สรุปสั้น: ของเล่นต้องมี มอก. ไหม คำตอบคือ ของเล่นสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปีส่วนใหญ่อยู่ในขอบข่ายมาตรฐานบังคับ มอก. 685 เล่ม 1-2562 ผู้ทำและผู้นำเข้าต้องได้รับใบอนุญาตจาก สมอ. ก่อน และผู้ขายต้องขายเฉพาะสินค้าที่แสดงเครื่องหมาย มอก. ของผู้ได้รับใบอนุญาต ข่าวการตรวจโกดังของเล่นที่กระทุ่มแบนเมื่อ 27 ตุลาคม 2569 เป็นตัวอย่างล่าสุดว่าเจ้าหน้าที่ตรวจถึงคลังสินค้า ไม่ได้ตรวจเฉพาะที่ด่านศุลกากร
ข่าวล่าสุด: ตรวจโกดังของเล่นเด็กที่กระทุ่มแบน
ข่าวสดรายงานเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 ว่าชุดปฏิบัติการพิเศษ “ท็อปกัน” ของกระทรวงอุตสาหกรรม พร้อมเจ้าหน้าที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เข้าตรวจโกดังแห่งหนึ่งในอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร หลังสืบทราบว่ามีการเก็บของเล่นเด็กที่ ไม่แสดงเครื่องหมาย มอก. และ QR Code ตามข้อกำหนด
เจ้าหน้าที่พบของเล่นหลายรายการที่ไม่แสดงเครื่องหมายมาตรฐาน จึงยึดสินค้า 5 หน่วยและอายัดอีก 194 หน่วย รวม 199 หน่วย ส่วนมูลค่าอยู่ระหว่างการประเมิน ข่าวยังระบุว่าการตรวจครั้งนี้เป็นสัญญาณเตือนให้ผู้ประกอบการตรวจสอบแหล่งที่มาและสถานะการอนุญาตของสินค้าก่อนนำออกขาย
เหตุที่ของเล่นถูกคุมเข้มเป็นพิเศษ คือเด็กเล็กมักหยิบของเข้าปาก ชิ้นส่วนเล็กที่หลุดง่ายอาจทำให้สำลัก ขอบคมอาจทำให้เกิดแผล และสีหรือสารเคมีที่ไม่ผ่านการควบคุมอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
ของเล่นต้องมี มอก. ไหม
มาตรฐาน มอก. 685 เล่ม 1-2562 ของเล่น: เฉพาะด้านความปลอดภัย เล่ม 1 ข้อกำหนด เป็นมาตรฐานที่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน (มาตรฐานบังคับ) ตามฐานข้อมูลของ สมอ. ขอบข่ายครอบคลุมของเล่นสำหรับเด็กที่อายุต่ำกว่า 14 ปีบริบูรณ์ รวมถึงชิ้นส่วนและอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับของเล่น
คำว่า “ของเล่น” ตามมาตรฐานหมายถึงผลิตภัณฑ์ที่มีวัตถุประสงค์ให้เด็กเล่น จึงครอบคลุมกว้าง ทั้งตุ๊กตา ตัวต่อ รถของเล่น ของเล่นมีเสียงหรือไฟ ของเล่นในน้ำ และของเล่นแม่เหล็ก ไม่ว่าจะทำจากพลาสติก ไม้ ผ้า หรือโลหะ
มีบางผลิตภัณฑ์ที่อยู่นอกขอบข่าย เช่น อุปกรณ์กีฬา เครื่องเล่นสนาม หรือโมเดลสะสมที่ระบุชัดว่าไม่ใช่ของเล่น รายละเอียดเชิงเทคนิคของมาตรฐาน ทั้งขอบข่าย วัสดุต้องห้าม และข้อกำหนดฉลาก อ่านได้ที่ ขอ มอก. 685 เล่ม 1-2562 ของเล่นเด็ก ต้องรู้อะไรบ้าง สำหรับบทความนี้จะเน้นว่าใครต้องทำอะไรในฐานะผู้ทำ ผู้นำเข้า และผู้ขาย
สำหรับของเล่นที่ใช้ไฟฟ้า มีมาตรฐานของเล่นไฟฟ้า เฉพาะด้านความปลอดภัย มอก. 62115-2566 แยกต่างหาก ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแทนฉบับเดิม ผู้นำเข้าของเล่นไฟฟ้าควรตรวจกับ สมอ. ว่าสินค้าของตนต้องเป็นไปตามมาตรฐานใดบ้าง
