การขออนุญาตเกี่ยวกับสถานที่ผลิตอาหารหรือสถานที่เก็บอาหารจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือที่เราคุ้นเคยกันว่า “อย.” นั้น ไม่ได้พิจารณาเพียงแค่ตัวสินค้าเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับ “ความพร้อมของสถานที่” และ “ระบบการจัดการภายในโรงงาน” อย่างรอบด้าน ซึ่งหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่ผู้ประกอบการมักมองข้าม คือ “ป้ายสถานที่ผลิตอาหาร” ที่ต้องจัดทำให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ ทั้งในเรื่องของขนาด สี วัสดุ และข้อความ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐาน Good Manufacturing Practice อย่างครบถ้วน ช่วยให้การยื่นขออนุญาตเป็นไปอย่างราบรื่น พร้อมทั้งเสริมภาพลักษณ์ของธุรกิจให้มีความน่าเชื่อถือในสายตาของเจ้าหน้าที่และผู้บริโภค ซึ่งรายละเอียดทั้งหมดนี้ Livilution ได้เรียบเรียงมาให้เข้าใจครบในที่เดียว
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ป้ายสถานที่ผลิตอาหาร คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ
- มาตรฐานป้ายสถานที่ผลิตอาหารตามหลัก อย. และ GMP
- ประเภทของป้ายที่ต้องมีในสถานที่ผลิตอาหาร
- ขนาดป้ายสถานที่นำเข้าอาหาร กรณีข้อความยาว
- ป้ายคำเตือนและข้อปฏิบัติอื่นๆ ที่ควรมี
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ป้ายสถานที่ผลิตอาหาร คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ
ป้ายสถานที่ผลิตอาหาร คือป้ายที่ใช้ติดตั้งบริเวณด้านหน้าของสถานที่ผลิตอาหาร หรือภายในโรงงาน เพื่อแสดงข้อมูลสำคัญ เช่น ชื่อสถานประกอบการ ประเภทกิจการ หรือพื้นที่ใช้งานต่างๆ โดยข้อความบนป้ายต้องตรงกับข้อมูลที่ยื่นขออนุญาตกับ อย. อย่างเคร่งครัด เพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันตัวตนของสถานที่ผลิต
ความสำคัญของป้ายไม่ได้อยู่แค่มีหรือไม่มี แต่คือ ถูกต้องตามมาตรฐานหรือไม่ เพราะในการตรวจสถานที่จริง เจ้าหน้าที่จะพิจารณาทั้งความชัดเจน ความเหมาะสม และความถาวรของป้าย หากไม่ผ่าน อาจทำให้การขอใบอนุญาต อย. ล่าช้าหรือถูกปฏิเสธได้
มาตรฐานป้ายสถานที่ผลิตอาหารตามหลัก อย. และ GMP
การทำป้ายสถานที่ผลิตอาหาร มีข้อกำหนดที่ต้องปฏิบัติตาม เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยด้านอาหาร โดยเน้นไปที่การมองเห็นได้ชัดเจน อ่านง่าย และมีความทนทานต่อการใช้งานระยะยาว ซึ่งรายละเอียดหลักๆ มีดังนี้
วัสดุของป้ายต้องแข็งแรงและทนทาน
ป้ายควรผลิตจากวัสดุที่มีคุณภาพ เช่น อะคริลิคความหนา 3 มิลลิเมตร หรือวัสดุอื่นที่มีความแข็งแรง ไม่บิดงอ ไม่เสียรูปง่าย และสามารถทนต่อสภาพแวดล้อมในโรงงาน เช่น ความชื้น ความร้อน หรือการทำความสะอาด
