สรุปสั้น: วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 อย. ร่วมกับตำรวจ บก.ปคบ. แถลงผลการตรวจค้นคลินิกเวชกรรมแห่งหนึ่งในเขตคลองเตยที่ผลิตยาฉีดเสริมความงามเองโดยไม่ได้รับอนุญาตผลิตยาและยาไม่มีทะเบียนตำรับ ยึดของกลางรวม 3,367 ชิ้น มูลค่ากว่า 10 ล้านบาท บทเรียนสำหรับคลินิก ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์คือ สิ่งที่ฉีดเข้าร่างกายต้องเป็นยาหรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. เท่านั้น จะใช้เลขอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอางแทนไม่ได้
บทความนี้สรุปข่าวจากแหล่งทางการ และอธิบายเส้นแบ่งระหว่าง ยา อาหาร (ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร) และเครื่องสำอาง ซึ่งเป็นจุดที่ผู้ประกอบการด้านความงามพลาดบ่อยที่สุด พร้อมวิธีตรวจสอบเลข อย. ก่อนสั่งซื้อหรือใช้บริการ
สรุปข่าว อย. 17 พ.ย. 2569: ทลายแหล่งผลิตยาฉีดเสริมความงามเถื่อน
ตามข่าวแจกของ อย. วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เจ้าหน้าที่ตรวจพบร้านค้าออนไลน์โฆษณาขายยาฉีดเพื่อความงามที่ไม่มีเลขทะเบียนตำรับยา จึงสืบสวนจนพบแหล่งผลิต และเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ได้นำหมายค้นเข้าตรวจคลินิกเวชกรรมแห่งหนึ่งในแขวงคลองเตย กรุงเทพฯ ของกลางที่ยึดได้มีดังนี้
- ยาไม่มีทะเบียนสำหรับฉีด 776 ขวด เช่น ผลิตภัณฑ์ที่อ้างเป็นวิตามินซี โคเอนไซม์คิวเท็น กรดอัลฟาไลโปอิก (ALA) และ NAD+
- ฉลากบรรจุภัณฑ์ 2,160 ดวง
- บรรจุภัณฑ์และอุปกรณ์การผลิต 431 ชิ้น เช่น เครื่องปิดจุก เครื่องชั่ง เครื่องวัดค่า pH และขวดแก้วสีชา
อย. ระบุว่าคลินิกได้รับอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาล แต่แบ่งพื้นที่เป็นห้องปฏิบัติการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) และไม่ได้รับอนุญาตผลิตยาแผนปัจจุบันจาก อย. ยาส่วนใหญ่ถูกนำไปฉีดให้ผู้รับบริการโดยแอบอ้างว่านำเข้าจากต่างประเทศ และบางส่วนแบ่งขายให้คลินิกอื่นกับประชาชนทั่วไป ยาถูกผสมและบรรจุโดยพนักงานโดยไม่ผ่านกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ และไม่ผ่านหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตยา (GMP) ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือดของผู้รับบริการ
โทษตามที่ อย. แจ้งในข่าว
| ฐานความผิด (พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510) | ระวางโทษ |
|---|---|
| ผลิตและขายยาโดยไม่ได้รับอนุญาต | จำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 10,000 บาท |
| ผลิตและขายยาที่มิได้ขึ้นทะเบียนตำรับยา | จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
นอกจากนี้ อย. แจ้งว่าหากแพทย์ผู้ให้บริการมีเจตนาใช้ยาที่ผลิตขึ้นเองและไม่มีทะเบียนตำรับ จะส่งเรื่องไปยังแพทยสภาเพื่อพิจารณาด้านจริยธรรม ทั้งนี้ข่าวระบุด้วยว่าผู้ต้องหายังเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด
ยา อาหาร หรือเครื่องสำอาง: แยกอย่างไรก่อนขาย
