สรุปสั้น: มอก. 2134-2565 คือมาตรฐานบังคับด้านประสิทธิภาพพลังงานของเครื่องปรับอากาศสำหรับห้อง (แอร์บ้าน แอร์ติดผนัง และแอร์แบบแยกส่วนทั่วไป) ที่มีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน 2569 แทนฉบับเดิม มอก. 2134-2553 เกณฑ์หลักเปลี่ยนมาใช้ค่า CSPF ขั้นต่ำ และแอร์ที่ทำหรือนำเข้ามาขายในไทยต้องได้ใบอนุญาตทั้งด้านพลังงาน (มอก. 2134-2565) และด้านความปลอดภัย (มอก. 1529-2561)
บทความนี้สรุปว่ามาตรฐานใหม่ครอบคลุมแอร์แบบไหน ค่า CSPF และ EER ขั้นต่ำเท่าไร แผ่นป้ายบนตัวเครื่องต้องแสดงอะไร ผู้นำเข้าและโรงงานต้องเตรียมเอกสารและตัวอย่างอย่างไร และร้านค้าที่ขายแอร์ควรเช็กอะไรก่อนรับสินค้าเข้าสต็อก
มอก. 2134-2565 คืออะไร และต่างจากฉบับ 2553 อย่างไร
มอก. 2134-2565 มีชื่อเต็มว่า เครื่องปรับอากาศสำหรับห้อง ด้านประสิทธิภาพพลังงาน (Room air conditioner: energy efficiency) กระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศฉบับที่ 7074 (พ.ศ. 2566) ลงวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2566 ยกเลิก มอก. 2134-2553 และกำหนดฉบับใหม่ขึ้นแทน ประกาศลงราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 124 ง วันที่ 29 พฤษภาคม 2566
ต่อมามีกฎกระทรวงกำหนดให้เครื่องปรับอากาศสำหรับห้องต้องเป็นไปตามมาตรฐานนี้ (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 25 ก) ประกาศเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2568 และข้อมูลของ สมอ. ระบุวันที่มีผลบังคับใช้คือ 4 เมษายน 2569
คำนำของมาตรฐานอธิบายว่าเหตุผลที่ปรับปรุงคือแก้ไขเกณฑ์ประสิทธิภาพพลังงานขั้นต่ำ วิธีทดสอบ และวิธีคำนวณให้เป็นไปตามหลักสากล จุดที่ผู้ประกอบการรู้สึกได้ชัดที่สุดมี 3 เรื่อง
- ใช้ค่า CSPF เป็นเกณฑ์หลัก (Cooling Seasonal Performance Factor หรือตัวประกอบสมรรถนะทำความเย็นตามฤดูกาล) ซึ่งสะท้อนการใช้ไฟทั้งปี ไม่ใช่แค่ตอนเครื่องทำงานเต็มกำลัง
- ขอบข่ายกว้างขึ้น ครอบคลุมความสามารถทำความเย็นทั้งหมดไม่เกิน 18,000 วัตต์ และครอบคลุมชุดคอนเดนซิงหรือชุดแฟนคอยล์ที่นำมาประกอบเป็นแอร์ด้วย
- แผ่นป้ายต้องแสดงค่า CSPF และข้อมูลทางเทคนิคเพิ่มขึ้น เช่น ระดับการป้องกันฝุ่นและน้ำ (IP Code) และความดันสูงสุดที่ยอมรับได้
แอร์แบบไหนอยู่ในขอบข่าย มอก. 2134-2565
