แก้ไขฉลากอาหาร ต้องขอ อย. ใหม่ไหม สรุประเบียบเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569: 20 กรณีที่ยื่นแก้เฉพาะส่วนได้

สรุปสั้น: แก้ไขฉลากอาหารที่ได้เลข อย. แล้ว ไม่จำเป็นต้องขอเลขสารบบอาหารใหม่ทุกครั้ง ถ้าส่วนที่แก้ไม่กระทบคุณประโยชน์ คุณภาพ สรรพคุณ มาตรฐาน หรือความปลอดภัยของอาหาร ระเบียบ อย. ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 10 มีนาคม 2569 กำหนดไว้ 20 กรณี ให้ยื่นคำขอแก้ไขฉลากออนไลน์โดยระบุเฉพาะส่วนที่เปลี่ยน และยังเปลี่ยนจังหวะการส่งผลวิเคราะห์คุณภาพของอาหาร 12 กลุ่ม เช่น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ให้ส่งหลังได้เลขแล้ว

บทความนี้เขียนให้เจ้าของแบรนด์อาหาร ผู้ผลิต SME และผู้นำเข้าที่ต้องการเปลี่ยนดีไซน์ฉลาก เพิ่มโปรโมชัน ใส่ QR Code เพิ่มเครื่องหมายฮาลาล หรือปรับฉลากตามประกาศฉลากฉบับใหม่ ว่าการแก้แบบไหนอยู่ใน 20 กรณีของระเบียบ ยื่นอย่างไร และแบบไหนต้องยื่นแก้ไขรายละเอียดตามช่องทางปกติ พร้อมข้อผิดพลาดที่ทีมงานเจอบ่อยจากประสบการณ์ 6 ปี

ระเบียบเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 เปลี่ยนอะไร

เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยาลงนามระเบียบนี้เมื่อ 6 กุมภาพันธ์ 2569 และเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 60 ง หน้า 12–16 เมื่อ 9 มีนาคม 2569 ระเบียบมีผลตั้งแต่วันถัดไป คือ 10 มีนาคม 2569 ตามที่กองอาหารระบุไว้ในรายการระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

ฉบับที่ 2 นี้ไม่ได้ออกมาแทนระเบียบหลักฉบับ พ.ศ. 2567 (มีผล 19 กรกฎาคม 2567) แต่แก้ 2 จุดในบัญชีแนบท้าย

  • บัญชีหมายเลข 2 ข้อ 2.4: เปลี่ยนการส่งผลวิเคราะห์คุณภาพหรือมาตรฐานของอาหาร 12 กลุ่ม ให้ส่งชุดต้นฉบับเมื่อผลิตหรือนำเข้าเพื่อจำหน่ายครั้งแรก
  • บัญชีหมายเลข 3 ข้อ 3.6: เขียนรายการแก้ไขฉลากที่ยื่นเฉพาะส่วนได้ใหม่ทั้งหมด เป็น 20 กรณี

ผู้ที่ได้เลขสารบบอาหารมาก่อนระเบียบนี้ใช้บังคับ ยังใช้เลขเดิมต่อได้ตามปกติ (ข้อ 5)

หมายเหตุ: บางแหล่งข้อมูลอ้างว่าระเบียบนี้บังคับให้ทุกสินค้าต้องมี QR Code ระดับ SKU ซึ่งไม่ตรงกับตัวบท ข้อ 3.6.9 เป็นเพียงกรณีที่อนุญาตให้แก้ข้อมูลใน QR Code หรือ Data Matrix ที่เป็นข้อมูลติดต่อหรือข้อมูลภายในบริษัทได้ ไม่ได้บังคับให้ต้องมี

ข่าวล่าสุด: ประกาศฉลากฉบับที่ 474 มีผล 31 ต.ค. 2569 หลายแบรนด์ต้องแก้ฉลาก

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 474) พ.ศ. 2569 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับที่ 2) มีผลใช้บังคับวันที่ 31 ตุลาคม 2569 และกองอาหารประชาสัมพันธ์สาระสำคัญเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569 ประเด็นที่ทำให้ต้องแก้ฉลากและช่องทางที่น่าจะใช้ยื่น สรุปได้ดังนี้