ใครต้องทำอะไร: ผู้ทำ ผู้นำเข้า ผู้ขาย
พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. 2511 (แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 8 พ.ศ. 2562) แบ่งหน้าที่ไว้ตามบทบาทดังนี้
| บทบาท | หน้าที่หลัก | มาตรา |
|---|---|---|
| ผู้ทำ (โรงงานในไทย) | ต้องได้รับใบอนุญาตทำผลิตภัณฑ์ที่เป็นมาตรฐานบังคับ | มาตรา 20 |
| ผู้นำเข้าเพื่อขาย | ต้องแสดงหลักฐานให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจ และได้รับใบอนุญาต ก่อนรับมอบสินค้าจากศุลกากร | มาตรา 21 |
| ผู้ได้รับใบอนุญาต | ต้องแสดงเครื่องหมายมาตรฐาน ชื่อผู้รับใบอนุญาตหรือเครื่องหมายการค้า ตามที่กำหนด | มาตรา 33, 34 |
| ผู้ขาย | ขายได้เฉพาะสินค้าที่แสดงเครื่องหมายมาตรฐานของผู้ได้รับใบอนุญาต และสินค้าต้องเป็นไปตามมาตรฐาน | มาตรา 36 |
สรุปคือ ถ้าคุณ สั่งของเล่นจากต่างประเทศเข้ามาขายเอง คุณคือผู้นำเข้า และต้องขอใบอนุญาตก่อนนำสินค้าออกจากด่าน ถ้าคุณ ซื้อของเล่นจากผู้นำเข้าในไทยมาขาย คุณไม่ต้องขอใบอนุญาตเอง แต่ต้องมั่นใจว่าสินค้าทุกชิ้นมีเครื่องหมาย มอก. ของผู้ได้รับใบอนุญาตจริง
ขั้นตอนขอ มอก. ของเล่นสำหรับผู้นำเข้า (ภาพรวม)
- ตรวจขอบข่าย ว่าของเล่นแต่ละรุ่นอยู่ภายใต้มาตรฐานใด และแยกของเล่นไฟฟ้าออกจากของเล่นทั่วไป
- เตรียมข้อมูลผู้ผลิต ทั้งชื่อ ที่ตั้งโรงงาน รายละเอียดรุ่น ภาพสินค้า และวัสดุที่ใช้
- ทดสอบผลิตภัณฑ์ ตามรายการที่มาตรฐานกำหนด ผ่านช่องทางที่ สมอ. ยอมรับ
- ตรวจประเมินโรงงานผู้ผลิต ตามหลักเกณฑ์ของ สมอ. ซึ่งบางกรณีมีทางเลือกหรือข้อยกเว้น ดูได้ที่ ขอจด มอก. แบบไหนที่ไม่ต้องตรวจโรงงาน
- ยื่นคำขอใบอนุญาตนำเข้า ผ่านระบบของ สมอ. พร้อมเอกสารประกอบ ดูรายการเอกสารได้ที่ ขอ มอก. ใช้เอกสารอะไรบ้าง
- ทำเครื่องหมายและฉลาก ให้ครบ ทั้งเครื่องหมาย มอก. และ QR Code ตามข้อกำหนด ก่อนรับมอบสินค้าจากศุลกากร ดูวิธีทำ QR Code ได้ที่ QR Code มอก. คืออะไร
ใบอนุญาตออกให้ตามรุ่นและผู้ผลิตที่ระบุไว้ ถ้าเปลี่ยนโรงงานผู้ผลิตหรือเพิ่มรุ่นใหม่ ต้องตรวจว่าใบอนุญาตเดิมครอบคลุมหรือไม่
เช็กลิสต์สำหรับร้านที่รับของเล่นมาขาย
- ของเล่นทุกชิ้นมี เครื่องหมาย มอก. และ QR Code ตามข้อกำหนด
- สแกน QR Code หรือค้นข้อมูลใบอนุญาตแล้วพบว่า ชื่อผู้รับใบอนุญาตและรุ่นสินค้าตรงกัน
- ขอสำเนาใบอนุญาตจากผู้นำเข้าหรือผู้จัดจำหน่าย และเก็บใบกำกับภาษีที่ระบุรุ่นสินค้า
- ฉลากระบุช่วงอายุที่เหมาะสมและคำเตือนตามที่มาตรฐานกำหนด
- ระวังของเล่นราคาถูกที่ไม่มีเครื่องหมายหรือมีแต่สติกเกอร์ติดทับ
- กรอกข้อมูลใบอนุญาตบนแพลตฟอร์มให้ครบ ดูภาพรวมได้ที่ ขายของแบบไหนใน TikTok Shop ต้องมี อย. มอก.