ตามตัวมาตรฐานฉบับเต็มที่ สมอ. เผยแพร่ ขอบข่ายครอบคลุม
- เครื่องปรับอากาศสำหรับห้องที่มีความสามารถทำความเย็นทั้งหมด ไม่เกิน 18,000 วัตต์
- แรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 250 V สำหรับระบบไฟฟ้าเฟสเดียว และไม่เกิน 600 V สำหรับระบบหลายเฟส
- ทั้งแบบแยกส่วน (split type) และแบบไม่แยกส่วน (เช่น แอร์ติดหน้าต่าง)
- ทั้งชนิดความสามารถทำความเย็นคงที่ (fixed capacity หรือที่ตลาดเรียกแอร์ธรรมดา) และชนิดแปรผันได้ (variable capacity ทำความเย็นได้ 5 ขั้นขึ้นไป หรือที่เรียกกันว่าอินเวอร์เตอร์)
- แอร์ประเภทมีท่อส่งลมที่ทำความเย็นได้น้อยกว่า 8,000 วัตต์ และออกแบบให้ทำงานที่ความดันสถิตภายนอกน้อยกว่า 25 Pa
- ชุดภายนอกห้อง (ชุดคอนเดนซิง) และ/หรือชุดภายในห้อง (ชุดแฟนคอยล์) ที่นำมาประกอบเป็นแอร์สำหรับห้อง
ไม่ครอบคลุม แอร์ประเภทหลายชุด (multi split ซึ่งมี มอก. 2712 แยก) แอร์ประเภทมีท่อส่งลมนอกเหนือจากที่ระบุข้างต้น (มอก. 2711) แอร์เคลื่อนที่ได้ ม่านอากาศ แอร์สำหรับยานพาหนะ เช่น รถยนต์และเรือ และแอร์ที่ชุดคอนเดนซิงระบายความร้อนด้วยน้ำ นอกจากนี้มาตรฐานใช้กับสารทำความเย็นทุกชนิด ยกเว้น HCFC-22 (R-22) และไม่รวมแอร์แบบ 2 ระดับ (two-stage) หรือหลายระดับ (multi-stage)
ข้อควรระวัง: ณ วันที่เขียนบทความ หน้าฐานข้อมูลพิกัดศุลกากรของ สมอ. สำหรับ มอก. 2134-2565 ยังเขียนขอบข่ายว่า “ไม่เกิน 12,000 วัตต์” และอ้างถึง มอก. 2134-2553 ขณะที่ตัวมาตรฐานฉบับเต็มและหน้าข้อมูลมาตรฐานของ สมอ. ระบุ 18,000 วัตต์ ถ้าสินค้าของคุณทำความเย็นได้ระหว่าง 12,000–18,000 วัตต์ ควรยืนยันกับกองควบคุมมาตรฐาน ก.3 (เครื่องใช้ไฟฟ้า) ก่อนวางแผนนำเข้า
ค่า CSPF และ EER ขั้นต่ำตาม มอก. 2134-2565
มาตรฐานทดสอบที่สภาวะอุณหภูมิภายในห้อง DB 27 °C / WB 19 °C และภายนอก DB 35 °C / WB 24 °C เกณฑ์ที่ต้องผ่านมีดังนี้
| แบบ / ชนิด | CSPF ขั้นต่ำ (≤ 8,000 W) | CSPF ขั้นต่ำ (> 8,000 ถึง 12,000 W) | CSPF ขั้นต่ำ (> 12,000 ถึง 18,000 W) |
|---|---|---|---|
| ไม่แยกส่วน – ทำความเย็นคงที่ | 3.19 | 3.15 | – |
| ไม่แยกส่วน – แปรผันได้ | 3.19 | 3.15 | – |
| แยกส่วน – ทำความเย็นคงที่ | 3.19 | 3.15 | 2.68 |
| แยกส่วน – แปรผันได้ (อินเวอร์เตอร์) | 3.90 | 3.46 | 3.46 |
ที่มา: ตารางที่ 1 ใน มอก. 2134-2565 (สมอ.)