สิ่งที่เปลี่ยนตามฉบับที่ 474สิ่งที่ต้องทำกับฉลากกรณีในระเบียบเลขสารบบ ฉบับที่ 2
เพิ่มงาและผลิตภัณฑ์จากงาเป็นสารก่อภูมิแพ้ และระบุถั่วที่มีเปลือกแข็ง 9 ชนิด เช่น อัลมอนด์ เม็ดมะม่วงหิมพานต์ วอลนัท แมคคาเดเมียเพิ่มหรือปรับข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหารปรับให้ตรงประกาศฉลากอาหาร (3.6.20)
ย้ายซัลไฟต์และน้ำตาลแลคโตสออกจากรายการสารก่อภูมิแพ้ แล้วกำหนดเป็นคำเตือน (ซัลไฟต์ตกค้างตั้งแต่ 10 มก./กก.)ย้ายข้อความจากกรอบสารก่อภูมิแพ้ไปเป็นคำเตือนเพิ่มคำเตือนตามประกาศ สธ. (3.6.3) และ 3.6.20
เปิดทางเลือกฉลากดิจิทัล (Digital Label) โดยฉลากกายภาพยังต้องมี 7 รายการถ้าจะใช้ ต้องแสดงข้อมูลในฉลากดิจิทัลครบทุกรายการ สรุปของกองอาหารระบุข้อยกเว้น 5 ประเภท ได้แก่ อาหารสำหรับทารก อาหารสูตรต่อเนื่องฯ อาหารเสริมสำหรับทารก อาหารที่มีวัตถุประสงค์พิเศษ และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารตรวจกับประกาศฉบับเต็มก่อนยื่น
อาหาร 9 กลุ่ม เช่น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร วัตถุเจือปนอาหาร อาหารที่เติมสารสกัด ต้องมีฉลากแม้ขายตรงถึงผู้บริโภคผู้ที่เคยขายโดยไม่มีฉลากต้องทำฉลากให้ครบถ้ายังไม่มีฉลากที่ได้รับอนุมัติ ไม่ใช่การแก้เฉพาะส่วน
บังคับขนาดตัวอักษรเฉพาะภาษาไทย และยกเลิกการแสดงประเทศผู้ผลิตสำหรับอาหารส่งออกทบทวน artwork ภาษาไทยและฉลากส่งออกดีไซน์ (3.6.7) หรือข้อความตามกฎหมาย (3.6.3)

ตารางนี้เรียบเรียงจากสรุปสาระสำคัญฉบับที่ 474 ของกองอาหาร ส่วนการจับคู่กับข้อ 3.6 เป็นแนวทางเบื้องต้นของทีมงาน ต้องดูจากถ้อยคำบนฉลากจริงทุกครั้ง รายละเอียดเต็มอ่านได้ที่ประกาศ สธ. ฉบับที่ 474 ฉลากอาหารเปลี่ยนอะไรบ้าง

ก่อนยื่น: สินค้าของคุณต้องยื่นแก้ไขฉลากหรือไม่

คำตอบของ อย. ในคำถามที่พบบ่อยเรื่องแก้ไขฉลากหรือติดสติกเกอร์บนฉลาก แยกตามประเภทอาหารไว้ดังนี้

ประเภทอาหารตัวอย่างแก้ไขฉลากอย่างไร
อาหารที่ไม่ต้องขออนุมัติฉลากก่อนอาหารสำเร็จรูปพร้อมบริโภค เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ซอสปรุงรสอย. ตอบว่าแก้ไขฉลากใหม่ได้ทันที แต่ฉลากใหม่ยังต้องถูกต้องตามประกาศฉบับที่ 450 และ 474 และถ้าการแก้ไปเปลี่ยนรายการในใบสำคัญ เช่น ชื่ออาหาร สูตร หรือภาชนะบรรจุ ต้องยื่นแก้ไขรายละเอียด
อาหารที่ต้องขึ้นทะเบียนตำรับหรือขออนุญาตใช้ฉลากวัตถุเจือปนอาหาร อาหารที่มีวัตถุประสงค์พิเศษ อาหารที่มีส่วนของกัญชา กัญชงต้องยื่นขออนุญาตแก้ไขก่อน ถ้าเข้า 20 กรณีด้านล่างก็ยื่นเฉพาะส่วนได้

