สรุปสั้น: ตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2569 แผงโซล่าเซลล์ต้องมี มอก. แล้ว โดยแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567 ตามกฎกระทรวงที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 29 ตุลาคม 2569 ผู้ผลิตและผู้นำเข้าต้องได้รับใบอนุญาตก่อนทำหรือนำเข้า ด่านศุลกากรตรวจใบอนุญาตผ่านระบบ NSW สำหรับสินค้าพิกัด 8541.43.00-000/C62 และร้านค้าต้องขายเฉพาะแผงที่ได้รับอนุญาต บทความนี้สรุปว่าข่าวนี้หมายถึงอะไร และแต่ละฝ่ายต้องเตรียมอะไร
ข่าวนี้บอกอะไร
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ออกประกาศแจ้งเตือนผู้นำเข้าเมื่อ 29 ตุลาคม 2569 ว่าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนจะเป็นสินค้าที่ต้องมี มอก. ตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2569 และ สมอ. จะเชื่อมการควบคุมการนำเข้ากับพิกัดศุลกากรผ่านระบบ National Single Window (NSW) ผู้ประกอบการต้องได้รับใบอนุญาตก่อนจึงจะทำหรือนำเข้าแผงกลุ่มนี้ได้
| หัวข้อ | สรุปจากประกาศทางการ |
|---|---|
| กฎหมาย | กฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. 2569 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 68 ก ลงวันที่ 29 ต.ค. 2569) |
| มาตรฐาน | มอก. 61730 เล่ม 2-2567 คุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เล่ม 2 ข้อกำหนดสำหรับการทดสอบ |
| สินค้าที่ควบคุม | แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน ไม่รวมแผงที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น |
| วันมีผล | 30 ตุลาคม 2569 (วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา) |
| พิกัดศุลกากร | 8541.43.00-000/C62 โฟโตวอลตาอิกเซลล์ที่ประกอบขึ้นเป็นโมดูลหรือทำเป็นแผง |
| การตรวจที่ด่าน | กรมศุลกากรเชื่อมข้อมูลใบอนุญาตกับ สมอ. ทางอิเล็กทรอนิกส์ (ประกาศกรมศุลกากรที่ 132/2569) |
ก่อนหน้านี้ คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างกฎกระทรวงฉบับนี้เมื่อ 29 กันยายน 2569 ข่าวนี้จึงเป็นขั้นสุดท้าย คือกฎหมายประกาศแล้วและบังคับใช้จริงแล้ว ถ้าคุณเคยอ่านข้อมูลเก่าที่บอกว่าแผงโซลาร์ยังเป็น มอก. ทั่วไป ข้อมูลนั้นไม่เป็นปัจจุบันแล้ว (ดูความต่างของสองแบบที่ มอก. ทั่วไปกับ มอก. บังคับ ต่างกันอย่างไร)
แผงแบบไหนเข้าข่าย และแบบไหนไม่เข้าข่าย
เข้าข่าย
แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนที่ขายหรือใช้เป็นแผงเดี่ยว (เช่น แผงโมโนคริสตัลไลน์และโพลีคริสตัลไลน์) ซึ่งนำเข้าภายใต้พิกัด 8541.43.00-000/C62
ไม่เข้าข่ายกฎกระทรวงฉบับนี้
- แผงที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น เช่น อุปกรณ์ที่มีแผงติดมาในตัว กฎกระทรวงยกเว้นไว้ชัดเจน
- แผงที่ไม่ใช่ชนิดผลึกซิลิคอน ชื่อกฎกระทรวงระบุเฉพาะชนิดผลึกซิลิคอน แต่ถ้าไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณจัดเป็นชนิดใด ควรสอบถาม สมอ. ก่อนนำเข้า
