การขอเลข อย. อาหารหรือการยื่นคำขออนุญาตเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์อาหารในปัจจุบัน ไม่จำเป็นต้องเดินทางไปยื่นเอกสารที่สำนักงานเหมือนในอดีตอีกต่อไปแล้ว เพราะสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้พัฒนาระบบ e-Submission ขึ้นมาเพื่อรองรับการยื่นคำขอแบบออนไลน์อย่างเต็มรูปแบบ ทำให้ผู้ประกอบการสามารถดำเนินการได้สะดวก รวดเร็ว และลดขั้นตอนที่ซับซ้อนลงอย่างมาก บทความนี้ Livilution จะพาคุณเข้าใจตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ ว่าการขอ อย. อาหารออนไลน์มีขั้นตอนอย่างไร เตรียมเอกสารอะไรบ้าง เพื่อให้คุณสามารถยื่นคำขอได้ด้วยตัวเองอย่างถูกต้อง
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ขอ อย. ที่ไหน
- สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนยื่นคำขอ อย. อาหารผ่านระบบออนไลน์
- ช่องทางการยื่นขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ e-Submission
- เอกสารสำหรับขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้งานระบบ
- เอกสารที่ต้องจัดเตรียมก่อนยื่นขอ อย. ออนไลน์
- วิธี ขอ อย. อาหารออนไลน์ ผ่านระบบ e-Submission
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ขอ อย. อาหารที่ไหน
การขอ อย. อาหาร สามารถทำได้ 2 ช่องทาง คือ ผ่านระบบออนไลน์ e-Submission หรือติดต่อด้วยตนเองที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในเขตกรุงเทพฯ หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในต่างจังหวัด โดยต้องเตรียมสถานที่ผลิตให้ผ่านเกณฑ์ GMP ก่อนยื่นคำขอ
ผ่านระบบออนไลน์ e-Submission
การขอเลข อย. อาหาร ผ่านระบบออนไลน์ e-Submission ทำได้โดยการสมัคร OpenID กับสำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ ยื่นเอกสารเปิดสิทธิ์ที่ ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ (OSSC) หรือ สสจ. จากนั้นจึงสามารถยื่นคำขอ อย. ผ่านระบบออนไลน์ e-Submission ได้
ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ
กรณีสถานที่ผลิตอยู่ในกรุงเทพมหานคร ผู้ประกอบการจะต้องยื่นคำขอ อย. ที่ ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ (One Stop Service Center – OSSC) ชั้น 3 อาคาร 5 ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่ดูแลเรื่องการอนุญาตผลิตภัณฑ์สุขภาพทั้งหมดในพื้นที่กรุงเทพฯ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.)
กรณีสถานที่ผลิตอยู่ต่างจังหวัด ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำขอ อย. ได้ที่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่แทน อย. ในระดับจังหวัด
สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนยื่นคำขอ อย. อาหาร ผ่านระบบออนไลน์