สินค้าที่ได้ใบสำคัญแบบอิเล็กทรอนิกส์ (สบ.7/1 หรือ สบ.5/1) เมื่อคำขอแก้ไขได้รับอนุมัติ ระบบจะปรับข้อมูลเป็นปัจจุบันและแสดงประวัติการแก้ไขท้ายใบสำคัญ ถ้ายังถือใบ สบ.5 แบบกระดาษ ครั้งแรกระบบจะดึงข้อมูลตั้งต้นมาให้ตรวจ และต้องแนบใบ สบ.5 กับ สบ.6 (ถ้ามีการแก้ไข) ประกอบ ถ้าไม่พบข้อมูลตั้งต้น ให้เช็กใน “ระบบตรวจสอบการอนุญาต” หรือติดต่อกองอาหารหรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (คู่มือ e-submission ของกองอาหาร) รายการที่แก้ผ่านระบบได้ เช่น ชื่ออาหาร กรรมวิธีการผลิต ชนิดภาชนะบรรจุ อายุการเก็บรักษา สูตรส่วนประกอบ และฉลาก (หลักเกณฑ์กองอาหาร)

แก้ไขฉลากอาหารแบบไหน ยื่นแก้เฉพาะส่วนได้ (20 กรณี)

ข้อ 3.6 ใช้กับอาหารที่ได้รับอนุมัติฉลากแล้ว และส่วนที่แก้ต้องไม่เกี่ยวกับคุณประโยชน์ คุณภาพ สรรพคุณ มาตรฐาน หรือความปลอดภัยของอาหารควบคุมเฉพาะ อาหารที่กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน อาหารที่ต้องแสดงฉลาก และอาหารที่มีส่วนประกอบของอาหารใหม่ ตารางนี้จัดกลุ่ม 20 กรณีให้อ่านง่าย (เลขในวงเล็บคือข้อในระเบียบ)

กลุ่มกรณีที่ยื่นแก้เฉพาะส่วนได้ตัวอย่างงานจริง
ข้อมูลผู้ผลิตและผู้ติดต่อชื่อหรือที่ตั้งสถานที่ผลิต/นำเข้าให้ตรงใบสำคัญ (3.6.1) · ชื่อหรือที่ตั้งผู้ผลิตต่างประเทศให้ตรงใบสำคัญ (3.6.2) · ข้อมูลติดต่อ อีเมล เว็บไซต์ Call Center ผู้จัดจำหน่าย Imported by / Distributed by และ QR Code หรือ Data Matrix ที่เป็นข้อมูลภายในบริษัท (3.6.9)ย้ายโรงงานแล้วแก้ที่อยู่ให้ตรงใบอนุญาตใหม่ เปลี่ยนตัวแทนจำหน่าย เพิ่มเลขล็อตเพื่อตรวจย้อนกลับ
ข้อความตามกฎหมายเพิ่มข้อความหรือคำเตือนให้เป็นไปตามประกาศ สธ. เช่น Product of Thailand สำหรับส่งออก (3.6.3) · ข้อความตามกฎหมายอื่น เช่น คำว่า “เครื่องดื่ม” ตามกฎหมายกรมสรรพสามิต (3.6.19) · ปรับให้ตรงประกาศฉลากอาหาร เช่น ข้อมูลสารก่อภูมิแพ้ วัตถุเจือปนอาหาร (3.6.20)ปรับฉลากให้ตรงประกาศ สธ. ฉบับที่ 474 เรื่องสารก่อภูมิแพ้
วิธีบริโภคและเก็บรักษาข้อแนะนำการบริโภคที่ไม่กระทบปริมาณและความปลอดภัย เช่น เขย่าก่อนดื่ม ควรดื่มให้หมดหลังเปิด ชงน้ำอุ่นหรือน้ำเย็นได้ (3.6.4) · วิธีเก็บรักษา เช่น เปิดแล้วเก็บในตู้เย็น (3.6.13)เพิ่มคำแนะนำเก็บในตู้เย็นหลังเปิดบนขวดน้ำพริก
เงื่อนไขการผลิตหรือขายผลิตเฉพาะเพื่อ… จำหน่ายเฉพาะที่… ผลิตภายใต้การควบคุมของ… ผลิตภายใต้ลิขสิทธิ์ของ… (3.6.5)รับจ้างผลิต (OEM) ให้ร้านค้าเฉพาะราย
การตลาดและโปรโมชันชิงโชค แลก แจก แถม ห้ามจำหน่าย สินค้าตัวอย่าง และคำว่า “ใหม่” หรือ “โฉมใหม่” สำหรับสินค้าที่ยังไม่เคยวางขาย ซึ่งใช้ได้ในช่วงจำกัดตามที่ระเบียบกำหนด (3.6.6) · ผู้สนับสนุนการแข่งขันกีฬาอย่างเป็นทางการ (3.6.12) · กิจกรรมการกุศล สังคม บริจาค (3.6.16) · ราคา หรือข้อความที่ไม่เกี่ยวกับข้อกำหนดฉลากและคุณภาพ เช่น คำว่า “เจ” (3.6.14)ทำแพ็กพิเศษช่วงเทศกาลที่มีโค้ดชิงโชค
ดีไซน์ลักษณะ ขนาด สีตัวอักษร ขนาดและสีภาพ สีพื้น (ยังต้องอ่านชัด) (3.6.7) · ย้ายตำแหน่งข้อความหรือภาพ เช่น ย้ายชื่ออาหารไปด้านหน้า (3.6.8) · เปลี่ยนรูปภาพที่ไม่ทำให้ความหมายเปลี่ยน เช่น ท่าทางของการ์ตูน (3.6.18) · เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ของบริษัท (3.6.17)รีแบรนด์โลโก้ เปลี่ยนโทนสีแพ็กเกจ
เครื่องหมายและบาร์โค้ดบาร์โค้ด สัญลักษณ์บรรจุภัณฑ์หรือรีไซเคิล (3.6.10) · เครื่องหมายศาสนาหรือระบบการผลิตที่ได้รับรองแล้ว เช่น ฮาลาล โคเชอร์ GHPs HACCP Organic GAP (3.6.11)เพิ่มเครื่องหมายฮาลาลหลังได้ใบรับรอง
ภาษาต่างประเทศข้อความภาษาต่างประเทศที่ความหมายเหมือนภาษาไทยที่ได้รับอนุญาตแล้ว เช่น ชื่อ ที่ตั้ง ส่วนประกอบ วิธีใช้ (3.6.15)เพิ่มภาษาจีนหรืออังกฤษเพื่อขายนักท่องเที่ยว