นอกจากค่าตามตาราง เครื่องต้องผ่านเงื่อนไขอื่นอีก ได้แก่
- CSPF ที่วัดได้ต้องไม่น้อยกว่า 93% ของค่า CSPF ที่ผู้ทำระบุ
- ความสามารถทำความเย็นทั้งหมดที่เต็มภาระต้องไม่น้อยกว่า 95% ของค่าที่ผู้ทำระบุ
- กำลังไฟฟ้าด้านเข้าเต็มภาระต้องไม่เกิน 110% ของค่าที่ผู้ทำระบุ
- ความสามารถทำความเย็นแฝง (การลดความชื้น) ที่เต็มภาระต้องมากกว่า 0 W
- EER ที่เต็มภาระต้องไม่น้อยกว่า 3.00 (≤ 8,000 W), 2.97 (> 8,000 ถึง 12,000 W) และ 2.53 (> 12,000 ถึง 18,000 W)
สิ่งที่ผู้นำเข้าพลาดบ่อยคือระบุค่า CSPF ในแค็ตตาล็อกสูงเกินจริงเพื่อการตลาด เพราะเงื่อนไข 93% หมายความว่าถ้าค่าที่ระบุสูงไป เครื่องอาจผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำในตาราง แต่ไม่ผ่านเกณฑ์เทียบกับค่าที่ตัวเองแจ้งไว้ ควรใช้ค่าจากรายงานทดสอบจริงของรุ่นนั้น
แปลงวัตต์เป็นบีทียู: แอร์ 9,000–24,000 BTU อยู่ช่วงไหนของตาราง
มาตรฐานใช้หน่วยวัตต์ (W) แต่ตลาดแอร์ไทยเรียกขนาดเป็นบีทียูต่อชั่วโมง (BTU/h) เอกสารโครงการฉลากเบอร์ 5 ของ กฟผ. ใช้ตัวคูณ 3.412 บีทียู/ชั่วโมง/วัตต์ (เกณฑ์ฉลากเบอร์ 5 เครื่องปรับอากาศ) ช่วงในตารางที่ 1 จึงเทียบได้ดังนี้
| ช่วงใน มอก. 2134-2565 | เทียบเป็น BTU/h (×3.412) | ตัวอย่างขนาดที่ขายทั่วไป |
|---|---|---|
| ไม่เกิน 8,000 W | ไม่เกิน 27,296 | 9,000 / 12,000 / 18,000 / 24,000 BTU |
| เกิน 8,000 ถึง 12,000 W | เกิน 27,296 ถึง 40,944 | 30,000 / 36,000 BTU |
| เกิน 12,000 ถึง 18,000 W | เกิน 40,944 ถึง 61,416 | 48,000 / 60,000 BTU (เฉพาะแยกส่วน) |
ขนาดตามชื่อรุ่นเป็นค่าโดยประมาณ ต้องดูความสามารถทำความเย็นทั้งหมดเป็นวัตต์จากรายงานทดสอบหรือแผ่นป้ายจริงเสมอ
ตัวอย่างคำนวณ: แอร์แยกส่วนอินเวอร์เตอร์ขนาด 12,000 BTU/h เท่ากับประมาณ 3,517 W จึงอยู่ช่วงไม่เกิน 8,000 W ต้องมี CSPF ไม่น้อยกว่า 3.90 ถ้าคิดเป็นค่า SEER ที่ฉลากเบอร์ 5 ใช้ (SEER = CSPF × 3.412) จะเท่ากับประมาณ 13.31 บีทียู/ชั่วโมง/วัตต์ ส่วนแอร์ขนาดเดียวกันแบบทำความเย็นคงที่ (fixed speed) ต้องมี CSPF ไม่น้อยกว่า 3.19 หรือ SEER ประมาณ 10.88 ถ้าแค็ตตาล็อกจากโรงงานต้นทางแสดงแต่ SEER ให้หารด้วย 3.412 ก่อนเทียบกับตาราง
มอก. 1529-2561 ด้านความปลอดภัย ต้องขอด้วยหรือไม่
ต้องขอด้วย แอร์มีมาตรฐานบังคับ 2 ฉบับที่ใช้คู่กัน คือ มอก. 1529-2561 เครื่องปรับอากาศ คุณลักษณะที่ต้องการด้านความปลอดภัย (มีผลบังคับตั้งแต่ 16 มิถุนายน 2565) และ มอก. 2134 ด้านประสิทธิภาพพลังงาน
