ปัจจุบันการขอรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ “มอก.” เป็นเรื่องสำคัญสำหรับผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่ายสินค้าในประเทศไทย เพราะนอกจากจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคแล้ว ยังเป็นข้อกำหนดทางกฎหมายสำหรับสินค้าหลายประเภทอีกด้วย อย่างไรก็ตาม หลายคนยังสับสนว่า มอก. ทั่วไป และ มอก. บังคับ แตกต่างกันอย่างไร สินค้าแบบไหนต้องขอ มอก. และหากจำหน่ายสินค้าโดยไม่มี มอก. จะมีความผิดหรือไม่ บทความนี้ Livilution จะพาคุณทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง มอก. ทั้ง 2 ประเภท
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- มอก. คืออะไร
- มอก. บังคับ คืออะไร
- มอก. บังคับ ใช้กับสินค้าอะไร
- มอก. ทั่วไป คืออะไร
- มอก. ทั่วไป ใช้กับสินค้าแบบไหน
- มอก. ทั่วไป และ มอก. บังคับ ต่างกันอย่างไร
มอก. คืออะไร
มอก. ย่อมาจาก มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คือข้อกำหนดทางวิชาการที่กำหนดโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อเป็นเกณฑ์ในการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และได้มาตรฐาน โดยเครื่องหมาย มอก. แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่
- มอก. บังคับ (เครื่องหมายสีแดง) เป็นมาตรฐานที่กฎหมายกำหนดให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องผลิตและจำหน่ายเฉพาะสินค้าที่ได้มาตรฐานเท่านั้น เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค หากฝ่าฝืนจะมีโทษตามกฎหมาย ตัวอย่างสินค้า เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า, สายไฟ, ของเล่นเด็ก, หมวกกันน็อก, ท่อ PVC และถังแก๊ส
- มอก. ทั่วไป (เครื่องหมายสีดำ/น้ำเงิน) เป็นมาตรฐานที่ผู้ประกอบการสามารถยื่นขอการรับรองได้ด้วย ความสมัครใจ เพื่อพัฒนาคุณภาพสินค้าให้เป็นไปตามเกณฑ์และเพิ่มความน่าเชื่อถือ แม้ไม่มีเครื่องหมายนี้ก็สามารถวางขายได้ ตัวอย่างสินค้า เช่น น้ำดื่ม, กระดาษถ่ายเอกสาร, เฟอร์นิเจอร์ และเครื่องครัว
มอก. บังคับ คืออะไร
มอก. บังคับ คือ เครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่กฎหมายกำหนดให้สินค้าชิ้นนั้นๆ “ต้องมี” เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่าย จะต้องผลิต นำเข้า และจำหน่ายเฉพาะสินค้าที่ผ่านการรับรองและมีเครื่องหมาย มอก. บังคับ เท่านั้น การฝ่าฝืนมีโทษตามกฎหมาย
มอก. บังคับ ใช้กับสินค้าอะไร
มอก. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) แบบบังคับ ใช้กับสินค้าที่อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชน สุขภาพ สิ่งแวดล้อม หรือเศรษฐกิจของประเทศ กฎหมายกำหนดให้ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จัดจำหน่ายทุกคนต้องผลิต นำเข้า และจำหน่ายสินค้าที่ได้มาตรฐานเท่านั้น
กลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้า
- พัดลมไฟฟ้า
- ตู้เย็น
- เครื่องซักผ้า
- หม้อหุงข้าวไฟฟ้า
- เครื่องปรับอากาศ
- เตารีดไฟฟ้า
กลุ่มสายไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้า
- สายไฟฟ้า
- ปลั๊กไฟ
- เต้ารับ
- สวิตช์ไฟ
- เบรกเกอร์ไฟฟ้า
กลุ่มวัสดุก่อสร้าง
- เหล็กเส้น
- ปูนซีเมนต์
- ท่อ PVC บางประเภท
กลุ่มยานยนต์และอุปกรณ์
- ยางรถยนต์
- หมวกนิรภัย
- กระจกนิรภัย
กลุ่มของใช้เด็ก
- ขวดนมเด็ก
- ของเล่นบางประเภท
- ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยเด็ก
มอก. ทั่วไป คืออะไร
