ปัจจุบันการโฆษณาอาหารและอาหารเสริมผ่านออนไลน์ถูกตรวจสอบเข้มงวดมากขึ้น โดยเฉพาะข้อความที่สื่อเกินจริง เช่น รักษาโรค ลดน้ำหนัก เห็นผลเร็ว หรือ อย.รับรอง ซึ่งอาจเข้าข่ายผิดกฎหมายโฆษณาอาหารได้ บทความนี้ Livilution รวบรวมคำต้องห้ามใช้โฆษณาอาหาร ตามประกาศ อย. อัปเดตล่าสุดปี 2026 ที่เจ้าของแบรนด์ ร้านค้าออนไลน์ และอินฟลูเอนเซอร์ควรรู้ก่อนทำคอนเทนต์หรือยิงโฆษณาออนไลน์
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ทำไม อย. ถึงควบคุมการโฆษณาอาหาร
- คำโอ้อวดเกินจริง ที่ไม่ควรใช้ในโฆษณาอาหาร
- คำที่สื่อว่าสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รับรองสินค้า
- คำที่สื่อว่าสามารถรักษา บรรเทา หรือป้องกันโรคได้
- คำที่สื่อถึงการเปลี่ยนแปลงระบบการทำงานของร่างกาย
- คำที่สื่อถึงความสวยงามและผิวพรรณ
- คำที่สื่อถึงการลดน้ำหนักหรือเปลี่ยนรูปร่าง
- คำที่สื่อถึงสมรรถภาพทางเพศ
- ห้ามใช้แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์รีวิวสินค้า
- การใช้ผลวิจัยหรือสถิติ
- เปรียบเทียบหรือโจมตีคู่แข่ง
- Influencer รีวิวผิด เจ้าของแบรนด์ก็มีความเสี่ยง
- โทษของการโฆษณาอาหารผิดกฎหมาย
ทำไม อย. ถึงควบคุมการโฆษณาอาหาร
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ควบคุมการโฆษณาอาหารเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค โดยป้องกันการโฆษณาที่โอ้อวดสรรพคุณเกินจริง หลอกลวง หรือใช้ข้อความอันเป็นเท็จ เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง และป้องกันการเสียโอกาสในการรักษาโรคอย่างถูกต้องหรือเกิดอันตรายต่อสุขภาพ ซึ่งตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 กำหนดไว้ชัดเจนว่าห้ามโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จ และการโฆษณาอาหารที่แสดงสรรพคุณจะต้อง ขออนุญาตจาก อย. ก่อนทำการโฆษณาเสมอ
เหตุผลที่ อย. ต้องควบคุมการโฆษณาอาหาร
- ป้องกันการหลอกลวง: ควบคุมมิให้มีการใช้คำโฆษณาที่ทำให้เข้าใจผิด เช่น คำว่า “ศักดิ์สิทธิ์”, “มหัศจรรย์”, หรืออวดอ้างว่ารักษาโรคได้
- คุ้มครองผู้บริโภคกลุ่มเปราะบาง: ป้องกันไม่ให้ผู้ป่วย ผู้สูงอายุ หรือเด็ก หลงเชื่อและซื้อผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีประสิทธิภาพ จนอาจเกิดอันตรายหรือเสียชีวิต (ในกรณีที่ละเลยการรักษาทางการแพทย์ที่ถูกต้อง)
- สร้างความเท่าเทียมในทางการค้า: ควบคุมให้การแข่งขันทางธุรกิจเป็นไปอย่างยุติธรรม โดยอ้างอิงจากข้อมูลคุณภาพและคุณประโยชน์ที่แท้จริงของอาหารนั้นๆ
คำโอ้อวดเกินจริง ที่ไม่ควรใช้ในโฆษณาอาหาร
คำโอ้อวดเกินจริง เป็นกลุ่มข้อความที่สื่อว่าสินค้ามีประสิทธิภาพสูงมาก เห็นผลเหนือจริง หรือดีที่สุดกว่าสินค้าทั่วไป ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มองว่าอาจทำให้ผู้บริโภคหลงเชื่อโดยไม่มีข้อมูลรองรับเพียงพอ
ตัวอย่างคำโอ้อวดเกินจริงที่พบได้บ่อย ได้แก่
- ศักดิ์สิทธิ์
- มหัศจรรย์
- ปาฏิหาริย์
- วิเศษ
- เลิศที่สุด