ในกระดานถาม-ตอบของ สมอ. กองตรวจการมาตรฐาน 2 ตอบผู้นำเข้าแอร์สำเร็จรูป (พิกัด 8415.10.20) ไว้เมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565 ว่าตั้งแต่ 16 มิถุนายน 2565 การนำเข้าเครื่องปรับอากาศต้องได้รับใบอนุญาต 2 มอก. ซึ่งตอนนั้นคือ มอก. 2134-2553 และ มอก. 1529-2561 เมื่อฉบับ 2565 มีผลแล้ว ใบอนุญาตด้านพลังงานจึงต้องอ้างอิง มอก. 2134-2565
อ่านความต่างระหว่างมาตรฐานทั่วไปกับมาตรฐานบังคับเพิ่มเติมได้ที่ มอก. ทั่วไปกับ มอก. บังคับต่างกันอย่างไร
แผ่นป้ายแอร์ตาม มอก. 2134-2565 ต้องแสดงอะไร
แอร์ทุกเครื่องต้องมีแผ่นป้ายโลหะหรือวัสดุที่ทนความร้อนและความชื้น ข้อความต้องเห็นง่าย ชัดเจน และถาวร สำหรับแอร์แบบแยกส่วน ทั้งชุดภายในและชุดภายนอกต้องมีป้ายของตัวเอง
ชุดภายในห้อง (คอยล์เย็น)
- ชื่อแบบรุ่น แบบ ชนิด และชื่อแบบรุ่นของชุดภายนอกที่ใช้คู่กัน
- หมายเลขลำดับของชุดภายใน
- ค่า CSPF และความสามารถทำความเย็นทั้งหมด (ปัดเป็นจำนวนเต็มของ 10 W เช่น 8,145 W แสดงเป็น 8,150 W หรือ 8.15 kW)
- แรงดันไฟฟ้า จำนวนเฟส ความถี่ กระแสไฟฟ้า และกำลังไฟฟ้าที่กำหนด
- ความดันสถิตภายนอก (เฉพาะแบบมีท่อส่งลม) เดือนปีหรือรหัสรุ่นที่ทำ และชื่อผู้ทำหรือโรงงานหรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน
ชุดภายนอกห้อง (คอยล์ร้อน)
- ชื่อแบบรุ่น ชื่อแบบรุ่นของชุดภายในที่ใช้คู่กัน และชื่อแบบรุ่นของมอเตอร์คอมเพรสเซอร์
- หมายเลขลำดับของชุดภายนอก ค่า CSPF และความสามารถทำความเย็นทั้งหมด
- ข้อมูลไฟฟ้าเหมือนชุดภายใน ชื่อสารทำความเย็นและปริมาณ (กรัมหรือกิโลกรัม)
- ระดับการป้องกันฝุ่นและน้ำ (IP Code) และความดันสูงสุดที่ยอมรับได้ทั้งฝั่งความดันสูงและความดันต่ำ (เมกะพาสคัล)
แอร์แบบไม่แยกส่วนใช้แผ่นป้ายเดียว ต้องมีชื่อแบบรุ่น รุ่นมอเตอร์คอมเพรสเซอร์ หมายเลขลำดับ CSPF ความสามารถทำความเย็น ข้อมูลไฟฟ้า สารทำความเย็น IP Code ความดันสูงสุดทั้งสองฝั่ง เดือนปีที่ทำ และชื่อผู้ทำหรือเครื่องหมายการค้า
ถ้านำเข้าภายใต้แบรนด์ของตัวเอง แนะนำให้จดเครื่องหมายการค้าในไทยก่อนพิมพ์ป้าย เพราะมาตรฐานยอมให้ใช้ “เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน” แทนชื่อโรงงานได้
ใครต้องขอใบอนุญาต และขั้นตอนโดยสรุป
ผู้ทำ (โรงงานในประเทศ) และผู้นำเข้าแอร์ที่อยู่ในขอบข่ายต้องได้ใบอนุญาตก่อนทำหรือนำเข้า ส่วนผู้จำหน่ายต้องขายเฉพาะสินค้าที่ได้มาตรฐานและแสดงเครื่องหมาย มอก. อย่างถูกต้อง ขั้นตอนโดยสรุปมีดังนี้
- จำแนกสินค้า ตามแบบ (แยกส่วน ไม่แยกส่วน เฉพาะชุดคอนเดนซิง เฉพาะชุดแฟนคอยล์) ชนิดความสามารถ (คงที่หรือแปรผันได้) จำนวนเฟส และช่วงความสามารถทำความเย็น