สารชนิดเดียวกันอาจอยู่ได้หลายประเภท เช่น วิตามินซีมีทั้งในอาหารเสริม เซรั่มบำรุงผิว และยาฉีด สิ่งที่กำหนดประเภทคือรูปแบบ วิธีใช้ และวัตถุประสงค์ที่กล่าวอ้าง ไม่ใช่ชื่อสาร
| ประเด็น | ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร | เครื่องสำอาง | ยา / เครื่องมือแพทย์ชนิดฉีด |
|---|---|---|---|
| วิธีใช้ | รับประทาน | ใช้ภายนอกร่างกายเท่านั้น | ฉีดเข้าผิวหนังหรือร่างกาย |
| การอนุญาต | เลขสารบบอาหาร (เลข อย. 13 หลัก) | เลขที่ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอาง | ทะเบียนตำรับยา หรือใบอนุญาต/การแจ้งเครื่องมือแพทย์ตามประเภท |
| คำกล่าวอ้าง | ส่งเสริมสุขภาพ ห้ามอ้างป้องกันหรือรักษาโรค | ความสะอาดและความสวยงาม ห้ามอ้างรักษา | ตามข้อบ่งใช้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น |
| ผู้ใช้กับผู้รับบริการ | ผู้บริโภคใช้เอง | ผู้บริโภคใช้เอง | แพทย์ในสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต |
เครื่องสำอางห้ามนำมาฉีด
อย. เคยเตือนไว้เมื่อ 19 มีนาคม 2569 ว่าคลินิกห้ามนำเมโสเซรั่มหรือสารบำรุงผิวที่จดแจ้งเป็นเครื่องสำอางมาฉีดเข้าผิว เพราะเครื่องสำอางอนุญาตให้ใช้ภายนอกเท่านั้นและไม่ได้ผ่านการประเมินความปลอดภัยสำหรับการฉีด ผลิตภัณฑ์ที่ฉีดเข้าร่างกายได้ต้องขึ้นทะเบียนเป็นยาหรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. เท่านั้น ตัวอย่างเครื่องมือแพทย์ชนิดฉีดที่มีมาตรฐานกำหนดไว้ คือ กรดไฮยาลูโรนิกชนิดฉีดเพื่อแก้ไขข้อบกพร่องของผิวหนัง ซึ่งอยู่ในบัญชีมาตรฐานเครื่องมือแพทย์ 2569
อาหารเสริมอ้างผลแบบยาไม่ได้
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ได้เลขสารบบอาหารแล้ว ยังอ้างว่าทำให้ผิวขาวหรือรักษาโรคไม่ได้ ตัวอย่างที่ อย. สื่อสารบ่อยคือกลูตาไธโอน ศูนย์ข้อมูลของ อย. ระบุว่ายังไม่มีการขึ้นทะเบียนตำรับยาที่ใช้กลูตาไธโอนเป็นตัวยาสำคัญ และการอ้างว่าทำให้ผิวขาวเป็นการโฆษณาเกินจริง แบรนด์อาหารเสริมผิวจึงต้องระวังทั้งสูตรและข้อความโฆษณา อ่านเพิ่มเรื่องโทษโฆษณาที่ โทษโฆษณาเครื่องสำอางเกินจริง
เช็กลิสต์สำหรับคลินิก ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์ความงาม
จากประสบการณ์ 6 ปีของทีม Livilution ในงานเอกสาร อย. จุดเสี่ยงส่วนใหญ่เกิดก่อนสินค้าถึงมือลูกค้า คือตอนเลือกประเภทและตอนสั่งซื้อจากต้นทาง
- ตรวจเลข อย. ของทุกผลิตภัณฑ์ก่อนสั่งซื้อ ที่ระบบตรวจสอบผลิตภัณฑ์บนเว็บไซต์ อย. (สำหรับยาใช้ ระบบค้นหาข้อมูลผลิตภัณฑ์ยา ค้นได้ทั้งชื่อการค้า ชื่อสารสำคัญ หรือเลขทะเบียนตำรับ) ดูให้ตรงทั้งชื่อ ประเภท และรูปแบบ ถ้าเป็นยาฉีดต้องเป็นทะเบียนตำรับยา ไม่ใช่เลขอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอาง
- คำว่า “นำเข้าจากต่างประเทศ” ไม่ใช่การอนุญาต ยาที่นำเข้ามาขายต้องมีผู้รับอนุญาตนำเข้าและทะเบียนตำรับในไทย
- คลินิกห้ามผลิตยาใช้เอง อย. ย้ำในข่าวนี้ว่าห้ามผลิตยาใช้เองหรือสั่งซื้อยาที่ไม่มีทะเบียนมาให้บริการ
- เลือกประเภทให้ถูกตั้งแต่ออกแบบสินค้า ถ้าต้องการขายแบบรับประทาน ให้วางแผนเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ถ้าใช้ทาภายนอก ให้จดแจ้งเครื่องสำอาง และอย่าเขียนวิธีใช้หรือโฆษณาที่ทำให้สินค้ากลายเป็นยา