การพิมพ์ข้อความควรใช้ระบบ UV Print ซึ่งเป็นการพิมพ์ลงบนวัสดุโดยตรง ไม่ใช่สติกเกอร์ เพื่อป้องกันการลอกหลุดในอนาคต และทำให้ตัวอักษรคมชัดตลอดอายุการใช้งาน
ขนาดป้ายต้องได้มาตรฐานขั้นต่ำ
ขนาดของป้ายสถานที่ผลิตอาหาร มีการกำหนดขั้นต่ำไว้เพื่อให้สามารถมองเห็นได้ชัดเจน โดยมีรายละเอียดดังนี้
- ความยาวไม่น้อยกว่า 70 เซนติเมตร
- ความสูงไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
- ขนาดโดยรวมต้องสมส่วนกับพื้นที่ติดตั้ง
ขนาดนี้ถือเป็น “ขั้นต่ำ” เท่านั้น หากสถานที่มีขนาดใหญ่ หรือมีข้อความยาว อาจจำเป็นต้องเพิ่มขนาดให้เหมาะสม
ขนาดตัวอักษรต้องชัดเจน อ่านง่าย
ตัวอักษรบนป้ายต้องมีความสูงไม่น้อยกว่า 3 เซนติเมตร (ไม่รวมสระบน-ล่าง) และควรมีขนาดสอดคล้องกับพื้นที่ของป้าย เพื่อให้สามารถอ่านได้จากระยะไกล โดยทั่วไป หากต้องการให้ดูชัดเจนและเป็นมืออาชีพ แนะนำให้ใช้ตัวอักษรขนาด 3–5 เซนติเมตร ซึ่งเป็นช่วงที่เหมาะสมตามมาตรฐาน
สีของป้ายต้องเป็นไปตามข้อกำหนด
หนึ่งในข้อกำหนดที่สำคัญและต้องทำให้ถูกต้อง คือ สีของป้าย โดยมาตรฐานที่นิยมใช้ ได้แก่
- พื้นหลัง: สีน้ำเงินเข้ม (โทน #0032a1 หรือใกล้เคียง)
- ตัวอักษร: สีขาว
การใช้สีแบบนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความคอนทราสต์สูง มองเห็นได้ชัดเจน และเป็นไปตามแนวทางของ อย.
ประเภทของป้ายที่ต้องมีในสถานที่ผลิตอาหาร
นอกจากป้ายชื่อสถานที่ผลิตอาหารที่เป็นป้ายหลักแล้ว ภายในโรงงานหรือสถานที่ผลิตอาหารยังจำเป็นต้องมีป้ายประเภทอื่นๆ ติดตั้งอย่างครบถ้วนและเป็นระบบ เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และหลัก Good Manufacturing Practice ซึ่งเน้นการจัดการพื้นที่ให้ชัดเจน ตรวจสอบได้ และควบคุมความปลอดภัยของอาหารในทุกขั้นตอน โดยสามารถแบ่งประเภทของป้ายที่ต้องมีออกเป็นกลุ่มหลักๆ ดังนี้
ป้ายชื่อสถานที่ผลิตอาหาร
ป้ายชื่อสถานที่ผลิตอาหารถือเป็นป้ายที่มีความสำคัญที่สุด เนื่องจากเป็นจุดแรกที่ใช้แสดงตัวตนของสถานประกอบการ โดยจะต้องติดตั้งบริเวณด้านหน้าของสถานที่ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัดเจน ข้อความบนป้ายต้องตรงกับชื่อที่ใช้ยื่นขออนุญาตกับ อย. แบบไม่มีการดัดแปลงหรือย่อคำ และต้องติดตั้งแบบถาวรด้วยวัสดุที่แข็งแรง ไม่ใช่ป้ายชั่วคราวหรือสามารถถอดออกได้ง่าย เพราะถือเป็นหนึ่งในจุดตรวจสำคัญในขั้นตอนการตรวจสถานที่จริง
ป้ายสำหรับพื้นที่ผลิต
ป้ายสำหรับพื้นที่ผลิตมีหน้าที่ในการระบุขอบเขตของพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตอาหาร เช่น ห้องผลิต ห้องผสม ห้องบรรจุ หรือโซนเตรียมวัตถุดิบ โดยการติดป้ายลักษณะนี้จะช่วยให้เกิดการแบ่งโซนอย่างชัดเจน ลดความเสี่ยงของการปนเปื้อนข้ามพื้นที่ และช่วยให้พนักงานสามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องตามขั้นตอน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของระบบ GMP ที่เน้นการควบคุมกระบวนการผลิตให้เป็นระบบและปลอดภัย
