ยาฉีดเสริมความงามเถื่อน: สรุปข่าว อย. 17 พ.ย. 2569 และเส้นแบ่ง ยา อาหารเสริม เครื่องสำอาง ที่คลินิกและแบรนด์ต้องรู้

สรุปสั้น: วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 อย. ร่วมกับตำรวจ บก.ปคบ. แถลงผลการตรวจค้นคลินิกเวชกรรมแห่งหนึ่งในเขตคลองเตยที่ผลิตยาฉีดเสริมความงามเองโดยไม่ได้รับอนุญาตผลิตยาและยาไม่มีทะเบียนตำรับ ยึดของกลางรวม 3,367 ชิ้น มูลค่ากว่า 10 ล้านบาท บทเรียนสำหรับคลินิก ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์คือ สิ่งที่ฉีดเข้าร่างกายต้องเป็นยาหรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. เท่านั้น จะใช้เลขอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอางแทนไม่ได้

บทความนี้สรุปข่าวจากแหล่งทางการ และอธิบายเส้นแบ่งระหว่าง ยา อาหาร (ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร) และเครื่องสำอาง ซึ่งเป็นจุดที่ผู้ประกอบการด้านความงามพลาดบ่อยที่สุด พร้อมวิธีตรวจสอบเลข อย. ก่อนสั่งซื้อหรือใช้บริการ

สรุปข่าว อย. 17 พ.ย. 2569: ทลายแหล่งผลิตยาฉีดเสริมความงามเถื่อน

ตามข่าวแจกของ อย. วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เจ้าหน้าที่ตรวจพบร้านค้าออนไลน์โฆษณาขายยาฉีดเพื่อความงามที่ไม่มีเลขทะเบียนตำรับยา จึงสืบสวนจนพบแหล่งผลิต และเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ได้นำหมายค้นเข้าตรวจคลินิกเวชกรรมแห่งหนึ่งในแขวงคลองเตย กรุงเทพฯ ของกลางที่ยึดได้มีดังนี้

  • ยาไม่มีทะเบียนสำหรับฉีด 776 ขวด เช่น ผลิตภัณฑ์ที่อ้างเป็นวิตามินซี โคเอนไซม์คิวเท็น กรดอัลฟาไลโปอิก (ALA) และ NAD+
  • ฉลากบรรจุภัณฑ์ 2,160 ดวง
  • บรรจุภัณฑ์และอุปกรณ์การผลิต 431 ชิ้น เช่น เครื่องปิดจุก เครื่องชั่ง เครื่องวัดค่า pH และขวดแก้วสีชา

อย. ระบุว่าคลินิกได้รับอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาล แต่แบ่งพื้นที่เป็นห้องปฏิบัติการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) และไม่ได้รับอนุญาตผลิตยาแผนปัจจุบันจาก อย. ยาส่วนใหญ่ถูกนำไปฉีดให้ผู้รับบริการโดยแอบอ้างว่านำเข้าจากต่างประเทศ และบางส่วนแบ่งขายให้คลินิกอื่นกับประชาชนทั่วไป ยาถูกผสมและบรรจุโดยพนักงานโดยไม่ผ่านกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ และไม่ผ่านหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตยา (GMP) ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือดของผู้รับบริการ

โทษตามที่ อย. แจ้งในข่าว

ฐานความผิด (พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510)ระวางโทษ
ผลิตและขายยาโดยไม่ได้รับอนุญาตจำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 10,000 บาท
ผลิตและขายยาที่มิได้ขึ้นทะเบียนตำรับยาจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

นอกจากนี้ อย. แจ้งว่าหากแพทย์ผู้ให้บริการมีเจตนาใช้ยาที่ผลิตขึ้นเองและไม่มีทะเบียนตำรับ จะส่งเรื่องไปยังแพทยสภาเพื่อพิจารณาด้านจริยธรรม ทั้งนี้ข่าวระบุด้วยว่าผู้ต้องหายังเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด

ยา อาหาร หรือเครื่องสำอาง: แยกอย่างไรก่อนขาย

สารชนิดเดียวกันอาจอยู่ได้หลายประเภท เช่น วิตามินซีมีทั้งในอาหารเสริม เซรั่มบำรุงผิว และยาฉีด สิ่งที่กำหนดประเภทคือรูปแบบ วิธีใช้ และวัตถุประสงค์ที่กล่าวอ้าง ไม่ใช่ชื่อสาร