- ตรวจข้อความโฆษณาและฉลาก ห้ามคำว่า รักษา ฉีด ผิวขาวทันที หรือคำที่สื่อสรรพคุณทางยา
- เก็บเอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับสินค้า เลขอนุญาต และฉลากไทย ไว้ให้ตรวจได้ทุกเมื่อ

ถ้าจะทำแบรนด์ความงามให้ถูกกฎหมาย เริ่มจากตรงไหน
- อาหารเสริมผิว (แคปซูล ผงชง เครื่องดื่ม) เริ่มจากสถานที่ผลิตหรือนำเข้าที่ได้รับอนุญาต แล้วขอเลขสารบบอาหาร ดู บริการขอ อย. อาหาร
- สกินแคร์ทาภายนอก (เซรั่ม ครีม มาสก์) จดแจ้งเครื่องสำอางพร้อมฉลากภาษาไทย ดู บริการจดแจ้งเครื่องสำอาง
- ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ฉีดหรือมีข้อบ่งใช้ทางยา เป็นงานทะเบียนยาหรือเครื่องมือแพทย์ ต้องมีผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้าตามกฎหมายนั้น และใช้โดยแพทย์ในสถานพยาบาล ตัวอย่างเส้นแบ่งยาที่คนสับสนบ่อยอ่านได้ที่ ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1
ไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณเป็นอาหาร เครื่องสำอาง หรือยา? ทีม Livilution ประสบการณ์ 6 ปี ช่วยจัดประเภท ตรวจฉลากและข้อความโฆษณา และเตรียมเอกสารขอ อย. ปรึกษาได้ที่ LINE @liviconsult โทร 098-525-4415 หรือ 064-986-5445 หรือ ฟอร์มติดต่อ
แหล่งข้อมูลทางการ (ตรวจสอบ 18 พฤศจิกายน 2569)
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยาฉีดเสริมความงามต้องมีเลข อย. แบบไหน
ต้องเป็นยาที่มีทะเบียนตำรับยา หรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. ตามประเภท เลขสารบบอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอางใช้กับสิ่งที่ฉีดเข้าร่างกายไม่ได้
คลินิกผสมยาฉีดใช้เองได้ไหม
ไม่ได้ อย. เตือนว่าห้ามสถานพยาบาลผลิตยาใช้เองหรือสั่งซื้อยาที่ไม่มีทะเบียนตำรับมาให้บริการ การผลิตยาต้องได้รับอนุญาตผลิตยาและผ่านหลักเกณฑ์ GMP
ผลิตและขายยาไม่มีทะเบียนมีโทษอย่างไร
ตามที่ อย. แจ้งในข่าว 17 พ.ย. 2569 ผลิตและขายยาโดยไม่ได้รับอนุญาตจำคุกไม่เกิน 5 ปีและปรับไม่เกิน 10,000 บาท ส่วนผลิตและขายยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
เซรั่มที่จดแจ้งเครื่องสำอางนำไปฉีดได้ไหม
ไม่ได้ เครื่องสำอางอนุญาตให้ใช้ภายนอกร่างกายเท่านั้น การนำไปฉีดเป็นการใช้ผิดวัตถุประสงค์และผิดกฎหมาย
อาหารเสริมกลูตาไธโอนอ้างว่าทำให้ผิวขาวได้ไหม
ไม่ควรอ้าง อย. ระบุว่าการอ้างว่ากลูตาไธโอนทำให้ผิวขาวเป็นการโฆษณาเกินจริง และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารห้ามอ้างป้องกันหรือรักษาโรค
ผู้บริโภคตรวจสอบหรือแจ้งเบาะแสได้ที่ไหน
ก่อนรับบริการ ให้ตรวจใบอนุญาตสถานพยาบาลของคลินิก ชื่อแพทย์ผู้ทำหัตถการ และขอดูเลขทะเบียนตำรับยาของผลิตภัณฑ์ที่จะฉีด ตรวจสอบเลข อย. ได้ที่เว็บไซต์ อย. และแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน อย. 1556, Line @FDAThai หรือสายด่วน ปคบ. 1135
หมายเหตุ: สรุปจากข่าวและข้อมูลบนเว็บไซต์ อย. ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 เพื่อเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์