- ดีเลิศ
- ล้ำเลิศ
- สุดยอด
- ที่หนึ่ง
- หนึ่งเดียว
- ดีที่สุด
- เห็นผลเร็ว
- หายขาด
- หมดกังวล
- ไม่มีผลข้างเคียง
- ไร้ผลข้างเคียง
คำที่สื่อว่าสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รับรองสินค้า
หลายแบรนด์นิยมใช้คำว่า “อย.รับรอง” หรือ “FDA Approved” เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้สินค้า แต่ความจริงแล้ว อย. มีหน้าที่กำกับดูแลและอนุญาตผลิตภัณฑ์ ไม่ได้เป็นการรับรองผลลัพธ์หรือการันตีคุณภาพสินค้า
ข้อความที่ไม่ควรใช้ เช่น
- อย.รับรอง
- FDA Approved
- อย.การันตี
- ปลอดภัย 100%
- ผ่าน อย. รับรองผล
คำที่สื่อว่าสามารถรักษา บรรเทา หรือป้องกันโรคได้
อาหารไม่ใช่ยา จึงไม่สามารถโฆษณาว่าสามารถบำบัด บรรเทา รักษา หรือป้องกันโรคได้ แม้ว่าส่วนผสมบางชนิดจะมีงานวิจัยรองรับก็ตาม สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ตรวจสอบข้อความกลุ่มนี้อย่างเข้มงวด โดยเฉพาะในสินค้าอาหารเสริม สมุนไพร และเครื่องดื่มสุขภาพ
ตัวอย่างข้อความที่เข้าข่ายสื่อรักษาโรค ได้แก่
- ลดโคเลสเตอรอล
- ลดความดันโลหิต
- ลดไขมันในเส้นเลือด
- ลดระดับน้ำตาลในเลือด
- ป้องกันโรคหัวใจ
- ป้องกันโรคมะเร็ง
- ป้องกันโรคเบาหวาน
- รักษาโรคติดเชื้อ
- ยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย
- ป้องกันเชื้อไวรัส
- ต้าน COVID-19
- รักษาไมเกรน
- บรรเทาอาการชา
- บรรเทาเส้นเลือดขอด
- รักษาอัลไซเมอร์
- เพิ่มความจำ
- แก้อาการหลงลืม
- รักษาอาการซึมเศร้า
- รักษานอนไม่หลับ
- รักษาไขมันพอกตับ
- รักษาโรคไตเสื่อม
- รักษานิ่วในไต
- รักษาเกาต์
- รักษารูมาตอยด์
- รักษาเอสแอลอี
- บรรเทาข้ออักเสบ
- รักษาข้อเข่าเสื่อม
- รักษาปวดกล้ามเนื้อ
- รักษาต้อกระจก
- รักษาตาแห้ง
- ฟื้นฟูการได้ยิน
- รักษาริดสีดวง
- รักษากรดไหลย้อน
- รักษาปอดอักเสบ
- รักษาวัณโรค
- รักษาหลอดลมอักเสบ
- รักษาไอเรื้อรัง
- รักษาโรคผิวหนังอักเสบ
- รักษาสะเก็ดเงิน
คำที่สื่อถึงการเปลี่ยนแปลงระบบการทำงานของร่างกาย
คำที่สื่อถึงการฟื้นฟูอวัยวะ ปรับระบบภายใน หรือเปลี่ยนแปลงการทำงานของร่างกาย ถือเป็นข้อความที่ต้องระวัง เพราะอาจเข้าข่ายกล่าวอ้างสรรพคุณทางสุขภาพ หลายแบรนด์นิยมใช้คำว่า “บำรุง” หรือ “ฟื้นฟู” เพื่อให้ดูปลอดภัย แต่หากสื่อถึงหน้าที่ของอวัยวะหรือระบบในร่างกาย ก็อาจเข้าข่ายผิดกฎหมายได้
ข้อความที่ไม่ควรใช้ เช่น
- ปรับสมดุลร่างกาย
- ฟื้นฟูร่างกาย
- ฟื้นฟูอวัยวะ
- เพิ่มน้ำนม
- กระตุ้นน้ำนม
- เพิ่มการไหลเวียนเลือด
- บำรุงสมอง
- บำรุงประสาท
- บำรุงตับ
- บำรุงไต
- บำรุงสายตา
- เสริมภูมิคุ้มกัน
- เพิ่มภูมิคุ้มกัน
- เพิ่มภูมิต้านทาน
- Detox
- ล้างสารพิษ
- ล้างลำไส้
- ปรับสายตาสั้นยาว
- ลดอาการวัยทอง
- ขับน้ำคาวปลา
- ช่วยให้มดลูกเข้าอู่
- กรอบหน้าชัด
- เหนียงหาย
- หน้าเรียว
- หนังตาตกเป็นตาสองชั้น
- ร่องแก้มตื้น
- จมูกเข้ารูป
คำที่สื่อถึงความสวยงามและผิวพรรณ