อ่านถ้อยคำเต็มของแต่ละกรณีได้ในตัวระเบียบ ซึ่งลิงก์ไว้ในกล่องแหล่งข้อมูลท้ายบทความ

พนักงานติดฉลากใหม่บนขวดน้ำพริกในห้องผลิตอาหารขนาดเล็ก
ก่อนสั่งพิมพ์ฉลากล็อตใหม่ ให้เช็กก่อนว่าส่วนที่แก้อยู่ใน 20 กรณีหรือไม่

แก้ไขฉลากแบบไหนไม่เข้า 20 กรณี

ถ้าส่วนที่แก้ไม่อยู่ในรายการ หรือกระทบคุณประโยชน์ คุณภาพ สรรพคุณ มาตรฐาน หรือความปลอดภัย ใช้ช่องทางยื่นแก้เฉพาะส่วนนี้ไม่ได้ ต้องยื่นแก้ไขรายละเอียดตามขั้นตอนปกติ และบางกรณีอาจต้องยื่นขอเลขสารบบอาหารใหม่ ขึ้นกับว่าเปลี่ยนอะไร ตัวอย่างที่ควรปรึกษาก่อน

  • เปลี่ยนสูตรหรือสัดส่วนส่วนประกอบ
  • เพิ่มคำกล่าวอ้างทางโภชนาการหรือสุขภาพ (Health Claim) เช่น “แคลเซียมสูง” “มีใยอาหาร”
  • สูตรเปลี่ยนจนตัวเลขในฉลากโภชนาการหรือ GDA เปลี่ยน
  • เปลี่ยนกรรมวิธีการผลิต อายุการเก็บรักษา หรือชนิดภาชนะบรรจุ
  • เปลี่ยนชื่ออาหารจนสื่อว่าเป็นอาหารคนละชนิด
  • เปลี่ยนภาพส่วนประกอบจนเข้าใจว่ามีวัตถุดิบที่ไม่มีจริง
  • เปลี่ยนผู้ผลิตหรือสถานที่ผลิต ไม่ใช่แค่แก้ชื่อหรือที่อยู่ให้ตรงใบสำคัญ

ข้อความบนฉลากยังต้องผ่านเกณฑ์โฆษณาด้วย เพราะถ้านำภาพฉลากไปโพสต์ขายก็นับเป็นโฆษณา ดูคำที่ห้ามใช้ได้ที่คำต้องห้ามใช้โฆษณาอาหาร และหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569