ก่อนยื่นคำขอ อย. ผ่านระบบ e-Submission ระบบจะมีการตรวจสอบและยืนยันตัวตนของผู้ใช้งานว่าเป็น “ผู้มีอำนาจตามใบอนุญาต” จริง หรือเป็น “ผู้ได้รับมอบอำนาจ” อย่างถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้สามารถดำเนินการแทนได้ในระบบออนไลน์ ดังนั้นก่อนเริ่มใช้งาน ผู้ประกอบการจำเป็นต้องยื่นเอกสารเพื่อขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ กับเจ้าหน้าที่ผู้ดูแล (Admin) ตามหน่วยงานที่รับผิดชอบในแต่ละกรณี ซึ่งสิทธิ์การใช้งานจะถูกกำหนดตามข้อมูลที่แจ้งไว้ และผู้ใช้งานจะสามารถเข้าถึงระบบได้เฉพาะขอบเขตที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
ช่องทางการยื่นขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ e-Submission
การยื่นขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้ระบบอาหาร สามารถดำเนินการได้ตามพื้นที่และลักษณะคำขอ ดังนี้
1. กรณีสถานที่ผลิต/นำเข้า ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครให้ยื่นเอกสารที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) โดยแยกตามประเภทคำขอ ได้แก่
- คำขอเลขสารบบอาหาร (งานอนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร) ยื่นที่งานประชาสัมพันธ์ ห้อง 325 ชั้น 3 อาคาร 5
- คำขอโฆษณาอาหาร ยื่นที่งานโฆษณา ห้อง 325 ชั้น 3 อาคาร 5
- คำขอหนังสือรับรองเพื่อการส่งออก ยื่นที่งานหนังสือรับรองฯ ห้อง 325 ชั้น 3 อาคาร 5
2. กรณีสถานที่ผลิต/นำเข้า ตั้งอยู่ต่างจังหวัด สามารถยื่นคำขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้ระบบได้ที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
3. กรณีโฆษณาอาหาร
- หากต้องการเผยแพร่ทั่วประเทศ ให้ยื่นที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ห้อง 325 ชั้น 3 อาคาร 5
- หากเผยแพร่เฉพาะในจังหวัด ให้ยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนั้นๆ
เอกสารสำหรับขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้งานระบบ
เอกสารในการขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ E-submission อาหาร สามารถแบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ การดำเนินการด้วยตนเอง และการมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการแทน ซึ่งแต่ละกรณีจะมีเอกสารที่ต้องใช้แตกต่างกันดังนี้
1. กรณีผู้ดำเนินกิจการหรือผู้รับอนุญาต (เจ้าของ) เข้าใช้งานด้วยตนเอง
ผู้ขอใช้งานต้องยื่นแบบฟอร์มขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้ระบบ e-Submission ด้านอาหาร พร้อมแนบเอกสารประกอบตามสถานะของผู้ยื่น ดังนี้
1.1 กรณีเป็นผู้ดำเนินกิจการ
- หากผู้ดำเนินกิจการเป็นบุคคลคนเดียว
ต้องยื่นสำเนาบัตรประชาชน สำเนาใบอนุญาตฉบับปัจจุบัน (ทุกหน้า) และในกรณีที่เกี่ยวข้องกับนิติบุคคล ให้แนบสำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล (หน้าแรก) หรือหากเป็นบุคคลธรรมดา ให้แนบสำเนาใบทะเบียนพาณิชย์ - หากมีผู้มีอำนาจมากกว่า 1 คน และต้องลงนามร่วมกัน
จำเป็นต้องจัดทำหนังสือมอบอำนาจ เพื่อมอบหมายให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นผู้ดำเนินการในระบบ e-Submission
1.2 กรณีเป็นผู้รับอนุญาต
- หากเป็นนิติบุคคล และมีอำนาจลงนามได้เพียงคนเดียว
ต้องยื่นสำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล (หน้าแรก) และสำเนาบัตรประชาชน - หากมีผู้มีอำนาจหลายคนและต้องลงนามร่วมกัน