อุปกรณ์อื่นในระบบโซลาร์ เช่น อินเวอร์เตอร์ สายไฟ DC และแบตเตอรี่ ไม่อยู่ในกฎกระทรวงฉบับนี้ แต่ สมอ. มีรายการมาตรฐานที่เตรียมบังคับต่อไป ดูหัวข้อด้านล่าง
มอก. 61730 เล่ม 2-2567 ทดสอบอะไร
ตามฐานข้อมูลพิกัดของ สมอ. มาตรฐานนี้ใช้คู่กับ IEC 61730-1 ซึ่งเป็นข้อกำหนดด้านโครงสร้าง ส่วน มอก. 61730 เล่ม 2-2567 กำหนดเฉพาะการทดสอบด้านความปลอดภัย แบ่งเป็นกลุ่มหลัก คือ การตรวจพินิจทั่วไป อันตรายจากไฟฟ้าดูด อันตรายจากไฟไหม้ และความทนต่อแรงทางกลและสภาพแวดล้อม ข่าวรัฐบาลยังระบุว่ามาตรฐานนี้ครอบคลุมเรื่องระบบไฟฟ้า กระแสไหลย้อน และกรณีอุปกรณ์ภายในร้อนผิดปกติ
ถ้าแผงของคุณมีผลทดสอบตาม IEC อยู่แล้ว รัฐบาลชี้แจงว่าใช้ผลทดสอบนั้นยื่นต่อ สมอ. ได้โดยไม่ต้องส่งทดสอบใหม่ แต่ผลทดสอบต้องตรงกับรุ่นและโรงงานผลิตจริง อ่านรายละเอียดที่ มีผลทดสอบ IEC แล้ว ต้องส่งทดสอบใหม่ไหม และความต่างของ IEC 61215 กับ 61730 ที่ แผงโซลาร์เซลล์ มอก. 61215 และ 61730
ผู้นำเข้าต้องทำอะไร
- เช็กสินค้าและพิกัด ว่าเป็นแผงชนิดผลึกซิลิคอนที่สำแดงในพิกัด 8541.43.00-000/C62 หรือไม่ ถ้าใช่ การนำเข้าทุกเที่ยวต้องมีใบอนุญาต
- ขอใบอนุญาตนำเข้าก่อนสั่งของเข้า ยื่นคำขอผ่านระบบ e-License ของ สมอ. ข้อมูลในใบอนุญาตผูกกับผลิตภัณฑ์และโรงงานผลิตที่ยื่นขอ ถ้าจะเปลี่ยนรุ่นหรือแหล่งผลิต ควรตรวจกับ สมอ. ก่อนว่าใบอนุญาตเดิมยังครอบคลุมหรือไม่
- เตรียมเอกสารโรงงานและผลทดสอบ เช่น รายงานผลทดสอบ IEC ข้อมูลรุ่น และเอกสารนิติบุคคลของผู้นำเข้า ดูรายการเอกสารที่ เอกสารขอใบอนุญาต มอก.
- ลงทะเบียนและใช้ระบบ NSW กรมศุลกากรเชื่อมข้อมูลใบอนุญาตกับ สมอ. ทางอิเล็กทรอนิกส์ ข้อมูลผู้นำเข้า รุ่น และพิกัดในใบขนสินค้าจึงควรตรงกับใบอนุญาต ถ้าไม่ตรงหรือไม่มีใบอนุญาต สินค้าเสี่ยงติดที่ด่าน
- ทำเครื่องหมายและควบคุมทุกล็อต แสดงเครื่องหมาย มอก. ตามเงื่อนไขใบอนุญาต และเก็บเอกสารนำเข้าไว้ให้ตรวจสอบได้
เรื่องการตรวจติดตามหรือกำกับดูแล ประกาศกรมศุลกากรให้ติดต่อกองตรวจการมาตรฐาน 2 กลุ่ม 4 โทร 0 2430 6823 ต่อ 1240 ส่วนเรื่องการขอใบอนุญาต มอก. ให้ติดต่อกองควบคุมมาตรฐาน กลุ่มไฟฟ้าส่องสว่างและกำลัง โทร 0 2430 6821 ต่อ 1040
ผู้ผลิตในประเทศต้องทำอะไร
ผู้ผลิตหรือประกอบแผงในประเทศต้องได้รับใบอนุญาตทำผลิตภัณฑ์ตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567 ก่อนผลิตแผงชนิดผลึกซิลิคอนออกจำหน่าย ซึ่งปกติมีทั้งการตรวจประเมินโรงงานและการทดสอบผลิตภัณฑ์ตามหลักเกณฑ์ของ สมอ. หากรับจ้างผลิตให้แบรนด์อื่น ควรตกลงให้ชัดว่าใบอนุญาตออกในชื่อใคร
ร้านค้า ผู้รับเหมาติดตั้ง และผู้ซื้อ
กฎหมายกำหนดให้ผู้จำหน่ายขายเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ได้รับใบอนุญาตและเป็นไปตามมาตรฐาน ร้านค้าและผู้รับเหมาที่จัดหาแผงให้ลูกค้าจึงควร