ขั้นตอนยื่นแก้ไขฉลากอาหารออนไลน์

ข้อ 3.6 กำหนดให้ยื่นด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านเว็บไซต์ของ อย. ที่ privus.fda.moph.go.th โดยระบุเฉพาะส่วนที่ต้องการแก้ เพื่อให้ผู้อนุญาตพิจารณาเฉพาะส่วนนั้น

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เลขสารบบอาหารและเอกสารที่ได้รับอนุญาตเดิม (ฉลากที่ได้รับอนุมัติล่าสุด)
  • ไฟล์ artwork ฉลากใหม่ที่จะใช้จริง และไฟล์เทียบจุดที่แก้
  • หลักฐานประกอบตามกรณี เช่น ใบสำคัญสถานที่ผลิตฉบับใหม่ ใบรับรองฮาลาลหรือ HACCP หนังสือรับรองลิขสิทธิ์
  • บัญชีผู้ใช้งานระบบยื่นคำขอออนไลน์ของ อย. ของผู้รับอนุญาตหรือผู้รับมอบอำนาจ

ขั้นตอนที่ 1 เช็กว่าการแก้เข้ากรณีไหน

จับคู่ทุกจุดที่แก้กับข้อ 3.6.1–3.6.20 ถ้ามีจุดใดไม่เข้า ให้แยกยื่นตามช่องทางปกติ ไม่ควรรวมในคำขอเดียว

ขั้นตอนที่ 2 เลือกแบบคำขอให้ตรงประเภทสินค้า

ระเบียบระบุแบบคำขอ 3 แบบ แล้วแต่ประเภทการอนุญาตเดิม: คำขอแก้ไขรายการทะเบียนตำรับอาหาร (แบบ อ.19) · แบบการแก้ไขรายละเอียดของอาหารที่ได้รับอนุญาตใช้ฉลากอาหาร (สบ.4) · หรือแบบแก้ไขรายละเอียดของอาหารที่จดทะเบียน/แจ้งรายละเอียดอาหาร (กรณีไม่แจ้งสูตรส่วนประกอบ) ทบทวนแบบฟอร์มแต่ละชนิดได้ที่แบบฟอร์มขึ้นทะเบียนอาหาร สบ. ต่างกันอย่างไร

ตัวอย่างเอกสารตามกรณีแก้ไข จากแบบตรวจสอบคำขอของกองอาหาร (ฉบับนี้ใช้กับกลุ่มนมดัดแปลงและอาหารทารก แต่โครงสร้างเอกสารใกล้เคียงกับอาหารกลุ่มอื่น)

กรณีแก้ไขเอกสารหลัก
เพิ่มแบบฉลากอาหาร หรือฉลากภาษาต่างประเทศ (นำเข้า)ฉลากอาหาร เอกสารสนับสนุนข้อความหรือสัญลักษณ์ (ถ้ามี) และคำแปล ถ้าฉลากไม่ใช่ภาษาอังกฤษ
แก้ชื่อหรือที่ตั้งผู้ผลิตหนังสือแจ้งแก้ไขพร้อมเหตุผล (กรณีนำเข้า) และฉลากอาหาร
แก้ชื่ออาหาร ชื่อตรา หรือชื่อเครื่องหมายการค้าหนังสือแจ้งแก้ไขพร้อมเหตุผล และฉลากอาหาร
แก้สูตรส่วนประกอบหนังสือชี้แจงจากผู้ผลิต เอกสารเปรียบเทียบสูตรเดิมกับสูตรใหม่ และผลวิเคราะห์สารอาหาร (ถ้ามี)
แก้กรรมวิธีการผลิตหนังสือแจ้งแก้ไขพร้อมเหตุผล และกรรมวิธีที่สอดคล้องกับสูตร

ขั้นตอนที่ 3 ยื่นในระบบและระบุเฉพาะส่วนที่แก้

อัปโหลด artwork ใหม่ และเขียนรายการแก้ให้ชัด เช่น “แก้ที่อยู่ผู้จัดจำหน่ายตามข้อ 3.6.9” กองอาหารเปิดระบบยื่นแก้ไขฉลากตามแนบท้ายระเบียบ (Auto) ตั้งแต่ 6 มีนาคม 2567 ตามข่าวกองอาหาร