ป้ายสถานที่นำเข้าอาหาร
ในกรณีที่สถานประกอบการมีการนำเข้าอาหารจากต่างประเทศเพื่อจำหน่ายภายในประเทศ จำเป็นต้องมีป้ายที่ระบุประเภทกิจการให้ชัดเจน โดยสามารถใช้ข้อความว่า “สถานที่นำเข้าอาหาร” หรือ “สถานที่นำหรือสั่งอาหารเข้ามาในราชอาณาจักร” ซึ่งทั้งสองรูปแบบมีความหมายเดียวกันและสามารถใช้แทนกันได้ การมีป้ายประเภทนี้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถแยกแยะประเภทกิจการได้อย่างถูกต้อง และเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่ต้องมีสำหรับการขอใบอนุญาตนำเข้าอาหาร
ป้ายสำหรับพื้นที่เก็บอาหารหรือวัตถุดิบ
ป้ายสำหรับพื้นที่เก็บอาหารหรือวัตถุดิบ ใช้สำหรับระบุพื้นที่จัดเก็บ เช่น ห้องเก็บวัตถุดิบ ห้องเก็บสินค้า ห้องเย็น หรือคลังสินค้า ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมคุณภาพของสินค้า และช่วยให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ในกรณีที่เกิดปัญหา การติดป้ายอย่างชัดเจนยังช่วยให้พนักงานสามารถแยกประเภทของสินค้าและวัตถุดิบได้อย่างถูกต้อง ลดความผิดพลาดในการจัดเก็บ และรักษามาตรฐานด้านความปลอดภัยของอาหารได้อย่างต่อเนื่อง
ป้ายด้านสุขอนามัย
ป้ายด้านสุขอนามัยเป็นป้ายที่ใช้ควบคุมพฤติกรรมของพนักงานและผู้ที่เข้ามาในพื้นที่ผลิต โดยมักติดตั้งในจุดสำคัญ เช่น ทางเข้าโรงงาน ห้องผลิต หรือบริเวณล้างมือ ตัวอย่างป้ายในกลุ่มนี้ ได้แก่ ป้ายล้างมือก่อนเข้าพื้นที่ผลิต ป้ายสวมหมวกคลุมผม ป้ายห้ามสูบบุหรี่ หรือป้ายห้ามนำอาหารและเครื่องดื่มเข้าในพื้นที่ผลิต ซึ่งทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อป้องกันการปนเปื้อน และรักษาความสะอาดตามหลักสุขาภิบาลอาหาร
ป้ายคำเตือนและข้อปฏิบัติ
ป้ายคำเตือนและข้อปฏิบัติเป็นป้ายที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัยภายในสถานที่ผลิตอาหาร โดยจะใช้สื่อสารความเสี่ยงหรือข้อควรระวังให้กับพนักงานและผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่น ป้ายระวังพื้นลื่น ป้ายห้ามเข้าในพื้นที่อันตราย ป้ายสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล หรือป้ายแนะนำวิธีปฏิบัติงานอย่างปลอดภัย ป้ายประเภทนี้แม้จะไม่ได้เป็นข้อบังคับโดยตรงในทุกกรณี แต่ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้สถานที่ผลิตมีมาตรฐานด้านความปลอดภัยครบถ้วนมากยิ่งขึ้น และเพิ่มโอกาสผ่านการตรวจประเมินจาก อย. ได้ง่ายขึ้น
ขนาดป้ายสถานที่นำเข้าอาหาร กรณีข้อความยาว
ในกรณีที่เป็นป้ายสถานที่นำเข้าอาหาร ซึ่งมีข้อความยาว เช่น “สถานที่นำหรือสั่งอาหารเข้ามาในราชอาณาจักร” การใช้ขนาด 70×20 เซนติเมตร อาจทำให้ตัวอักษรเล็กเกินไป ดังนั้นจึงมีคำแนะนำในการปรับขนาดให้เหมาะสม ดังนี้
กรณีข้อความ 1 บรรทัด