- ขอเลขใบอนุญาต มอก. จากผู้นำเข้าหรือผู้ผลิตทุกครั้งที่รับสินค้า และเก็บสำเนาไว้
- ตรวจเครื่องหมาย มอก. บนแผงและบรรจุภัณฑ์ให้ตรงกับรุ่นที่ได้รับอนุญาต ดูวิธีที่ วิธีเช็ค มอก. ว่าสินค้าได้รับอนุญาตจริง
- ถ้ารับงานติดตั้งภายใต้โครงการโซลาร์ภาคประชาชน ตรวจเงื่อนไขอุปกรณ์ของโครงการเพิ่มด้วย อ่านที่ โซลาร์ภาคประชาชน ผู้ขายและผู้ติดตั้งต้องมี มอก. อะไร
แผงที่นำเข้ามาแล้ว หรือสต็อกเดิม
ตอนที่คณะรัฐมนตรีพิจารณาร่าง สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ตั้งข้อสังเกตว่าควรมีแนวทางสำหรับแผงที่นำเข้ามาแล้วหรืออยู่ระหว่างติดตั้ง และกระทรวงอุตสาหกรรมรับไปพิจารณา จากประกาศที่เราตรวจสอบ ณ วันที่เขียนบทความนี้ ยังไม่พบแนวทางสำหรับสต็อกเดิมที่ประกาศเป็นทางการ ถ้าคุณมีแผงค้างสต็อกหรือมีสินค้าที่อยู่ระหว่างขนส่ง ควรสอบถาม สมอ. ที่เบอร์ข้างต้นก่อนจำหน่ายหรือนำผ่านด่าน
อุปกรณ์อื่นในระบบโซลาร์ที่ควรจับตา
รัฐบาลแจ้งว่ากฎกระทรวงฉบับนี้ครอบคลุมเฉพาะตัวแผง ส่วนอุปกรณ์อื่นจะทยอยพิจารณาต่อไป รายการมาตรฐานบังคับบนเว็บไซต์ สมอ. แสดงมาตรฐานที่เกี่ยวกับระบบโซลาร์ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมบังคับ ได้แก่
| อุปกรณ์ | มาตรฐาน |
|---|---|
| อินเวอร์เตอร์สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ | มอก. 2603 เล่ม 2-2556 |
| สายไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ | มอก. 62930-2564 |
| แบตเตอรี่ลิเทียมสำหรับระบบกักเก็บพลังงาน | มอก. 63056-2567 |
| ฟิวส์สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์ | มอก. 60269 เล่ม 6-2567 |
| เครื่องตัดวงจร | มอก. 60947 เล่ม 2-2569 |
วันมีผลของแต่ละรายการจะเป็นไปตามกฎกระทรวงที่ประกาศจริง ให้ติดตามจากรายการมาตรฐานบังคับของ สมอ. และราชกิจจานุเบกษา
ไม่ทำตามมีความเสี่ยงอะไร
เมื่อเป็นสินค้าควบคุมแล้ว การทำหรือนำเข้าแผงโดยไม่ได้รับใบอนุญาต และการจำหน่ายแผงที่ไม่ได้รับอนุญาต เป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มีโทษทั้งจำคุกและปรับ นอกจากนี้ สินค้าที่ไม่มีข้อมูลใบอนุญาตในระบบ NSW เสี่ยงติดที่ด่าน และสินค้าที่ไม่ได้รับอนุญาตซึ่งพบในตลาดอาจถูกดำเนินการตามกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อย
แผงโซล่าเซลล์ต้องมี มอก. ตั้งแต่เมื่อไร
กฎกระทรวงประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 29 ตุลาคม 2569 และมีผลตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ คือ 30 ตุลาคม 2569 ตั้งแต่นั้นแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567
แผงแบบไหนไม่อยู่ในข่ายของกฎกระทรวงนี้
กฎกระทรวงไม่รวมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น และชื่อกฎกระทรวงระบุเฉพาะชนิดผลึกซิลิคอน ถ้าสินค้าของคุณเป็นแผงชนิดอื่นหรือเป็นอุปกรณ์ที่มีแผงติดมาในตัว ควรสอบถาม สมอ. เพื่อยืนยันเป็นรายกรณี
