จึงควรยื่นทันทีเมื่อตัดสินใจแล้ว
- เชื่อว่าการจดชื่อบริษัทหรือการมีเพจที่มีผู้ติดตามมาก ถือเป็นการคุ้มครองแบรนด์
ค้นเองหรือให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจค้น
การค้นเองเหมาะสำหรับการคัดชื่อเบื้องต้น แต่การประเมินว่า “คล้ายจนอาจสับสน” หรือไม่ ต้องอาศัยประสบการณ์เรื่องแนวพิจารณาของนายทะเบียน โดยเฉพาะชื่อที่เป็นคำทั่วไป ชื่อที่มีรูปประกอบ หรือสินค้าที่คาบเกี่ยวหลายจำพวก ถ้าคุณกำลังจะลงทุนกับแบรนด์ การให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจค้นก่อนยื่นจะช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
ค่าธรรมเนียมราชการในการยื่นคำขอตามที่ระบุในหน้าบริการของเราคือ 1,000 บาทต่อรายการสินค้าสำหรับ 1–5 รายการ และ 9,000 บาทต่อจำพวกหากเกิน 5 รายการ ซึ่งจ่ายตั้งแต่ตอนยื่นและไม่ได้คืนแม้คำขอถูกปฏิเสธ การค้นก่อนจึงคุ้มค่า
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจสอบเครื่องหมายการค้าออนไลน์ เสียค่าใช้จ่ายไหม
ระบบค้นหาข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญาและระบบรายการสินค้าและบริการของกรมทรัพย์สินทางปัญญาใช้ได้ฟรี ค่าใช้จ่ายจะเกิดเมื่อยื่นคำขอจดทะเบียน หรือเมื่อจ้างผู้เชี่ยวชาญตรวจค้นให้
จองชื่อบริษัทกับ DBD แล้ว ต้องจดเครื่องหมายการค้าอีกไหม
ควรจด เพราะการจองชื่อนิติบุคคลไม่ได้ให้สิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการใช้ชื่อนั้นกับสินค้าหรือบริการ หากมีผู้อื่นจดเครื่องหมายการค้าชื่อเดียวกันไว้ คุณอาจใช้ชื่อนั้นเป็นแบรนด์สินค้าไม่ได้
ค้นแล้วไม่เจอชื่อซ้ำ ยื่นจดได้เลยไหม
ยื่นได้ แต่ควรตรวจคำที่สะกดหรือออกเสียงคล้ายกัน โลโก้ที่คล้ายกัน และลักษณะบ่งเฉพาะของชื่อด้วย เพราะเป็นเหตุที่ทำให้คำขอถูกปฏิเสธได้แม้ไม่มีชื่อซ้ำตรงตัว
จะรู้ได้อย่างไรว่าสินค้าของเราอยู่จำพวกไหน
ใช้ระบบรายการสินค้าและบริการของกรมทรัพย์สินทางปัญญาค้นด้วยชื่อสินค้า ระบบจะแสดงจำพวกและรายการที่เคยยื่นไว้ หากสินค้าคาบเกี่ยวหลายจำพวกควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
ควรตรวจสอบเครื่องหมายการค้าบ่อยแค่ไหน
ควรตรวจทุกครั้งก่อนยื่นคำขอหรือออกสินค้าใหม่ และควรค้นชื่อแบรนด์ของตัวเองเป็นระยะหลังจดแล้ว เพื่อดูว่ามีใครยื่นชื่อคล้ายเข้ามาหรือไม่
ให้เราช่วยตรวจค้นและจดเครื่องหมายการค้า
Livilution Consult ให้บริการด้านเครื่องหมายการค้าและการขึ้นทะเบียนธุรกิจมา 6 ปี เรามีบริการตรวจค้นความเหมือนคล้าย เริ่มต้น 500 บาทต่อครั้ง และบริการยื่นจดเครื่องหมายการค้า เริ่มต้น 15,000 บาทต่อคำขอ (ราคายังไม่รวม VAT และค่าธรรมเนียมราชการ) ดูรายละเอียดได้ที่ บริการรับจดเครื่องหมายการค้า และอ่านพื้นฐานใน เครื่องหมายการค้าคืออะไร หากกังวลเรื่องถูกแย่งจด อ่านต่อที่ ถูกแย่งจดเครื่องหมายการค้า ทำอย่างไร
ส่งชื่อแบรนด์และประเภทสินค้ามาให้เราตรวจค้นได้ ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ หรือ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- ระบบค้นหาข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญา (เครื่องหมายการค้า): search.ipthailand.go.th/trademark
- ระบบรายการสินค้าและบริการที่ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า: tmsearch.ipthailand.go.th
- พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 (ฉบับรวมแก้ไข): ipthailand.go.th (PDF)
- WIPO Nice Classification: wipo.int/classifications/nice
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (การจองชื่อนิติบุคคล): dbd.go.th
ข้อมูล ณ วันที่ 27 ตุลาคม 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