- เตรียมเอกสาร ตามหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบเพื่อการอนุญาตของ สมอ. พร้อมตัวอย่างการแสดงเครื่องหมายมาตรฐานและตำแหน่งบนสินค้า และเอกสารจำแนกแบบรุ่นพร้อมรูปภาพ
- ทดสอบผลิตภัณฑ์ ร่างหลักเกณฑ์เฉพาะที่ สมอ. เผยแพร่ (เมษายน 2569) กำหนดให้เก็บตัวอย่าง 2 ชุดต่อแบบต่อชนิด คือรุ่นที่มี CSPF ต่ำสุด 1 ชุด และสูงสุด 1 ชุด (1 ชุดตัวอย่าง = ชุดคอนเดนซิง 1 หน่วยและชุดแฟนคอยล์ 1 หน่วย) ถ้ายื่นเฉพาะชุดคอนเดนซิงหรือเฉพาะชุดแฟนคอยล์ ต้องนำชุดที่ใช้คู่กันมาทดสอบด้วย
- ตรวจประเมินระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน ร่างหลักเกณฑ์ระบุว่า สมอ. ยอมรับรายงานผลการประเมินระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน หรือเอกสารรับรอง (Letter of Conformance) จากโรงงานที่ขึ้นทะเบียนไว้ อย่างใดอย่างหนึ่ง
- หลังได้ใบอนุญาต ต้องแจ้งรายการแบบรุ่นตามใบอนุญาตให้ สมอ. ทราบก่อนทำหรือนำเข้า และรับการตรวจติดตามตามที่ สมอ. กำหนด
ร่างหลักเกณฑ์ยังระบุว่า “โรงงานที่ทำผลิตภัณฑ์” สำหรับมาตรฐานนี้ อย่างน้อยต้องประกอบมอเตอร์คอมเพรสเซอร์สำหรับชุดคอนเดนซิง และ/หรือประกอบพัดลมพร้อมมอเตอร์สำหรับชุดแฟนคอยล์ และหัวข้อการอนุญาตนำเข้าเป็นการเฉพาะครั้งระบุว่า “ไม่มี” โปรดทราบว่าเอกสารนี้ยังเป็นฉบับร่าง ต้องตรวจฉบับประกาศจริงก่อนยื่น
ถ้าโรงงานต้นทางอยากขอยกเว้นการตรวจโรงงานด้วยใบรับรองระบบ อ่าน การขอยกเว้นตรวจโรงงาน มอก. ประกอบ
ข่าวล่าสุด: สมอ. เข้มงวดสินค้าไม่มี มอก. ที่ขายออนไลน์ (ตุลาคม 2569)
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ชุดปฏิบัติการพิเศษ “ท็อปกัน” ของกระทรวงอุตสาหกรรมร่วมกับ สมอ. ตรวจค้นคลังสินค้าแบบฟูลฟิลเมนต์ในอำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ และยึดสินค้ากลุ่มมาตรฐานบังคับที่ไม่แสดงเครื่องหมาย มอก. และไม่มี QR Code ที่ถูกต้องกว่า 50,000 ชิ้น มูลค่ากว่า 15 ล้านบาท (กรุงเทพธุรกิจ, ข่าวสด) โฆษกระบุว่าเป็นการกวาดล้างสินค้าควบคุมของ สมอ. ทั้ง 153 รายการที่ขายผ่านช่องทางออนไลน์ และจะขยายผลไปถึงผู้นำเข้า
ของกลางในข่าวนี้ไม่ใช่แอร์ แต่แอร์เป็นสินค้าควบคุมกลุ่มเดียวกัน สิ่งที่ร้านขายแอร์ออนไลน์และผู้ใช้คลังสินค้าฟูลฟิลเมนต์ควรเรียนรู้คือ เจ้าหน้าที่ตรวจทั้งเครื่องหมาย มอก. และ QR Code บนสินค้า และดำเนินคดีกับผู้ขายตามมาตรา 36 ประกอบมาตรา 55 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนผู้นำเข้าที่ไม่ได้รับใบอนุญาตมีโทษหนักกว่า
เช็กลิสต์สำหรับผู้นำเข้าและร้านขายแอร์