มีผลทดสอบ IEC 61730 แล้ว ยังต้องขอ มอก. อีกไหม
ต้องขอใบอนุญาต มอก. ในประเทศไทย เพราะผลทดสอบหรือใบรับรอง IEC ไม่ใช่ใบอนุญาต แต่รัฐบาลชี้แจงว่าผลทดสอบตามมาตรฐาน IEC ใช้ยื่นต่อ สมอ. ได้โดยไม่ต้องส่งทดสอบใหม่
นำเข้าแผงโซล่าเซลล์ตอนนี้ ต้องเตรียมอะไรที่ด่านศุลกากร
ต้องมีใบอนุญาตนำเข้าตาม มอก. 61730 เล่ม 2-2567 ก่อนนำเข้า เพราะกรมศุลกากรเชื่อมข้อมูลใบอนุญาตกับ สมอ. ทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบ NSW สำหรับสินค้าพิกัด 8541.43.00-000/C62 ข้อมูลในใบขนสินค้าจึงควรตรงกับใบอนุญาต
ร้านค้าที่ขายแผงโซล่าเซลล์ต้องทำอะไร
ผู้จำหน่ายต้องขายเฉพาะแผงที่ได้รับใบอนุญาตและเป็นไปตามมาตรฐาน ควรขอเลขใบอนุญาต มอก. จากผู้นำเข้าหรือผู้ผลิตทุกครั้งที่รับสินค้า และตรวจเครื่องหมาย มอก. บนสินค้าก่อนวางขาย
แผงที่นำเข้ามาก่อนกฎมีผล ยังขายได้ไหม
ประกาศที่เราตรวจสอบยังไม่ได้ระบุแนวทางสำหรับสินค้าคงคลังไว้ชัดเจน สำนักงาน กกพ. เคยเสนอให้กำหนดแนวทางสำหรับแผงที่นำเข้าแล้วหรืออยู่ระหว่างติดตั้ง และกระทรวงอุตสาหกรรมรับไปพิจารณา จึงควรสอบถาม สมอ. ก่อนจำหน่ายสต็อกเดิม
ให้ Livilution ช่วยขอ มอก. แผงโซล่าเซลล์
Livilution Consult ดูแลงานขอ มอก. ขอ อย. และจดเครื่องหมายการค้าให้ผู้ประกอบการมา 6 ปี เราช่วยตรวจว่าแผงของคุณเข้าข่ายกฎกระทรวงหรือไม่ ตรวจผลทดสอบ IEC เทียบกับรุ่นที่จะนำเข้า เตรียมเอกสาร และยื่นคำขอใบอนุญาตผ่านระบบของ สมอ. ในชื่อของคุณ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการขอ มอก. 61730 แผงโซลาร์เซลล์ และ บริการขอใบอนุญาต มอก.
ส่งสเปกแผงและผลทดสอบ IEC มาให้เราช่วยเช็กเบื้องต้น ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ หรือ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- สมอ. ประกาศแจ้งเตือนผู้ประกอบการนำเข้า เตรียมพร้อมนำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน (29 ต.ค. 2569): tisi.go.th
- ประกาศกรมศุลกากรที่ 132/2569 การเชื่อมโยงข้อมูลใบอนุญาตกับ สมอ. พิกัด 8541.43.00-000/C62: customs.go.th
- ราชกิจจานุเบกษา กฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. 2569 (เล่ม 143 ตอนที่ 68 ก, 29 ต.ค. 2569): ratchakitcha.soc.go.th
- ฐานข้อมูลพิกัดศุลกากรสินค้า มอก. บังคับ: มอก. 61730 เล่ม 2-2567: www3.tisi.go.th
- รายการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่บังคับ (สมอ.): tisi.go.th
- บริการ TISI-NSW (สมอ.): tisi.go.th
- รัฐบาลไทย: ครม. เห็นชอบร่างกฎกระทรวงแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน (29 ก.ย. 2569): thaigov.go.th
- รัฐบาลไทย: คำชี้แจงเรื่องการใช้ผลทดสอบ IEC ยื่นขอ มอก. (30 ก.ย. 2569): thaigov.go.th
ข้อมูล ณ วันที่ 30 ตุลาคม 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