มอก. ทั่วไป คือ เครื่องหมายรับรองคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กำหนดมาตรฐานขึ้นเพื่อให้ผู้ประกอบการยื่นขอการรับรองได้โดยความสมัครใจ ไม่ได้มีผลบังคับทางกฎหมายเหมือน มอก. บังคับ จุดประสงค์หลักเพื่อพัฒนาคุณภาพสินค้าและเพิ่มความน่าเชื่อถือ ตัวอย่างสินค้าที่มาตรฐานยังเป็นแบบทั่วไปแต่กำลังจะถูกบังคับ ดู คาร์ซีท มอก. บังคับหรือยัง
มอก. ทั่วไป ใช้กับสินค้าแบบไหน
มอก. ทั่วไป ใช้กับสินค้าทั่วไปที่เน้นการพัฒนาคุณภาพให้ได้มาตรฐาน เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและเพิ่มโอกาสในการแข่งขันทางการตลาด โดยผู้ประกอบการจะแสดงเครื่องหมายนี้คู่กับชื่อผลิตภัณฑ์ ตัวอย่างสินค้าที่นิยมขอ มอก. ทั่วไป เช่น สินค้าอุปโภคบริโภค น้ำดื่ม ผลิตภัณฑ์พลาสติก เครื่องใช้สำนักงาน กระดาษ ปากกา
มอก. ทั่วไป และ มอก. บังคับ ต่างกันอย่างไร
มอก. ทั่วไป และ มอก. บังคับ แม้ทั้งสองประเภทจะเป็นมาตรฐานภายใต้การกำกับดูแลของ สมอ. เหมือนกัน แต่มีความแตกต่างกันที่ข้อกฎหมายและการบังคับใช้
1. ความสมัครใจในการขอรับรอง
- มอก. ทั่วไป เป็นการขอรับรองโดยสมัครใจ
- มอก. บังคับ เป็นข้อกำหนดทางกฎหมายที่ต้องดำเนินการก่อนจำหน่ายสินค้า
2. ผลทางกฎหมาย
- มอก. ทั่วไป ไม่มีความผิดหากไม่ได้ขอรับรอง
- มอก. บังคับ หากไม่มีใบอนุญาตแล้วนำมาจำหน่าย อาจมีโทษตามกฎหมาย
3. ประเภทสินค้า
- มอก. ทั่วไป มักใช้กับสินค้าที่ไม่ได้ส่งผลต่อความปลอดภัยโดยตรง
- มอก. บังคับ มักใช้กับสินค้าที่เกี่ยวข้องกับชีวิต ร่างกาย และทรัพย์สินของผู้บริโภค
4. การควบคุมหลังได้รับอนุญาต
- มอก. ทั่วไป มีการติดตามคุณภาพตามเงื่อนไขที่กำหนด
- มอก. บังคับ มีการตรวจสอบอย่างเข้มงวดและต่อเนื่องมากกว่า
มอก. ทั่วไป คือ มาตรฐานที่ผู้ประกอบการสามารถขอรับรองได้โดยสมัครใจ เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับสินค้า ส่วน มอก. บังคับ คือ มาตรฐานที่กฎหมายกำหนดให้สินค้าบางประเภทต้องได้รับการรับรองก่อนผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย เนื่องจากเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้บริโภคโดยตรง ดังนั้นก่อนเริ่มผลิตหรือนำเข้าสินค้า ผู้ประกอบการควรตรวจสอบให้ชัดเจนว่าสินค้าของตนอยู่ในกลุ่ม มอก. ทั่วไป และ มอก. บังคับ ประเภทใด เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมายและสามารถวางแผนการขออนุญาตได้อย่างถูกต้อง
ขั้นตอนเช็กว่าสินค้าของคุณอยู่ในกลุ่ม มอก. บังคับหรือไม่
- ระบุชื่อสินค้า ขอบข่าย และการใช้งานให้ชัด
- ค้นรายการมาตรฐานบังคับและขอบข่ายของมาตรฐานจาก สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
- ถ้าอยู่ในกลุ่มบังคับ ต้องได้รับใบอนุญาตก่อนผลิตหรือนำเข้าเพื่อจำหน่าย
- ถ้าไม่อยู่ในกลุ่มบังคับ พิจารณาขอ มอก. ทั่วไปเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ดูแค่ชื่อสินค้าโดยไม่อ่านขอบข่ายของมาตรฐาน
- คิดว่า Test Report จากต่างประเทศใช้แทนใบอนุญาต มอก. ได้เสมอ
- สั่งนำเข้าก่อนได้รับใบอนุญาตสำหรับสินค้ามาตรฐานบังคับ
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจได้ที่ไหนว่าสินค้าได้ มอก. แล้ว
ตรวจข้อมูลใบอนุญาตได้จากระบบของ สมอ. ที่ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) หรืออ่านวิธีเช็ค มอก. แท้หรือปลอม
ต้องการให้ช่วยยื่นขอ มอก.
ดูบริการรับจดทะเบียนและขอใบอนุญาต มอก.
หากคุณไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณต้องขอ มอก. หรือไม่ ต้องใช้มาตรฐานใด หรืออยากให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลตั้งแต่การตรวจสอบมาตรฐาน ยื่นเอกสาร และประสานงานกับ สมอ. ทีมงาน Livilution Consult พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลครบวงจร เพียงกรอกข้อมูลให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult เพื่อรับคำปรึกษาเบื้องต้นฟรี
