กระทรวงสาธารณสุขได้ออก ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์ให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีการผลิตอาหารในปัจจุบัน มาตรฐาน GMP และแนวทางด้านความปลอดภัยอาหารระดับสากล โดยมีการปรับปรุงนิยาม เกณฑ์ด้านความปลอดภัย คุณภาพผลิตภัณฑ์ รวมถึงข้อกำหนดเกี่ยวกับภาชนะบรรจุ เพื่อเพิ่มการคุ้มครองผู้บริโภคและยกระดับมาตรฐานอุตสาหกรรมอาหารของประเทศไทย
บทความนี้ Livilution จะสรุปสาระสำคัญของประกาศฉบับที่ 469 พร้อมอธิบายว่ามีข้อกำหนดใดที่ถูกยกเลิก ข้อกำหนดใหม่ที่ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติ และผู้ประกอบการต้องปรับตัวอย่างไร
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469)
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) มีผลบังคับใช้เมื่อไหร่
- สิ่งที่ถูกยกเลิกจากข้อกำหนดเดิม
- ข้อกำหนดใหม่ที่ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติ
- การเปลี่ยนผ่านและการบังคับใช้กฎหมาย
- ผู้ประกอบการควรเตรียมตัวอย่างไร
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469)
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 เป็นกฎหมายที่ใช้กำกับดูแล อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ
- ปรับปรุงนิยามให้ทันสมัย
- ปรับเกณฑ์คุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์
- กำหนดมาตรฐานที่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ GMP
- เพิ่มความปลอดภัยด้านจุลินทรีย์
- ยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภค
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) มีผลบังคับใช้เมื่อไหร่
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 เรื่อง อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ได้ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 และ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 เป็นต้นไป
อย่างไรก็ตาม ประกาศฉบับนี้ได้กำหนดบทเฉพาะกาลเพื่อรองรับผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตไว้ก่อนแล้ว โดย
- เลขสารบบอาหารที่ได้รับอนุญาตก่อนประกาศมีผลใช้บังคับ ยังคงใช้ได้ต่อไป ไม่ต้องยื่นขอเลขใหม่
- ผู้ประกอบการที่ผลิตอาหารภายหลังวันที่ประกาศมีผลบังคับใช้ ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามข้อกำหนดใหม่ของประกาศฉบับที่ 469
- สินค้าที่ผลิตเพื่อการส่งออกเท่านั้น ไม่อยู่ภายใต้การบังคับใช้ของประกาศฉบับนี้ และให้เป็นไปตามข้อกำหนดของประเทศผู้นำเข้า
สิ่งที่ถูกยกเลิกจากข้อกำหนดเดิม
ประกาศฉบับใหม่ได้ยกเลิกข้อกำหนดบางส่วนจากประกาศเดิม ได้แก่
ยกเลิกข้อกำหนดวัตถุกันเสียเฉพาะราย
เดิมมีการกำหนดชนิดของวัตถุกันเสียไว้เฉพาะสำหรับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท แต่ในประกาศฉบับใหม่ให้ใช้หลักเกณฑ์ตาม ประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวัตถุเจือปนอาหาร แทน เพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายด้านวัตถุเจือปนอาหารที่ใช้บังคับในปัจจุบัน
ยกเลิกบัญชีน้ำหนักเนื้ออาหาร (Drained Weight)
เดิมมีการกำหนดน้ำหนักเนื้ออาหาร (Drained Weight) ไว้ในประกาศ แต่ประกาศฉบับใหม่ยกเลิกข้อกำหนดดังกล่าว โดยยังคงกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องแสดงข้อมูลบนฉลากอย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันการหลอกลวงผู้บริโภค
ข้อกำหนดใหม่ที่ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติ
ประกาศฉบับที่ 469 ได้เพิ่มข้อกำหนดสำคัญหลายประการ ดังนี้
1. ปรับปรุงนิยามและเกณฑ์ความปลอดภัย
กำหนดให้อาหารที่มี
- ค่า pH มากกว่า 4.6
- และ Water Activity (aw) มากกว่า 0.85
ต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ความปลอดภัยตามที่ประกาศกำหนด เพื่อควบคุมความเสี่ยงจากการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ก่อโรค
2. กำหนดมาตรฐานการผลิตอาหาร Low Acid และ Acidified
สำหรับอาหารประเภท Low Acid Food และ Acidified Food ต้องผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนอย่างเพียงพอ โดยกำหนดให้มีค่า F0 ไม่น้อยกว่า 3 นาที เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถทำลายจุลินทรีย์ที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้บริโภคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3. กำหนดมาตรฐานภาชนะโลหะเคลือบ
ภาชนะโลหะที่ใช้บรรจุอาหารต้อง ไม่มีสนิมเหล็ก ไม่มีตะกั่ว ไม่มีรอยรั่ว ปราศจากรอยรั่วซึม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนของโลหะและช่วยรักษาคุณภาพของอาหารตลอดอายุการเก็บรักษา
การเปลี่ยนผ่านและการบังคับใช้กฎหมาย
ประกาศฉบับที่ 469 ได้กำหนดแนวทางการเปลี่ยนผ่านไว้ ดังนี้
สถานะของกฎหมาย
ประกาศมีผลบังคับใช้หลังพ้นกำหนดระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดนับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เลขสารบบอาหารเดิม
ผู้ประกอบการที่ได้รับ เลขสารบบอาหารเดิม แล้ว สามารถใช้เลขดังกล่าวต่อไปได้ ไม่จำเป็นต้องขอใหม่ หากยังคงเป็นไปตามเงื่อนไขของกฎหมาย
การบังคับใช้
ประกาศฉบับนี้ ไม่บังคับใช้กับสินค้าที่ผลิตเพื่อการส่งออกเท่านั้น โดยเฉพาะ ซึ่งยังคงดำเนินการตามข้อกำหนดของประเทศปลายทางได้
ผู้ประกอบการควรเตรียมตัวอย่างไร
ผู้ผลิตและผู้นำเข้าอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ควรตรวจสอบความสอดคล้องของผลิตภัณฑ์กับประกาศฉบับใหม่ โดยเฉพาะในประเด็นต่อไปนี้
- ตรวจสอบสูตรและคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ เช่น ค่า pH และ Water Activity
- ทบทวนกระบวนการฆ่าเชื้อให้เป็นไปตามข้อกำหนด
- ตรวจสอบคุณภาพภาชนะบรรจุให้เป็นไปตามมาตรฐาน
- ปรับข้อมูลฉลากและเอกสารที่เกี่ยวข้องให้เป็นไปตามกฎหมาย
- ติดตามประกาศและแนวทางปฏิบัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) อย่างต่อเนื่อง
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 469) พ.ศ. 2569 เป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทให้สอดคล้องกับมาตรฐานการผลิตและความปลอดภัยในปัจจุบัน ทั้งการปรับนิยาม เกณฑ์ด้านจุลินทรีย์ กระบวนการผลิต และมาตรฐานภาชนะบรรจุ ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงควรศึกษารายละเอียดของประกาศและตรวจสอบความพร้อมของผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิตให้เป็นไปตามข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการแก้ไขคำขอและทำให้การนำสินค้าออกสู่ตลาดเป็นไปอย่างราบรื่น หากต้องการคำปรึกษาหรือผู้ช่วยดำเนินการขออนุญาตกับ อย. Livilution พร้อมให้คำปรึกษาและดำเนินการขออนุญาตกับ อย. สินค้า เพียงกรอกข้อมูลเพื่อให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult เพื่อรับคำปรึกษาเบื้องต้นฟรีได้เลย