วิธีดูว่าเครื่องหมาย มอก. บนสินค้าเป็นของจริงหรือไม่ อ่านได้ที่ วิธีเช็คเครื่องหมาย มอก. แท้หรือปลอม
ขายของเล่นไม่มี มอก. มีโทษอะไร
ตามเอกสารสรุป พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของ สมอ. โทษที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจของเล่นมีดังนี้
- นำเข้าผลิตภัณฑ์มาตรฐานบังคับโดยไม่ได้รับใบอนุญาต (มาตรา 21 ประกอบมาตรา 48) ปรับไม่เกิน 2,000,000 บาท และมีโทษจำคุกด้วย
- ผู้ขายที่ขายสินค้าที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่เป็นไปตามมาตรฐาน (มาตรา 36 ประกอบมาตรา 55) ปรับไม่เกิน 500,000 บาท และมีโทษจำคุกด้วย
นอกจากโทษข้างต้น พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจยึดหรืออายัดสินค้า อย่างที่เกิดขึ้นในข่าวที่กระทุ่มแบน ทำให้สินค้าทั้งล็อตขายไม่ได้ระหว่างดำเนินคดี
คำถามที่พบบ่อย
ขายของเล่นต้องมี มอก. ไหม
ถ้าเป็นของเล่นสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปีที่อยู่ในขอบข่าย มอก. 685 เล่ม 1-2562 ต้องมี ผู้ขายต้องขายเฉพาะสินค้าที่แสดงเครื่องหมาย มอก. ของผู้ได้รับใบอนุญาตเท่านั้น
ซื้อของเล่นจากผู้นำเข้าในไทยมาขาย ต้องขอ มอก. เองไหม
ไม่ต้องขอใบอนุญาตเอง เพราะหน้าที่ขอใบอนุญาตอยู่ที่ผู้ทำหรือผู้นำเข้า แต่ผู้ขายต้องตรวจว่าสินค้ามีเครื่องหมาย มอก. และเป็นของผู้ได้รับใบอนุญาตจริง
สั่งของเล่นจากจีนมาขายออนไลน์ ทำอย่างไรให้ถูกต้อง
คุณมีสถานะเป็นผู้นำเข้า ต้องขอใบอนุญาตนำเข้าจาก สมอ. ให้ครอบคลุมรุ่นและผู้ผลิต และต้องได้รับใบอนุญาตก่อนรับมอบสินค้าจากศุลกากร
ของเล่นไฟฟ้าใช้ มอก. 685 อย่างเดียวพอไหม
ไม่แน่เสมอไป ของเล่นไฟฟ้ามีมาตรฐาน มอก. 62115-2566 แยกต่างหาก ควรตรวจกับ สมอ. หรือผู้เชี่ยวชาญว่าสินค้าของคุณต้องเป็นไปตามมาตรฐานใดบ้าง
แจ้งเบาะแสของเล่นไม่มี มอก. ได้ที่ไหน
แจ้งได้ที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ผ่านช่องทางติดต่อบนเว็บไซต์ tisi.go.th
ให้เราช่วยขอ มอก. ของเล่น
Livilution Consult ทำงานด้าน มอก. มา 6 ปี เราช่วยตรวจขอบข่ายของเล่นแต่ละรุ่น ประสานการทดสอบ เตรียมเอกสาร และยื่นขอใบอนุญาตนำเข้ากับ สมอ. ดูรายละเอียดได้ที่ บริการรับจด มอก. และ บริการขอใบอนุญาต มอก. (เริ่มต้น 45,000 บาทต่อใบอนุญาต ยังไม่รวม VAT และค่าธรรมเนียมราชการ)
ส่งรายการของเล่นที่จะนำเข้ามาให้เราเช็กเบื้องต้น ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ หรือ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- ข่าวสด 27 ต.ค. 2569 (ท็อปกันตรวจโกดังของเล่นเด็ก กระทุ่มแบน): khaosod.co.th/around-thailand/news_10452134
- สมอ. ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน (มอก. 685 เล่ม 1-2562): tisi.go.th
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 7233 (พ.ศ. 2566) มอก. 62115-2566 ของเล่นไฟฟ้า: ราชกิจจานุเบกษา (PDF)
- พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. 2511 และฉบับแก้ไข (สมอ.): tisi.go.th/law-reg/ind-std-act
- สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม: tisi.go.th
ข้อมูล ณ วันที่ 28 ตุลาคม 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