- รุ่นที่สั่งอยู่ในขอบข่ายหรือไม่ (ความสามารถทำความเย็น แรงดัน แบบ ชนิด สารทำความเย็น)
- มีใบอนุญาตครบทั้ง มอก. 1529-2561 และ มอก. 2134-2565 หรือไม่ และใบอนุญาตด้านพลังงานอ้างอิงฉบับ 2565 แล้ว
- ค่า CSPF ที่ระบุผ่านเกณฑ์ตารางที่ 1 และไม่สูงกว่าผลทดสอบจนเสี่ยงตกเงื่อนไข 93%
- แผ่นป้ายของชุดภายในและชุดภายนอกมีข้อมูลครบตามข้อ 5 ของมาตรฐาน และชื่อรุ่นของชุดที่ใช้คู่กันตรงกันจริง
- แบบรุ่นในโกดังตรงกับรายการที่แจ้ง สมอ. ไว้ในใบอนุญาต
- สินค้าทุกเครื่องแสดงเครื่องหมาย มอก. พร้อม QR Code ที่สแกนแล้วตรงกับผู้รับใบอนุญาต โดยเฉพาะสต็อกที่ฝากไว้ในคลังฟูลฟิลเมนต์
- ถ้าแค็ตตาล็อกแสดงเป็น SEER ให้หารด้วย 3.412 เพื่อแปลงเป็น CSPF ก่อนเทียบกับตารางที่ 1
- ร้านค้าออนไลน์ ตรวจเลขใบอนุญาตได้ตามวิธีใน วิธีตรวจสอบเลขใบอนุญาต มอก.
สำหรับแอร์ที่ผลิตก่อนวันที่ 4 เมษายน 2569 ภายใต้ใบอนุญาตตามฉบับ 2553 ซึ่งยังค้างสต็อกอยู่ ไม่มีข้อมูลทางการที่เราตรวจพบซึ่งระบุเงื่อนไขการจำหน่ายต่อ ควรสอบถาม สมอ. เป็นรายกรณี ไม่ควรสันนิษฐานเอง หากขายสินค้าที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานบังคับมีโทษตามกฎหมาย ดูภาพรวมโทษได้ที่ ขายสินค้าไม่มี มอก. หรือ อย. มีโทษอย่างไร
มอก. 2134 กับฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 เป็นเรื่องเดียวกันไหม
ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน มอก. 2134-2565 เป็นมาตรฐานบังคับตามกฎหมาย แอร์ในขอบข่ายต้องผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำจึงจะทำหรือนำเข้ามาขายได้ ส่วนฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 เป็นโครงการฉลากของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ที่แสดงระดับประสิทธิภาพเพื่อให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบ การมีฉลากเบอร์ 5 จึงไม่ได้แทนใบอนุญาต มอก. และการได้ มอก. ก็ไม่ได้แปลว่าได้ฉลากเบอร์ 5 โดยอัตโนมัติ
ฉลากเบอร์ 5 ก็มีการเปลี่ยนแปลงที่ผู้นำเข้าควรรู้ 2 ครั้ง ครั้งแรก กฟผ. ประกาศฉลากเบอร์ 5 ติดดาวรูปแบบใหม่ ให้เริ่มใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2567 ขยายจาก 1–3 ดาวเป็น 1–5 ดาว และเพิ่ม QR Code บนฉลาก ครั้งที่สอง คู่มือโครงการฉลากของ กฟผ. ระบุว่าตั้งแต่ 16 มกราคม 2569 หน้าฉลากเบอร์ 5 ถูกรวมกับฉลากประหยัดพลังงานประสิทธิภาพสูงของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) เป็น “ฉลากประหยัดพลังงาน เบอร์ 5” ฉบับเดียว
| ประเด็น | มอก. 2134-2565 | ฉลากเบอร์ 5 |
|---|---|---|
| สถานะทางกฎหมาย | บังคับ ต้องได้ใบอนุญาตก่อนทำหรือนำเข้า | โครงการสมัครใจ |