ขั้นตอนที่ 4 ใช้ฉลากใหม่หลังได้รับอนุญาต

สั่งพิมพ์และใช้ฉลากใหม่หลังคำขอได้รับอนุญาตแล้ว เก็บไฟล์ฉลากเดิม ฉลากใหม่ และหลักฐานการอนุญาตไว้ด้วยกัน เพื่อใช้ตอบเจ้าหน้าที่หรือลูกค้าห้างที่ขอเอกสาร

การส่งผลวิเคราะห์คุณภาพหลังได้เลขสารบบอาหาร (ข้อ 2.4 ใหม่)

อีกจุดที่ระเบียบฉบับที่ 2 เปลี่ยนคือการส่งผลวิเคราะห์คุณภาพหรือมาตรฐานของอาหาร 12 กลุ่ม ได้แก่ นมโค นมปรุงแต่ง นมเปรี้ยว ผลิตภัณฑ์ของนม ไอศกรีม เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท กาแฟผสม กาแฟสำเร็จรูปผสม กาแฟปรุงสำเร็จ เครื่องดื่มเกลือแร่ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และรอยัลเยลลี่กับผลิตภัณฑ์รอยัลเยลลี่

ประเด็นแนวทางเดิมแนวทางตามระเบียบ พ.ศ. 2569
กรณีนำเข้าแนบผลวิเคราะห์ชุดต้นฉบับตอนยื่นขอเลขสารบบอาหารส่งผลวิเคราะห์ชุดต้นฉบับเมื่อนำเข้าเพื่อจำหน่ายครั้งแรก หรือหลังได้เลขสารบบแล้ว
กรณีผลิตในประเทศ—ส่งผลวิเคราะห์ชุดต้นฉบับเมื่อผลิตเพื่อจำหน่ายครั้งแรก
ห้องแล็บที่รับได้—หน่วยงานรัฐในไทยหรือต่างประเทศ หน่วยงานที่รัฐมอบหมายหรือรับรอง หรือห้องแล็บที่ได้รับการรับรองจากหน่วยรับรองห้องปฏิบัติการตามมาตรฐานสากล

เอกสารแนวทางการส่งผลวิเคราะห์หลังได้รับเลขสารบบอาหารของกองอาหารชี้แจงเพิ่มดังนี้

  • เอกสารที่ส่ง: หนังสือนำส่ง ผลวิเคราะห์ชุดต้นฉบับ และสำเนาใบจดทะเบียนอาหาร (สบ.5/1) ที่ได้รับอนุญาต
  • ถ้า อย. เป็นผู้อนุญาต ยื่นที่ อย. อาคาร 3 ชั้น 2 หรือส่งไปรษณีย์ ถ้าสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเป็นผู้อนุญาต ให้สอบถามช่องทางกับจังหวัดนั้น
  • ใช้ผลวิเคราะห์ล็อตใดก็ได้ ถ้าเป็นสินค้าเดียวกัน สูตรเดียวกัน และผู้ผลิตเดียวกัน และผลวิเคราะห์ต้องยังไม่หมดอายุ
  • ถ้าแนบผลวิเคราะห์ไว้ตอนยื่นขอเลขแล้ว ไม่ต้องส่งซ้ำ
  • ผู้ประกอบการต้องตรวจเองก่อนว่าผลผ่านเกณฑ์ตามประกาศ สธ. ของอาหารนั้น ถ้าไม่ผ่านต้องหาสาเหตุกับผู้ผลิตและแก้ให้ถูกก่อนนำเข้า

การส่งผลหลังได้เลขไม่ได้แปลว่าตรวจน้อยลง ถ้าผลวิเคราะห์ไม่ตรงกับที่ขออนุญาต สินค้าเสี่ยงเป็นอาหารผิดมาตรฐานหรืออาหารปลอม ดูตัวอย่างความเสี่ยงได้ในอาหารปลอมคืออะไร มีเลข อย. แล้วยังผิดได้ไหม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาแก้ไขฉลากอาหาร