แม้จะเป็นอาหารเสริมคอลลาเจน หรือเครื่องดื่มเพื่อผิว ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถโฆษณาเรื่องความงามได้อย่างอิสระ เพราะอาหารไม่สามารถกล่าวอ้างผลลัพธ์เหมือนเครื่องสำอางหรือหัตถการความงามได้ ปัจจุบันพบการใช้ข้อความแนว Before/After หรือข้อความที่สื่อว่าผิวเปลี่ยนในระยะเวลาสั้น ๆ จำนวนมาก ซึ่งถือว่าเสี่ยงผิดกฎหมาย
ข้อความที่ไม่ควรใช้ เช่น
- ลดริ้วรอย
- ลดสิว
- ลดฝ้า
- ลดกระ
- ลดจุดด่างดำ
- ผิวขาว
- ผิวกระจ่างใส
- ผิวนุ่มเด้ง
- ผิวเปล่งปลั่ง
- ผิวออร่า
- กระชับรูขุมขน
- ฟื้นฟูผิว
- ลดความมันบนใบหน้า
- ยกกระชับผิวหน้า
- ชะลอความแก่
- ดูอ่อนกว่าวัย
- แก้ผมร่วง
- แก้ผมหงอก
- ช่วยให้ผมแข็งแรง
- ช่วยให้เล็บแข็งแรง
- กันแดด
- ท้าแดด
- ดับกลิ่นตัว
- ดับกลิ่นปาก
คำที่สื่อถึงการลดน้ำหนักหรือเปลี่ยนรูปร่าง
สินค้ากลุ่มควบคุมน้ำหนักถือเป็นกลุ่มที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ตรวจสอบหนักที่สุด เพราะมักใช้ข้อความเร่งผลลัพธ์ หรือสื่อว่าสามารถทำให้ผอมได้อย่างรวดเร็ว นอกจากข้อความแล้ว ภาพประกอบก็มีผลเช่นกัน โดยเฉพาะภาพ Before/After สายวัดเอว หรือเครื่องชั่งน้ำหนัก ซึ่งอาจถูกตีความว่าเป็นการกล่าวอ้างลดน้ำหนัก
ข้อความที่ไม่ควรใช้ เช่น
- ลดความอ้วน
- ลดน้ำหนัก
- ช่วยให้ระบายท้อง
- สลายไขมัน
- ดักจับไขมัน
- ลดไขมันส่วนเกิน
- Weight Loss
- Slim
- Slen
- ไม่โยโย่
- กระชับสัดส่วน
- ลดต้นแขน
- ลดต้นขา
- ลดหน้าท้อง
- พุงหาย
- หุ่นดี
- หุ่นสวย
- หุ่นเป๊ะ
- ผอม
- ผอมเร่งด่วน
- ลดน้ำหนักถาวร
- ลดความอยากอาหาร
- Block
- Burn
- Build
- Break
- Firm
ภาพประกอบที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่
- ภาพ Before / After
- สายวัดรอบเอว
- เครื่องชั่งน้ำหนัก
- กางเกงตัวใหญ่
คำที่สื่อถึงสมรรถภาพทางเพศ
อาหารและอาหารเสริมไม่สามารถใช้ข้อความที่สื่อถึงการบำรุงเพศ หรือเพิ่มสมรรถภาพทางเพศได้ เพราะถือเป็นการกล่าวอ้างสรรพคุณเกินขอบเขตของอาหาร
ข้อความที่พบได้บ่อย เช่น
- บำรุงเพศ
- บำรุงกาม
- เสริมสร้างสมรรถภาพทางเพศ
- เพิ่มสมรรถภาพท่านชาย
- เพิ่มความต้องการทางเพศ
- เพิ่มฮอร์โมนเพศ
- เพิ่มประสิทธิภาพน้ำอสุจิ
- เพิ่มขนาดอวัยวะเพศ
- แข็งตัวได้นาน
- ลดอาการหลั่งเร็ว
- เพิ่มขนาดหน้าอก
- อัพไซส์
- กระชับช่องคลอด
- ปลุกความเป็นชาย
- ปลุกเซ็กส์
- อึด ถึก ทน
- ปลุกไวฟื้นง่าย
- คืนความหนุ่ม
- คืนความสาว
ห้ามใช้แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์รีวิวสินค้า
การใช้แพทย์ พยาบาล เภสัชกร หรือบุคลากรทางการแพทย์มารีวิวสินค้าอาหาร ถือเป็นสิ่งที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ไม่อนุญาต เพราะอาจทำให้ผู้บริโภคเชื่อว่าสินค้ามีความน่าเชื่อถือทางการแพทย์
องค์ประกอบที่ควรหลีกเลี่ยง เช่น
- เสื้อกาวน์
- หูฟังแพทย์
- ห้องตรวจ
- ฉากโรงพยาบาล
การใช้ผลวิจัยหรือสถิติ ก็ต้องระวัง