| หน่วยงาน | สมอ. กระทรวงอุตสาหกรรม | กฟผ. (ร่วมกับ พพ. ตั้งแต่ 16 ม.ค. 2569) |
| ค่าที่ใช้วัด | CSPF (วัตต์/วัตต์) และ EER | SEER (บีทียู/ชั่วโมง/วัตต์) = CSPF × 3.412 |
| เกณฑ์ | ขั้นต่ำที่ต้องผ่านเพื่อวางขาย | ระดับประสิทธิภาพสูง แบ่งเป็นดาว |
| สิ่งที่แสดงบนสินค้า | เครื่องหมาย มอก. และแผ่นป้ายตามข้อ 5 ของมาตรฐาน | ฉลากเบอร์ 5 พร้อม QR Code |
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง มอก. 2134-2565
มอก. 2134-2565 มีผลบังคับใช้วันไหน
มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน 2569 ตามข้อมูลมาตรฐานของ สมอ. โดยกฎกระทรวงลงราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 25 ก เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2568
แอร์อินเวอร์เตอร์ต้องมีค่า CSPF ขั้นต่ำเท่าไร
แอร์แยกส่วนชนิดแปรผันได้ (อินเวอร์เตอร์) ต้องมี CSPF ไม่น้อยกว่า 3.90 เมื่อทำความเย็นได้ไม่เกิน 8,000 วัตต์ และไม่น้อยกว่า 3.46 เมื่อเกิน 8,000 วัตต์ถึง 18,000 วัตต์
นำเข้าแอร์ต้องขอ มอก. กี่ฉบับ
ต้องได้ใบอนุญาต 2 ฉบับ คือ มอก. 1529-2561 ด้านความปลอดภัย และ มอก. 2134-2565 ด้านประสิทธิภาพพลังงาน ตามแนวที่กองตรวจการมาตรฐาน 2 ของ สมอ. ตอบไว้ในกระดานถาม-ตอบ
แอร์เคลื่อนที่ (portable) ต้องผ่าน มอก. 2134-2565 ไหม
ตัวมาตรฐานระบุชัดว่าไม่ครอบคลุมเครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนที่ได้ แต่ควรตรวจกับ สมอ. ว่ารุ่นของคุณเข้ามาตรฐานบังคับฉบับอื่นหรือไม่ โดยเฉพาะด้านความปลอดภัยทางไฟฟ้า
นำเข้าเฉพาะคอยล์ร้อนหรือคอยล์เย็นต้องขอใบอนุญาตไหม
มาตรฐานครอบคลุมชุดคอนเดนซิงและ/หรือชุดแฟนคอยล์ที่นำมาประกอบเป็นแอร์สำหรับห้อง และร่างหลักเกณฑ์เฉพาะกำหนดว่าถ้ายื่นเฉพาะชุดใดชุดหนึ่ง ต้องนำชุดที่ใช้คู่กันมาทดสอบด้วย
แอร์ 12,000 BTU ต้องมีค่า CSPF ขั้นต่ำเท่าไร
12,000 BTU/h เท่ากับประมาณ 3,517 วัตต์ จึงอยู่ช่วงไม่เกิน 8,000 วัตต์ แบบแยกส่วนอินเวอร์เตอร์ต้องมี CSPF ไม่น้อยกว่า 3.90 ส่วนแบบทำความเย็นคงที่ต้องไม่น้อยกว่า 3.19 ถ้าคิดเป็น SEER ให้คูณด้วย 3.412
ขายแอร์ที่ไม่มี มอก. มีโทษอะไร
ผู้จำหน่ายสินค้ามาตรฐานบังคับที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนผู้ทำหรือผู้นำเข้าที่ไม่ได้รับใบอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
แผ่นป้ายแอร์ต้องแสดงค่า CSPF ไหม
ต้องแสดง ทั้งบนแผ่นป้ายของชุดภายในห้องและชุดภายนอกห้องสำหรับแอร์แยกส่วน และบนแผ่นป้ายเดียวสำหรับแอร์ไม่แยกส่วน
สรุป
