ใบอนุญาต อย. แต่ละประเภท มีอายุกี่ปี ต้องต่อล่วงหน้ากี่วัน

ก่อนเริ่มดำเนินธุรกิจเกี่ยวกับอาหาร เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ หรือผลิตภัณฑ์สุขภาพ หลายคนอาจเข้าใจว่าเพียงแค่ “ขอเลข อย.” ผ่านครั้งเดียวก็สามารถใช้งานได้ตลอด แต่ในความเป็นจริง ใบอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หลายประเภทมีอายุการใช้งาน และจำเป็นต้องยื่น ต่ออายุ อย. ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด หากปล่อยให้ใบอนุญาตหมดอายุ อาจส่งผลกระทบต่อการผลิต นำเข้า จำหน่ายสินค้า รวมถึงความน่าเชื่อถือของแบรนด์ได้ บทความนี้ Livilution จะพาไปดูว่าใบอนุญาต อย. แต่ละประเภทมีอายุกี่ปี เพื่อเตรียมตัวต่ออายุบอนุญาตต่อไปได้

---

📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ

• ใบอนุญาต อย. คืออะไร
• ใบอนุญาต อย. มีอะไรบ้าง
• อายุใบอนุญาตผลิตอาหาร
• อายุใบอนุญาตนำเข้าอาหาร
• อายุเลข อย. อาหาร
• อายุเลขที่จดแจ้งเครื่องสำอาง
• อายุใบจดทะเบียนสถานประกอบการเครื่องมือแพทย์
• อายุใบอนุญาตขายเครื่องมือแพทย์
• อายุใบรับจดแจ้ง / ใบรับแจ้งรายการละเอียด / ใบอนุญาตผลิตหรือนำเข้าเครื่องมือแพทย์
• อายุใบอนุญาตวัตถุอันตราย
• อายุใบอนุญาตผลิตภัณฑ์สมุนไพร
• ตารางสรุปอายุใบอนุญาต อย.

---

ใบอนุญาต อย. คืออะไร

ใบอนุญาต อย. คือ เอกสารหรือการอนุญาตจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ที่อนุญาตให้ผู้ประกอบการสามารถผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยครอบคลุมทั้งตัวสินค้า สถานที่ผลิต และบางกรณีรวมถึงการโฆษณาผลิตภัณฑ์ด้วย

สินค้าที่ต้องขอใบอนุญาต อย. มักเป็นกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภค เช่น อาหาร อาหารเสริม เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ ผลิตภัณฑ์สมุนไพร และวัตถุอันตราย ซึ่งแต่ละประเภทจะใช้ใบอนุญาตและขั้นตอนการอนุญาตแตกต่างกัน

ใบอนุญาต อย. มีอะไรบ้าง

ใบอนุญาต อย. มีหลายประเภท ขึ้นอยู่กับลักษณะสินค้าและรูปแบบธุรกิจ ดังนี้

1. ใบอนุญาตผลิตอาหาร ใช้สำหรับโรงงานหรือสถานที่ที่ผลิต แบ่งบรรจุ หรือเก็บรักษาอาหาร เพื่อจำหน่ายในประเทศไทยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
2. ใบอนุญาตนำเข้าอาหาร ใช้สำหรับการนำเข้าสินค้าอาหาร อาหารเสริม หรือเครื่องดื่มจากต่างประเทศเข้ามาจำหน่ายในไทย
3. เลขสารบบอาหาร (เลข อย.) เป็นเลขอนุญาตของตัวผลิตภัณฑ์อาหาร แสดงว่าสินค้าได้รับอนุญาตให้วางขายได้ตามกฎหมาย
4. เลขที่จดแจ้งเครื่องสำอาง ใช้กับสินค้าเครื่องสำอาง เช่น ครีม เซรั่ม สกินแคร์ เมคอัพ น้ำหอม และผลิตภัณฑ์ดูแลผิวต่าง ๆ
5. ใบจดทะเบียนสถานประกอบการเครื่องมือแพทย์ ใช้สำหรับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าเครื่องมือแพทย์ เพื่อขึ้นทะเบียนสถานประกอบการกับ อย. ก่อนดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยครอบคลุมทั้งสถานที่ผลิต นำเข้า หรือเก็บรักษาเครื่องมือแพทย์
6. ใบอนุญาตขายเครื่องมือแพทย์ ใช้สำหรับร้านค้า หรือธุรกิจที่จำหน่ายเครื่องมือแพทย์ควบคุมตามที่กฎหมายกำหนด
7. ใบรับจดแจ้ง / ใบรับแจ้งรายการละเอียด / ใบอนุญาตผลิตหรือนำเข้าเครื่องมือแพทย์ ใช้สำหรับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าเครื่องมือแพทย์แต่ละประเภท เพื่อให้สามารถนำสินค้าเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทยได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยเอกสารที่ใช้จะขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยงและประเภทของเครื่องมือแพทย์
8. ใบอนุญาตวัตถุอันตราย ใช้กับผลิตภัณฑ์บางประเภท เช่น น้ำยาฆ่าเชื้อ สเปรย์กำจัดแมลง หรือสารเคมีใช้ในบ้านเรือน
9. ใบอนุญาตผลิตภัณฑ์สมุนไพร ใช้กับสินค้ากลุ่มสมุนไพร ยาสมุนไพร หรือผลิตภัณฑ์สุขภาพจากสมุนไพรที่อยู่ภายใต้การควบคุมของ อย.