- ขนาดแนะนำ 90×20 เซนติเมตร
- ตัวอักษรสูง 3–5 เซนติเมตร
กรณีข้อความ 2 บรรทัด
- ขนาดแนะนำ 70×25 หรือ 70×30 เซนติเมตร
- ตัวอักษรยังคงความสูงตามมาตรฐาน 3–5 เซนติเมตร
ป้ายคำเตือนและข้อปฏิบัติอื่นๆ ที่ควรมี
แม้จะไม่ได้มีข้อกำหนดตายตัวเหมือนป้ายชื่อสถานที่ แต่ป้ายคำเตือนถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้สถานที่ผลิตอาหารผ่านมาตรฐาน GMP ได้ง่ายขึ้น ซึ่งป้ายเหล่านี้ควรมีข้อความชัดเจน ใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย และสามารถมองเห็นได้ทันทีเมื่อเข้าพื้นที่ โดยควรมีการติดตั้งในจุดที่เหมาะสม เช่น
- ทางเข้าโรงงาน
- ห้องผลิต
- ห้องเก็บวัตถุดิบ
- ห้องน้ำพนักงาน
ป้ายสถานที่ผลิตอาหารที่ได้มาตรฐาน อย. ต้องมีทั้ง “ความถูกต้องด้านข้อมูล” และ “ความถูกต้องด้านรูปแบบ” โดยต้องคำนึงถึงขนาด สี วัสดุ และความชัดเจนของตัวอักษรเป็นหลัก ซึ่งทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อให้สามารถตรวจสอบได้ง่าย และช่วยยกระดับความปลอดภัยของอาหารที่ผลิตออกสู่ตลาด อย่างไรก็ตาม การเตรียมป้ายสถานที่ผลิตอาหารให้ถูกต้อง อาจดูเหมือนเป็นรายละเอียดเล็กๆ แต่ในความเป็นจริงกลับเป็นหนึ่งในจุดสำคัญที่ทำให้การขออนุญาตกับ อย. ผ่านหรือไม่ผ่านได้เลย หากคุณไม่แน่ใจว่าป้ายของคุณถูกต้องตามข้อกำหนดหรือยัง หรือกำลังวางแผนเปิดโรงงานอาหารตั้งแต่เริ่มต้น ให้ทีมผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลจะช่วยลดความผิดพลาดได้อย่างมาก เพียงกรอกข้อมูลให้ทีม Livilution ติดต่อกลับเพื่อให้คำแนะนำ หรือ Add LINE: @liviconsult ปรึกษาฟรี เราพร้อมช่วยตั้งแต่การวางแผน ออกแบบป้าย ไปจนถึงยื่นเอกสารให้ครบ จบในที่เดียว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ
ป้ายสถานที่ผลิตอาหารต้องติดตั้งตำแหน่งไหนถึงจะถูกต้อง?
ป้ายสถานที่ผลิตอาหารต้องติดตั้งในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัดเจน โดยเฉพาะบริเวณด้านหน้าสถานที่หรือจุดทางเข้าโรงงาน และต้องไม่ถูกบดบังจากสิ่งกีดขวาง เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบได้ทันทีเมื่อเข้าพื้นที่
หากเปลี่ยนชื่อบริษัทหรือชื่อสถานที่ ต้องเปลี่ยนป้ายใหม่หรือไม่?
หากมีการเปลี่ยนชื่อบริษัทหรือชื่อสถานที่ที่ใช้ในการขออนุญาตกับ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา จำเป็นต้องเปลี่ยนป้ายใหม่ให้ตรงกับข้อมูลล่าสุดทันที เพราะชื่อบนป้ายต้องสอดคล้องกับเอกสารที่ยื่นขออนุญาตทุกประการ
ป้ายสถานที่ผลิตอาหารสามารถใช้หลายภาษาได้หรือไม่?
ป้ายสถานที่ผลิตอาหารสามารถใช้หลายภาษาได้ เช่น ไทยและอังกฤษ แต่ต้องมี “ภาษาไทย” เป็นหลักและแสดงอย่างชัดเจน เนื่องจากเป็นภาษาทางราชการที่ใช้ในการยื่นขออนุญาต และต้องไม่ทำให้ความหมายของข้อความคลาดเคลื่อนจากข้อมูลที่จดทะเบียนไว้