ประเด็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเครื่องสำอางยา / เครื่องมือแพทย์ชนิดฉีด
วิธีใช้รับประทานใช้ภายนอกร่างกายเท่านั้นฉีดเข้าผิวหนังหรือร่างกาย
การอนุญาตเลขสารบบอาหาร (เลข อย. 13 หลัก)เลขที่ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอางทะเบียนตำรับยา หรือใบอนุญาต/การแจ้งเครื่องมือแพทย์ตามประเภท
คำกล่าวอ้างส่งเสริมสุขภาพ ห้ามอ้างป้องกันหรือรักษาโรคความสะอาดและความสวยงาม ห้ามอ้างรักษาตามข้อบ่งใช้ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
ผู้ใช้กับผู้รับบริการผู้บริโภคใช้เองผู้บริโภคใช้เองแพทย์ในสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต

เครื่องสำอางห้ามนำมาฉีด

อย. เคยเตือนไว้เมื่อ 19 มีนาคม 2569 ว่าคลินิกห้ามนำเมโสเซรั่มหรือสารบำรุงผิวที่จดแจ้งเป็นเครื่องสำอางมาฉีดเข้าผิว เพราะเครื่องสำอางอนุญาตให้ใช้ภายนอกเท่านั้นและไม่ได้ผ่านการประเมินความปลอดภัยสำหรับการฉีด ผลิตภัณฑ์ที่ฉีดเข้าร่างกายได้ต้องขึ้นทะเบียนเป็นยาหรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. เท่านั้น ตัวอย่างเครื่องมือแพทย์ชนิดฉีดที่มีมาตรฐานกำหนดไว้ คือ กรดไฮยาลูโรนิกชนิดฉีดเพื่อแก้ไขข้อบกพร่องของผิวหนัง ซึ่งอยู่ในบัญชีมาตรฐานเครื่องมือแพทย์ 2569

อาหารเสริมอ้างผลแบบยาไม่ได้

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ได้เลขสารบบอาหารแล้ว ยังอ้างว่าทำให้ผิวขาวหรือรักษาโรคไม่ได้ ตัวอย่างที่ อย. สื่อสารบ่อยคือกลูตาไธโอน ศูนย์ข้อมูลของ อย. ระบุว่ายังไม่มีการขึ้นทะเบียนตำรับยาที่ใช้กลูตาไธโอนเป็นตัวยาสำคัญ และการอ้างว่าทำให้ผิวขาวเป็นการโฆษณาเกินจริง แบรนด์อาหารเสริมผิวจึงต้องระวังทั้งสูตรและข้อความโฆษณา อ่านเพิ่มเรื่องโทษโฆษณาที่ โทษโฆษณาเครื่องสำอางเกินจริง

เช็กลิสต์สำหรับคลินิก ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์ความงาม

จากประสบการณ์ 6 ปีของทีม Livilution ในงานเอกสาร อย. จุดเสี่ยงส่วนใหญ่เกิดก่อนสินค้าถึงมือลูกค้า คือตอนเลือกประเภทและตอนสั่งซื้อจากต้นทาง

  1. ตรวจเลข อย. ของทุกผลิตภัณฑ์ก่อนสั่งซื้อ ที่ระบบตรวจสอบผลิตภัณฑ์บนเว็บไซต์ อย. (สำหรับยาใช้ ระบบค้นหาข้อมูลผลิตภัณฑ์ยา ค้นได้ทั้งชื่อการค้า ชื่อสารสำคัญ หรือเลขทะเบียนตำรับ) ดูให้ตรงทั้งชื่อ ประเภท และรูปแบบ ถ้าเป็นยาฉีดต้องเป็นทะเบียนตำรับยา ไม่ใช่เลขอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอาง
  2. คำว่า “นำเข้าจากต่างประเทศ” ไม่ใช่การอนุญาต ยาที่นำเข้ามาขายต้องมีผู้รับอนุญาตนำเข้าและทะเบียนตำรับในไทย
  3. คลินิกห้ามผลิตยาใช้เอง อย. ย้ำในข่าวนี้ว่าห้ามผลิตยาใช้เองหรือสั่งซื้อยาที่ไม่มีทะเบียนมาให้บริการ
  4. เลือกประเภทให้ถูกตั้งแต่ออกแบบสินค้า ถ้าต้องการขายแบบรับประทาน ให้วางแผนเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ถ้าใช้ทาภายนอก ให้จดแจ้งเครื่องสำอาง และอย่าเขียนวิธีใช้หรือโฆษณาที่ทำให้สินค้ากลายเป็นยา
  5. ตรวจข้อความโฆษณาและฉลาก ห้ามคำว่า รักษา ฉีด ผิวขาวทันที หรือคำที่สื่อสรรพคุณทางยา
  6. เก็บเอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับสินค้า เลขอนุญาต และฉลากไทย ไว้ให้ตรวจได้ทุกเมื่อ
เภสัชกรตรวจสอบกล่องยา เซรั่มบำรุงผิว และอาหารเสริมเพื่อแยกประเภทผลิตภัณฑ์ก่อนขาย