ใบอนุญาต อย. แต่ละประเภท มีอายุกี่ปี

ใบอนุญาตจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา แต่ละประเภทมีอายุไม่เท่ากัน เพราะกฎหมายกำหนดตามระดับความเสี่ยงของสินค้า และลักษณะการประกอบกิจการ บางประเภทต้องต่ออายุทุกปี ขณะที่บางประเภทสามารถใช้ได้ต่อเนื่อง หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญของผลิตภัณฑ์

ผู้ประกอบการจำนวนมากมักเข้าใจว่า เมื่อได้รับเลข อย. หรือใบอนุญาตแล้วจะสามารถใช้งานได้ตลอดไป แต่ในความจริง ใบอนุญาตหลายประเภทมีวันหมดอายุ และจำเป็นต้องยื่นต่ออายุภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด หากไม่มีการต่ออายุ อาจส่งผลต่อการผลิต การนำเข้า การจำหน่าย หรือการโฆษณาสินค้าได้ทันที

ใบอนุญาตผลิตอาหาร

ใบอนุญาตผลิตอาหารมีอายุ 3 ปี โดยอายุใบอนุญาตจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ 3 นับจากปีที่ได้รับอนุญาต ผู้ประกอบการต้องยื่นคำขอต่ออายุผ่านระบบ e-Submission ก่อนใบอนุญาตหมดอายุ เพื่อให้สามารถดำเนินกิจการต่อได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

กรณียื่นคำขอต่ออายุภายในวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ใบอนุญาตสิ้นอายุ ผู้ประกอบการยังสามารถประกอบกิจการต่อไปได้จนกว่าจะมีคำสั่งไม่อนุญาตจาก อย. ส่วนสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงานและได้รับอนุญาตแบบ สบ.1 จะไม่มีวันหมดอายุ แต่ยังต้องเข้ารับการตรวจติดตามมาตรฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกปี

ใบอนุญาตนำเข้าอาหาร

ใบอนุญาตนำเข้าอาหาร (แบบ อ.7) มีอายุ 3 ปี ใช้สำหรับผู้ประกอบการที่นำเข้าอาหารหรืออาหารเสริมจากต่างประเทศเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทย โดยอายุใบอนุญาตจะนับถึงวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ครบกำหนดตามกฎหมาย โดยก่อนใบอนุญาตนำเข้าอาหารหมดอายุ ผู้นำเข้าต้องยื่นคำขอต่ออายุผ่านระบบ e-Submission เพื่อรักษาสิทธิ์ในการดำเนินธุรกิจนำเข้าอาหารอย่างต่อเนื่อง โดยควรเตรียมเอกสารและดำเนินการล่วงหน้าอย่างน้อย 90 วัน เพราะหากปล่อยให้ใบอนุญาตหมดอายุ จะไม่สามารถดำเนินพิธีการนำเข้าอาหารกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ และอาจกระทบต่อการนำเข้าสินค้าในทันที