มอก. 2134-2565 ยกระดับเกณฑ์ประสิทธิภาพพลังงานของแอร์บ้านและแอร์สำหรับห้องในไทยมาใช้ค่า CSPF ขยายขอบข่ายถึง 18,000 วัตต์ และเพิ่มข้อมูลบนแผ่นป้าย ผู้นำเข้าและโรงงานต้องมีใบอนุญาตทั้งด้านพลังงานและด้านความปลอดภัย (มอก. 1529-2561) ทดสอบรุ่นที่มี CSPF ต่ำสุดและสูงสุด และแจ้งแบบรุ่นให้ตรงกับสินค้าจริง ร้านค้าควรตรวจใบอนุญาตและแผ่นป้ายก่อนรับสินค้า
Livilution Consult มีประสบการณ์ 6 ปีด้านขอใบอนุญาต มอก. ช่วยจำแนกรุ่น เตรียมเอกสาร ประสานการทดสอบ และตรวจแผ่นป้ายก่อนผลิต ดูรายละเอียดที่ บริการขอ มอก. หรือ ส่งข้อมูลให้ทีมติดต่อกลับ · LINE @liviconsult · โทร 064-986-5445 (ที่ปรึกษา มอก.) · 098-525-4415 (ติดต่อทั่วไป)
บทความที่เกี่ยวข้อง: ปลั๊กพ่วง มอก. 2432 · ไมโครเวฟ มอก. 60335 เล่ม 2(25) · พัดลม มอก. 934-2558
แหล่งข้อมูลทางการ
- มอก. 2134-2565 ฉบับเต็ม (สมอ.): service.tisi.go.th/fulltext/TIS2134-2565.pdf
- ข้อมูลมาตรฐาน มอก. 2134-2565 วันที่เริ่มใช้และกฎกระทรวง (สมอ.): a.tisi.go.th/t/?n=7393
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 7074 (พ.ศ. 2566) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 140 ตอนพิเศษ 124 ง: ratchakitcha.soc.go.th
- ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่มีกฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน: มอก. 2134-2565 และ มอก. 1529-2561
- (ร่าง) หลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบ มอก. 2134-2565 (สมอ. เมษายน 2569): PDF
- เกณฑ์ฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 เครื่องปรับอากาศ (กฟผ.) สูตร SEER = CSPF × 3.412: PDF · ฉลากเบอร์ 5 ติดดาวรูปแบบใหม่ เริ่ม 1 ม.ค. 2567: egat.co.th · คู่มือโครงการฉลาก (การรวมฉลาก กฟผ. และ พพ. 16 ม.ค. 2569): PDF
- ข่าว ท็อปกัน-สมอ. ตรวจยึดสินค้าไม่มี มอก. ที่บางเสาธง 30 ต.ค. 2569: กรุงเทพธุรกิจ และ ข่าวสด
- กระดานถาม-ตอบ สมอ. เรื่องการนำเข้าเครื่องปรับอากาศสำเร็จรูป: service.tisi.go.th
ช่องทางสอบถาม สมอ. โดยตรง (ตามหน้าฐานข้อมูลของ สมอ.): การขอใบอนุญาต กองควบคุมมาตรฐาน ก.3 (เครื่องใช้ไฟฟ้า) โทร. 0 2430 6821 ต่อ 1030 · การตรวจสอบและกำกับดูแลผลิตภัณฑ์ กองตรวจการมาตรฐาน 2 กลุ่ม 6 โทร. 0 2430 6823 ต่อ 1260
ข้อมูล ณ วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 จากมาตรฐาน ประกาศ และหน้าข้อมูลทางการของ สมอ. ข้างต้น โดยทีม Livilution Consult (ประสบการณ์ 6 ปีด้าน อย. และ มอก.) บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