ต้องจัดทำหนังสือมอบอำนาจให้ผู้แทนดำเนินการ - หากเป็นบุคคลธรรมดา
ต้องยื่นสำเนาบัตรประชาชน และสำเนาใบทะเบียนพาณิชย์
หลังจากยื่นเอกสารเรียบร้อยแล้ว เจ้าหน้าที่จะดำเนินการตรวจสอบ และเมื่อเอกสารถูกต้องครบถ้วน จะทำการเพิ่มสิทธิ์เข้าใช้งานระบบให้ภายในระยะเวลา 1–3 วันทำการ
2. กรณีมอบอำนาจให้บุคคลอื่นเข้าใช้งานแทน
ในกรณีที่ผู้ประกอบการไม่สะดวกดำเนินการด้วยตนเอง สามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการแทนได้ โดยต้องจัดเตรียมเอกสารดังนี้
- หนังสือมอบอำนาจ โดยระบุระยะเวลาไม่เกิน 5 ปี และต้องติดอากรแสตมป์ 30 บาทต่อผู้รับมอบอำนาจ 1 คน
- สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล (อายุไม่เกิน 6 เดือน) หรือใบทะเบียนพาณิชย์
- สำเนาบัตรประชาชนของผู้มอบอำนาจ หรือกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม
- สำเนาบัตรประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ
- สำเนา Passport และ Work Permit (กรณีผู้รับมอบอำนาจเป็นชาวต่างชาติ)
เมื่อยื่นเอกสารครบถ้วน เจ้าหน้าที่จะใช้เวลา 1–3 วันทำการในการตรวจสอบ และเปิดสิทธิ์การใช้งานให้ตามระยะเวลาที่ระบุในหนังสือมอบอำนาจ
เอกสารที่ต้องจัดเตรียมก่อนยื่นขอ อย. ออนไลน์
เมื่อคุณได้รับ Username และ Password สำหรับเข้าสู่ระบบ e-Submission แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการเตรียมเอกสารสำหรับยื่นคำขอ ซึ่งจะขึ้นอยู่กับประเภทของคำขอ เช่น อาหาร อาหารเสริม หรือโฆษณา โดยหลักๆ แล้ว จะต้องมีเอกสารดังนี้
- รายละเอียดผลิตภัณฑ์
- สูตรส่วนประกอบ
- ฉลากสินค้า
- เอกสารสถานที่ผลิต (GMP)
- เอกสารบริษัท
กรณีผลิตภัณฑ์ไม่เกิน 5 รายการต่อ 1 คำขอ
ในกรณีที่มีจำนวนผลิตภัณฑ์ไม่เกิน 5 รายการ ระบบจะอนุญาตให้ยื่นคำขอ อย. แบบคำขอเดียวได้ ซึ่งช่วยลดขั้นตอนและประหยัดเวลาอย่างมาก โดยผู้ประกอบการสามารถแนบข้อมูลผลิตภัณฑ์ทั้งหมดในไฟล์คำขอเดียว และดำเนินการอัปโหลดเข้าสู่ระบบได้ทันที
กรณีผลิตภัณฑ์มากกว่า 5 รายการต่อ 1 คำขอ
หากมีผลิตภัณฑ์จำนวนมากกว่า 5 รายการ ระบบจะมีการแยกกระบวนการพิจารณาออกเป็นขั้นตอนย่อยเพิ่มเติม เช่น การตรวจสอบเอกสาร การประเมินรายละเอียดสินค้า และการแยกคำขอเพื่อให้เจ้าหน้าที่พิจารณาได้อย่างถูกต้อง
วิธี ขอ อย. อาหารออนไลน์ ผ่านระบบ e-Submission
การขอ อย. อาหาร ออนไลน์ ผ่านระบบ e-Submission ทำได้โดยการลงทะเบียน OpenID, ยื่นเอกสารเปิดสิทธิ์ใช้งาน, ติดตั้งโปรแกรมที่เกี่ยวข้อง, กรอกข้อมูลผ่านระบบ privus.fda.moph.go.th และรอเจ้าหน้าที่พิจารณา และชำระค่าธรรมเนียม โดยแบ่งเป็นขั้นตอนดังนี้
- สร้างบัญชีผู้ใช้งาน OpenID กับสำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (สรอ.) https://connect.egov.go.th/Home/Index แนะนำให้อ่านคู่มือการสมัคร OpenID โดยละเอียด
- ยื่นเอกสารขอเปิดสิทธิ์ใช้งานระบบ e-Submission พร้อมหลักฐานการได้รับอนุญาตสถานที่ ณ ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ หรือ สสจ.