เลข อย. อาหาร

เลขสารบบอาหาร หรือ “เลข อย.” เป็นเลขอนุญาตของตัวผลิตภัณฑ์อาหาร ที่แสดงว่าสินค้าได้รับอนุญาตให้วางจำหน่ายในประเทศไทยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยเลข อย. อาหารจะไม่มีวันหมดอายุ หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญของผลิตภัณฑ์ เช่น สูตรสินค้า ชื่อสินค้า ฉลาก ขนาดบรรจุ หรือสถานที่ผลิต แต่หากมีการเปลี่ยนสูตร เปลี่ยนผู้ผลิต เปลี่ยนประเทศผู้ผลิต หรือแก้ไขข้อมูลสำคัญบนฉลาก อาจต้องยื่นแก้ไขข้อมูล หรือยื่นขอเลข อย. ใหม่ทั้งหมด

เลขที่จดแจ้งเครื่องสำอาง

เลขที่จดแจ้งเครื่องสำอาง มีอายุ 3 ปี นับจากวันที่ได้รับอนุมัติ โดยเจ้าของแบรนด์หรือผู้นำเข้าต้องยื่นต่ออายุใบรับจดแจ้งก่อนหมดอายุ ซึ่งสามารถดำเนินการล่วงหน้าได้ไม่เกิน 180 วัน ผ่านระบบออนไลน์ของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เพื่อให้การผลิตหรือนำเข้าสินค้าสามารถดำเนินต่อได้อย่างต่อเนื่อง หากมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญของผลิตภัณฑ์ เช่น ชื่อสินค้า สูตร ส่วนผสม ผู้ผลิต ประเทศผู้ผลิต หรือรายละเอียดบนฉลาก แม้เลขจดแจ้งเดิมยังไม่หมดอายุ ก็อาจต้องยื่นจดแจ้งใหม่ตามหลักเกณฑ์ของ อย.

ใบจดทะเบียนสถานประกอบการเครื่องมือแพทย์

ใบจดทะเบียนสถานประกอบการเครื่องมือแพทย์ มีอายุ 5 ปี โดยอายุใบอนุญาตจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ 5 นับจากวันที่ได้รับอนุญาต ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำขอต่ออายุผ่านระบบ E-Submission ของกองควบคุมเครื่องมือแพทย์  ซึ่งกรณีใบจดทะเบียนหมดอายุไม่เกิน 30 วัน ยังสามารถยื่นต่ออายุได้ แต่จะมีค่าปรับวันละ 500 บาท อย่างไรก็ตาม หากปล่อยให้ใบจดทะเบียนหมดอายุเกิน 30 วัน จะไม่สามารถยื่นต่ออายุได้ และต้องดำเนินการยื่นขอจดทะเบียนใหม่ทั้งหมด ซึ่งอาจใช้เวลาและขั้นตอนมากกว่าการต่ออายุตามปกติ

ใบอนุญาตขายเครื่องมือแพทย์

ใบอนุญาตขายเครื่องมือแพทย์ มีอายุ 1 ปี และจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคมของปีที่ใบอนุญาตครบกำหนด ไม่ว่าจะได้รับอนุญาตช่วงเดือนไหนของปีก็ตาม ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำขอต่ออายุเครื่องมือแพทย์ล่วงหน้าได้ภายใน 90 วันก่อนวันหมดอายุ ผ่านระบบ E-Submission ของกองควบคุมเครื่องมือแพทย์ เพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจได้ต่อเนื่องโดยไม่สะดุด ซึ่งกรณีปล่อยให้ใบอนุญาตหมดอายุและยื่นต่ออายุล่าช้ากว่าระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด อาจมีโทษปรับ 500 บาทต่อวัน โดยคิดตามจำนวนวันปฏิทินที่ใบอนุญาตขาดอายุ ดังนั้นธุรกิจที่จำหน่ายเครื่องมือแพทย์ควรวางแผนตรวจสอบวันหมดอายุและเตรียมเอกสารต่ออายุล่วงหน้าอย่างสม่ำเสมอ

ใบรับจดแจ้ง / ใบรับแจ้งรายการละเอียด / ใบอนุญาตผลิตหรือนำเข้าเครื่องมือแพทย์

ใบสำคัญการผลิตหรือการนำเข้าเครื่องมือแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นใบอนุญาตผลิต/นำเข้า ใบรับแจ้งรายการละเอียด หรือใบรับจดแจ้ง มีอายุการใช้งาน 5 ปี นับแต่วันที่ออก โดยมีเงื่อนไขการหมดอายุและการต่ออายุที่แตกต่างกันเล็กน้อย คือ ใบอนุญาตและใบรับแจ้งรายการละเอียด จะหมดอายุในวันที่ 31 ธันวาคม ของปีที่ครบกำหนด ในขณะที่ใบรับจดแจ้งจะมีอายุนับแบบวันชนวันตรงกับวันที่ได้รับอนุมัติ ผู้ประกอบการจะต้องยื่นคำขอต่ออายุล่วงหน้าก่อนที่ใบสำคัญเดิมจะหมดอายุเท่านั้น