ถ้าจะทำแบรนด์ความงามให้ถูกกฎหมาย เริ่มจากตรงไหน

  • อาหารเสริมผิว (แคปซูล ผงชง เครื่องดื่ม) เริ่มจากสถานที่ผลิตหรือนำเข้าที่ได้รับอนุญาต แล้วขอเลขสารบบอาหาร ดู บริการขอ อย. อาหาร
  • สกินแคร์ทาภายนอก (เซรั่ม ครีม มาสก์) จดแจ้งเครื่องสำอางพร้อมฉลากภาษาไทย ดู บริการจดแจ้งเครื่องสำอาง
  • ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ฉีดหรือมีข้อบ่งใช้ทางยา เป็นงานทะเบียนยาหรือเครื่องมือแพทย์ ต้องมีผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้าตามกฎหมายนั้น และใช้โดยแพทย์ในสถานพยาบาล ตัวอย่างเส้นแบ่งยาที่คนสับสนบ่อยอ่านได้ที่ ปากกาลดน้ำหนัก GLP-1

ไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณเป็นอาหาร เครื่องสำอาง หรือยา? ทีม Livilution ประสบการณ์ 6 ปี ช่วยจัดประเภท ตรวจฉลากและข้อความโฆษณา และเตรียมเอกสารขอ อย. ปรึกษาได้ที่ LINE @liviconsult โทร 098-525-4415 หรือ 064-986-5445 หรือ ฟอร์มติดต่อ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ยาฉีดเสริมความงามต้องมีเลข อย. แบบไหน

ต้องเป็นยาที่มีทะเบียนตำรับยา หรือเครื่องมือแพทย์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. ตามประเภท เลขสารบบอาหารหรือเลขจดแจ้งเครื่องสำอางใช้กับสิ่งที่ฉีดเข้าร่างกายไม่ได้

คลินิกผสมยาฉีดใช้เองได้ไหม

ไม่ได้ อย. เตือนว่าห้ามสถานพยาบาลผลิตยาใช้เองหรือสั่งซื้อยาที่ไม่มีทะเบียนตำรับมาให้บริการ การผลิตยาต้องได้รับอนุญาตผลิตยาและผ่านหลักเกณฑ์ GMP

ผลิตและขายยาไม่มีทะเบียนมีโทษอย่างไร

ตามที่ อย. แจ้งในข่าว 17 พ.ย. 2569 ผลิตและขายยาโดยไม่ได้รับอนุญาตจำคุกไม่เกิน 5 ปีและปรับไม่เกิน 10,000 บาท ส่วนผลิตและขายยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เซรั่มที่จดแจ้งเครื่องสำอางนำไปฉีดได้ไหม

ไม่ได้ เครื่องสำอางอนุญาตให้ใช้ภายนอกร่างกายเท่านั้น การนำไปฉีดเป็นการใช้ผิดวัตถุประสงค์และผิดกฎหมาย

อาหารเสริมกลูตาไธโอนอ้างว่าทำให้ผิวขาวได้ไหม

ไม่ควรอ้าง อย. ระบุว่าการอ้างว่ากลูตาไธโอนทำให้ผิวขาวเป็นการโฆษณาเกินจริง และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารห้ามอ้างป้องกันหรือรักษาโรค

ผู้บริโภคตรวจสอบหรือแจ้งเบาะแสได้ที่ไหน

ก่อนรับบริการ ให้ตรวจใบอนุญาตสถานพยาบาลของคลินิก ชื่อแพทย์ผู้ทำหัตถการ และขอดูเลขทะเบียนตำรับยาของผลิตภัณฑ์ที่จะฉีด ตรวจสอบเลข อย. ได้ที่เว็บไซต์ อย. และแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน อย. 1556, Line @FDAThai หรือสายด่วน ปคบ. 1135

หมายเหตุ: สรุปจากข่าวและข้อมูลบนเว็บไซต์ อย. ณ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 เพื่อเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์

แชร์บทความนี้....
Livilution เป็นบริษัทที่ปรึกษาเอกชนที่ให้บริการรับดำเนินการด้านเอกสารเท่านั้น ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งหรือเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.), สมอ. หรือหน่วยงานราชการใดๆ
ข้อมูลในเว็บไซต์นี้นำเสนอเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย การเงิน หรือวิชาชีพ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไป ทางเรารับผิดชอบเฉพาะข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่