  • พิมพ์ฉลากใหม่ก่อนยื่น แล้วค่อยมายื่นแก้ ถ้าคำขอต้องแก้เพิ่ม ฉลากที่พิมพ์ไว้จะใช้ไม่ได้
  • รวมหลายเรื่องในคำขอเดียว เช่น เปลี่ยนสีแพ็กเกจพร้อมเพิ่มคำว่า “แคลเซียมสูง” ส่วนหลังไม่อยู่ใน 20 กรณี ทำให้ทั้งคำขอต้องไปทางปกติ
  • คิดว่า “แค่เปลี่ยนรูป” ไม่ต้องยื่น ระเบียบให้แก้รูปได้เมื่อความหมายไม่เปลี่ยน แต่ยังต้องยื่นคำขอแก้ไข
  • ใส่คำว่า “สูตรใหม่” ทั้งที่สูตรเปลี่ยนจริง กรณีนี้ไม่ใช่การแก้ข้อความโปรโมชัน แต่เป็นการเปลี่ยนสูตร
  • ลืมแก้ฉลากภาษาต่างประเทศให้ตรงภาษาไทย ข้อ 3.6.15 อนุญาตเฉพาะข้อความที่ความหมายเหมือนกับภาษาไทยที่ได้รับอนุญาตแล้ว

ค่าใช้จ่ายและบริการของ Livilution

ทีมงานช่วยจับคู่จุดที่แก้กับ 20 กรณีของระเบียบ ตรวจ artwork ทั้งเรื่องฉลากและข้อความโฆษณา เลือกแบบคำขอ ยื่นผ่านระบบ และตอบข้อซักถามของเจ้าหน้าที่ ค่าบริการแก้ไขฉลากขึ้นกับจำนวนรายการและประเภทสินค้า แจ้งราคาหลังดูฉลากจริง ส่วนการขอเลขสารบบอาหารใหม่ ตามหน้ารับจด อย. อาหาร ราคาเริ่มต้น สบ.7 3,500 บาทต่อรายการ และ สบ.5 8,500 บาทต่อรายการ ยังไม่รวม VAT และค่าธรรมเนียมราชการ เราไม่รับประกันผลการอนุมัติ เพราะการพิจารณาเป็นอำนาจของ อย.

คำถามที่พบบ่อย

แก้ไขฉลากอาหารต้องขอเลข อย. ใหม่ไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป ถ้าส่วนที่แก้อยู่ใน 20 กรณีของระเบียบเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 และไม่กระทบคุณประโยชน์ คุณภาพ สรรพคุณ มาตรฐาน หรือความปลอดภัย ให้ยื่นคำขอแก้ไขฉลากเฉพาะส่วนได้ ใช้เลขสารบบเดิม

ระเบียบเลขสารบบอาหาร ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 มีผลเมื่อไร

ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 9 มีนาคม 2569 และมีผลตั้งแต่ 10 มีนาคม 2569 ซึ่งเป็นวันถัดจากวันประกาศ

เปลี่ยนสีหรือดีไซน์ฉลากต้องยื่นไหม

ต้องยื่นคำขอแก้ไข แต่ยื่นเฉพาะส่วนได้ตามข้อ 3.6.7 และ 3.6.8 ถ้าข้อความยังอ่านชัดและความหมายไม่เปลี่ยน

ใส่ QR Code บนฉลากอาหารต้องทำอย่างไร

QR Code หรือ Data Matrix ที่เก็บข้อมูลติดต่อหรือข้อมูลภายในบริษัท เช่น เลขลำดับการผลิต แก้ไขได้ตามข้อ 3.6.9 ระเบียบนี้ไม่ได้บังคับให้ทุกสินค้าต้องมี QR Code

เพิ่มเครื่องหมายฮาลาลบนฉลากได้ไหม

ได้ เมื่อได้รับรองจากหน่วยงานที่ออกใบรับรองแล้ว ยื่นแก้ไขฉลากเฉพาะส่วนตามข้อ 3.6.11 ซึ่งครอบคลุมฮาลาล โคเชอร์ GHPs HACCP Organic และ GAP

อาหารที่ไม่ต้องขออนุมัติฉลาก แก้ฉลากเองได้เลยไหม

อย. ตอบว่าอาหารที่ไม่ต้องขออนุมัติฉลากก่อน เช่น อาหารพร้อมบริโภค เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ซอสปรุงรส แก้ไขฉลากใหม่ได้ทันที แต่ฉลากต้องถูกต้องตามประกาศฉลาก และถ้าแก้รายการในใบสำคัญ เช่น ชื่ออาหารหรือสูตร ต้องยื่นแก้ไขรายละเอียด

ต้องเพิ่มงาในข้อมูลผู้แพ้อาหารตามฉบับที่ 474 ยื่นแบบไหน

ถ้าเป็นอาหารที่ได้รับอนุมัติฉลากแล้ว การปรับข้อมูลสารก่อภูมิแพ้ให้ตรงประกาศฉลากเข้ากรณี 3.6.20 จึงยื่นแก้เฉพาะส่วนได้ โดยระบุว่าแก้ตามประกาศฉบับที่ 474 ซึ่งมีผล 31 ตุลาคม 2569