ใบอนุญาตวัตถุอันตราย

ใบอนุญาตวัตถุอันตราย มีอายุ 3 ปี นับตั้งแต่วันที่ออกใบอนุญาต ซึ่งผู้ประกอบการที่มีความประสงค์จะดำเนินกิจการต่อ จำเป็นต้องยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตล่วงหน้าก่อนที่ใบอนุญาตเดิมจะสิ้นสุดลงไม่น้อยกว่า 90 วัน หรือในบางกรณีอาจใช้วิธีการชำระค่าธรรมเนียมรายปีแทนการยื่นเอกสารต่ออายุตามที่กฎหมายกำหนด ทั้งนี้ สามารถตรวจสอบหลักเกณฑ์และดำเนินการผ่านระบบบริการอิเล็กทรอนิกส์ของหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง เช่น สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) สำหรับวัตถุอันตรายที่ใช้ในบ้านเรือน หรือกรมโรงงานอุตสาหกรรมสำหรับการผลิต นำเข้า หรือครอบครองในภาคอุตสาหกรรม

ใบอนุญาตผลิตภัณฑ์สมุนไพร

ใบอนุญาตผลิตภัณฑ์สมุนไพร ไม่ว่าจะเป็นใบอนุญาตผลิต นำเข้า หรือขาย มีอายุการใช้งาน 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ออกใบอนุญาต โดยผู้ประกอบการที่ต้องการดำเนินกิจการต่ออย่างต่อเนื่อง จะต้องยื่นคำขอต่ออายุล่วงหน้าก่อนที่ใบอนุญาตเดิมจะหมดอายุ ซึ่งสามารถดำเนินการและศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ผ่านระบบออนไลน์ของกองผลิตภัณฑ์สมุนไพร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ทั้งนี้กระบวนการต่ออายุผลิตภัณฑ์สมุนไพร อาจมีการตรวจสอบสูตรผลิตภัณฑ์ แหล่งที่มาของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และมาตรฐานสถานที่เพิ่มเติม

ตารางสรุปอายุใบอนุญาต อย.

ประเภทใบอนุญาต	อายุใบอนุญาต
ใบอนุญาตผลิตอาหาร	3 ปี
ใบอนุญาตนำเข้าอาหาร	3 ปี
เลข อย. อาหาร	ไม่มีวันหมดอายุ
เลขที่จดแจ้งเครื่องสำอาง	3 ปี
ใบจดทะเบียนสถานประกอบการเครื่องมือแพทย์	5 ปี
ใบอนุญาตขายเครื่องมือแพทย์	1 ปี
ใบรับจดแจ้ง / ใบรับแจ้งรายการละเอียด / ใบอนุญาตผลิตหรือนำเข้าเครื่องมือแพทย์	5 ปี
ใบอนุญาตวัตถุอันตราย	3 ปี
ใบอนุญาตผลิตภัณฑ์สมุนไพร	5 ปี

การตรวจสอบวันหมดอายุของใบอนุญาต และวางแผน ต่ออายุ อย. ล่วงหน้า ถือเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้ประกอบการไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากช่วยให้ธุรกิจดำเนินต่อได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ยังช่วยลดความเสี่ยงเรื่องค่าปรับ เอกสารขาดอายุ หรือปัญหาการจำหน่ายสินค้าในอนาคต หากไม่มั่นใจเรื่องขั้นตอน เอกสาร หรือระบบยื่นออนไลน์ Livilution พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลการขอ รวมถึงต่ออายุใบอนุญาต อย. แบบครบ-ขั้นตอน ตั้งแต่ตรวจเอกสาร ยื่นระบบ ไปจนถึงติดตามผล เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการประหยัดเวลาและลดความยุ่งยากในการดำเนินการ เพียงกรอกข้อมูลเพื่อให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult ปรึกษาฟรี