หลายแบรนด์นิยมใช้ข้อความแนว “มีงานวิจัยรองรับ” หรือ “ผลทดลองพบว่าเห็นผล 95%” เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือให้สินค้า แต่หากข้อมูลดังกล่าวยังไม่ได้ผ่านการประเมินการกล่าวอ้างทางสุขภาพจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ก็อาจไม่สามารถใช้โฆษณาได้
ข้อความที่พบได้บ่อย เช่น
- วิจัยจากต่างประเทศ
- Clinical Tested
- ผลทดลองยืนยัน
- งานวิจัยรับรอง
- คนใช้เห็นผล 95%
เปรียบเทียบหรือโจมตีคู่แข่งก็เสี่ยงผิดกฎหมาย
การโฆษณาอาหารไม่ควรใช้ข้อความเปรียบเทียบหรือทับถมคู่แข่ง เพราะเข้าข่ายผิดหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร
ข้อความที่เสี่ยง เช่น
- ดีกว่ายี่ห้ออื่น
- เหนือกว่าทุกแบรนด์
- สูตรอื่นไม่ได้ผล
- เจ้าเดียวในไทย
- อันดับ 1 ของประเทศ
Influencer รีวิวผิด เจ้าของแบรนด์ก็มีความเสี่ยง
แม้จะเป็นรีวิวจากอินฟลูเอนเซอร์หรือ Affiliate แต่หากข้อความผิดกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ทั้งผู้ว่าจ้างและผู้รีวิว ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของแบรนด์ อินฟลูเอนเซอร์ ร้านค้าออนไลน์ ตัวแทนจำหน่าย หรือ Affiliate ดังนั้นก่อนส่งสคริปต์รีวิว หรือให้ KOL โพสต์ ควรตรวจข้อความให้ถูกต้องก่อนทุกครั้ง
โทษของการโฆษณาอาหารผิดกฎหมาย
การโฆษณาอาหารที่ผิดกฎหมาย เช่น การโฆษณาอวดอ้างสรรพคุณเกินจริง หลอกลวง หรือไม่ได้รับอนุญาต มีความผิดตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 และ พ.ร.บ. คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 โดยมีบทลงโทษหลักดังนี้
- โฆษณาเท็จหรือหลอกลวง: ตามมาตรา 40 แห่ง พ.ร.บ.อาหาร มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- โฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาต: มีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท
- โฆษณาฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง: มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
- โฆษณาเกินจริง (พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค): หากทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในสาระสำคัญ มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
การทำคอนเทนต์ขายอาหารและอาหารเสริมในปัจจุบัน ไม่ใช่แค่เขียนให้น่าสนใจ แต่ต้องเข้าใจกฎหมายโฆษณาอาหารของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ด้วย เพราะคำที่ใช้กันจนชินในวงการตลาด อาจกลายเป็นคำต้องห้ามที่ทำให้แบรนด์เสี่ยงโดนสั่งระงับโฆษณาหรือถูกดำเนินคดีได้ โดยเฉพาะคำที่เกี่ยวกับรักษาโรค ลดน้ำหนัก ความงาม สมรรถภาพทางเพศ หรือคำโอ้อวดเกินจริง ถือเป็นกลุ่มที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ตรวจสอบอย่างเข้มงวดในปี 2026
หากต้องการตรวจข้อความโฆษณา ตรวจฉลากอาหาร หรือเตรียมเอกสารขอ อย. ให้ถูกต้อง Livilution พร้อมดูแลตั้งแต่ตรวจรายละเอียดจนถึงยื่นขออนุญาตอย่างครบวงจร เพียงกรอกข้อมูลให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult ปรึกษาฟรี