อาหารเสริมนำเข้าต้องส่งผลวิเคราะห์เมื่อไร

ส่งผลวิเคราะห์คุณภาพชุดต้นฉบับเมื่อนำเข้าเพื่อจำหน่ายครั้งแรก หรือหลังได้เลขสารบบอาหารแล้ว ถ้าแนบผลไว้ตอนยื่นขอเลขแล้วไม่ต้องส่งซ้ำ

สรุป

ก่อนแก้ไขฉลากอาหาร ให้ดูก่อนว่าส่วนที่แก้อยู่ใน 20 กรณีของระเบียบเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 หรือไม่ ถ้าอยู่ ยื่นแก้เฉพาะส่วนออนไลน์ได้โดยใช้เลขเดิม ถ้าไม่อยู่หรือกระทบสูตร คุณภาพ หรือคำกล่าวอ้าง ต้องยื่นตามช่องทางปกติ ส่วนอาหาร 12 กลุ่ม เช่น ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ให้เตรียมส่งผลวิเคราะห์ชุดต้นฉบับเมื่อผลิตหรือนำเข้าเพื่อขายครั้งแรก

ปรึกษาฟรีกับ Livilution (ประสบการณ์ 6 ปี): LINE @liviconsult · โทร 098-525-4415 (ปรึกษา อย.) · 064-986-5445 (ที่ปรึกษา มอก.) · อีเมล fda.service@livilution.com · หรือกรอกฟอร์มติดต่อ

บทความที่เกี่ยวข้อง: ฉลากอาหารที่ถูกต้องตาม อย. ต้องมีอะไรบ้าง · ฉลากอาหารนำเข้าตามประกาศฉบับที่ 450 · วิธีขอ อย. อาหารออนไลน์ผ่าน e-Submission

แหล่งข้อมูลทางการ

  • กองอาหาร อย. — ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 (ราชกิจจาฯ เล่ม 143 ตอนพิเศษ 60 ง หน้า 12–16, 9 มี.ค. 2569): food.fda.moph.go.th/food-law/fda-regulation-69-2
  • กองอาหาร อย. — รายการระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา สถานะ และวันมีผล: food.fda.moph.go.th/food-law/category/fda-regulation/
  • กองอาหาร อย. — แนวทางการส่งผลวิเคราะห์คุณภาพหรือมาตรฐานหลังได้รับเลขสารบบอาหาร (PDF): food.fda.moph.go.th/…/Quality-after-number.pdf
  • กองอาหาร อย. — กฎหมายฉลากอาหาร (ประกาศ สธ. ฉบับที่ 450 และ 474): food.fda.moph.go.th/food-law/food-labeling/
  • กองอาหาร อย. — ประกาศ สธ. (ฉบับที่ 474) พ.ศ. 2569 มีผล 31 ต.ค. 2569 (ข่าว 2 พ.ย. 2569): food.fda.moph.go.th/press-release/law474-no2/ · สรุปสาระสำคัญ (PDF): P474-Summary.pdf
  • อย. — คำถามที่พบบ่อย การแก้ไขฉลากหรือติดสติกเกอร์บนฉลาก: fda.moph.go.th/logo-quality-award/faq7
  • กองอาหาร อย. — หลักเกณฑ์การแก้ไขรายการที่ได้รับเลขสารบบอาหาร (PDF): Product-8.6.pdf · คู่มือ e-submission สบ.7/สบ.8 (PDF): sorbor7-8.pdf · แบบตรวจสอบคำขอแก้ไข (PDF): Product-Checklist
  • ระบบยื่นคำขอออนไลน์ของ อย.: privus.fda.moph.go.th

ข้อมูล ณ 16 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. ในกรณีเฉพาะ

แชร์บทความนี้....
Livilution เป็นบริษัทที่ปรึกษาเอกชนที่ให้บริการรับดำเนินการด้านเอกสารเท่านั้น ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งหรือเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.), สมอ. หรือหน่วยงานราชการใดๆ
ข้อมูลในเว็บไซต์นี้นำเสนอเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย การเงิน หรือวิชาชีพ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไป ทางเรารับผิดชอบเฉพาะข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่