- กรณีเจ้าขอกิจการดำเนินการเอง ยื่นแบบฟอร์มขอเปิดสิทธิ์
- กรณีมีบุคคลอื่นดำเนินการแทน ยื่นหนังสือมอบอำนาจ
- เตรียมความพร้อมและเข้าสู่ระบบ
- ติดตั้งโปรแกรม Adobe Acrobat Reader DC และ Font Pack ลงบนคอมพิวเตอร์
- เข้าสู่ระบบ e-Submission เว็บไซต์ https://privus.fda.moph.go.th/ Login ด้วย Username/Password อันเดียวกับ OpenID ที่สมัครไว้
- เลือกข้อมูล ดาวน์โหลดไฟล์คำขอ กรอกข้อมูล และอัปโหลดเอกสาร
- เลือกประเภทคำขอ เช่น ขอเลข อย. (อ.1) ฆอ.1 หรือ ฆอ.3 หรือ ขอใช้สถานที่ผลิต
- ดาวน์โหลดไฟล์คำขอ (PDF) กรอกข้อมูลรายละเอียดผลิตภัณฑ์ให้ครบถ้วน
- แนบเอกสารที่จำเป็น เช่น ภาพถ่ายฉลาก สูตรส่วนประกอบ
- ตรวจสอบข้อมูลและอัปโหลดไฟล์เข้าระบบ e-Submission เพื่อรอเจ้าหน้าที่พิจารณา
- ออกใบสั่งชำระและชำระเงินค่าพิจารณาคำขอ คู่มือการออกใบสั่งชำระ
- ติดตามสถานะคำขอ
- เมื่อคำขอเข้าสู่ระบบ จะได้รับเลขรับคำขอ เพื่อใช้ติดตามสถานะ โดยในระบบจะมีการอัปเดตความคืบหน้าของคำขอ เช่น รอพิจารณ ขอเอกสารเพิ่มเติม อนุมัติ ไม่อนุมัติ ทั้งนี้ระบบอาจมีการแจ้งเตือนผ่าน e-mail เพื่อให้ผู้ยื่นทราบสถานะ และดำเนินการแก้ไขได้ทันที
- หากคำขอได้รับการอนุมัติแล้ว ให้ทำการสร้างใบสั่งชำระเงินในระบบและชำระค่าธรรมเนียม และผู้ยื่นสามารถพิมพ์ใบอนุญาตได้ทันที
การขอ อย. ผ่านระบบ e-Submission ไม่ได้ยากอย่างที่หลายคนคิด หากผู้ประกอบการเข้าใจขั้นตอน เตรียมเอกสารให้ครบ และตรวจสอบความถูกต้องก่อนยื่นทุกครั้ง ก็จะสามารถยื่นคำขอและผ่านการพิจารณาได้อย่างราบรื่นตั้งแต่ครั้งแรก ซึ่งกระบวนการทั้งหมดตั้งแต่การขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ การยื่นคำขอ ไปจนถึงการติดตามสถานะ ล้วนเป็นขั้นตอนที่ต้องอาศัยความละเอียดและความเข้าใจในรายละเอียดเป็นอย่างมาก ดังนั้นหากคุณต้องการลดความเสี่ยงจากการยื่นเอกสารผิดพลาด หรืออยากให้กระบวนการทั้งหมด “จบไว ถูกต้อง และไม่ต้องแก้หลายรอบ” การมีผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลตั้งแต่ต้นจะช่วยให้คุณเริ่มต้นได้มั่นใจมากขึ้น เพียงกรอกข้อมูลเพื่อให้ทีมงาน Livilution ติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult ปรึกษาฟรี พร้อมช่วยวางแผนและดำเนินการให้ครบในทุกขั้นตอนได้ครับ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สิทธิ์การใช้งานมีวันหมดอายุไหม?
ระบบกำหนดอายุสิทธิ์การใช้งานไว้ 1 ปี โดยผู้ใช้งานต้องต่ออายุสิทธิ์ใหม่เมื่อสิทธิ์หมดอายุ เนื่องจากระบบจะปิดการเข้าถึงเมนูบางส่วน และทำให้ไอคอนการใช้งานหายไป
ยื่นคำขอไปแล้ว แก้ไขข้อมูลได้ไหม?
หลังจากยื่นคำขอ อย. ไปแล้ว ระบบ e-Submission ไม่อนุญาตให้ผู้ยื่นแก้ไขข้อมูลคำขอด้วยตนเอง โดยผู้ยื่นต้องรอให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำขอ และส่งคำขอคืนในสถานะ ขอคำชี้แจง/แก้ไข (Request for Information) ก่อนจึงจะสามารถแก้ไขข้อมูลได้
ทำไมเปิดไฟล์แบบฟอร์ม PDF ไม่ได้?
ผู้ใช้งานต้องใช้โปรแกรม Adobe Acrobat Reader DC ในการเปิดไฟล์แบบฟอร์ม PDF และต้องติดตั้ง Font Pack ภาษาไทยเพิ่มเติม เพื่อให้ระบบแสดงผลตัวอักษรภาษาไทยได้อย่างถูกต้องครบถ้วน
