ระบบโซลาร์เซลล์ไม่ได้มีเพียงแผงโซลาร์เซลล์เท่านั้นที่ต้องได้มาตรฐาน แต่ยังประกอบด้วยอุปกรณ์สำคัญหลายชิ้นที่ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของการใช้งาน ล่าสุด กระทรวงอุตสาหกรรมได้เดินหน้ายกระดับการกำกับดูแล โดยเตรียมกำหนดอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบโซลาร์เซลล์เพิ่มเติมอีก 5 ประเภทให้เป็นสินค้าควบคุมตามมาตรฐาน มอก. ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์จึงควรเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้ Livilution จึงรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับมาตรฐาน มอก. ของอุปกรณ์ทั้ง 5 ประเภท เพื่อให้ผู้ประกอบการเข้าใจขอบข่ายการควบคุมและเตรียมความพร้อมก่อนกฎหมายมีผลบังคับใช้
📢 รวมไฮไลท์ ให้คุณเลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ
- ทำไมอุปกรณ์โซลาร์เซลล์จึงต้องมี มอก.
- มอก. อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ เริ่มบังคับใช้เมื่อไหร่?
- 5 อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ ที่เตรียมเป็นสินค้าควบคุม
- มอก. 62930-2564 สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
- มอก. 63056-2567 แบตเตอรี่ลิเทียมสำหรับระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้า
- มอก. 60269 เล่ม 6-2567 ฟิวส์แรงดันไฟฟ้าต่ำสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
- มอก. 2603 เล่ม 2-2556 ตัวผกผันหรืออินเวอร์เตอร์สำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
- มอก. 60947 เล่ม 2-25xx เครื่องตัดวงจรสำหรับไฟฟ้ากระแสตรง
- ผู้ประกอบการต้องเตรียมตัวอย่างไร
ทำไมอุปกรณ์โซลาร์เซลล์จึงต้องมี มอก.
กระแสการติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ในประเทศไทยเติบโตอย่างต่อเนื่อง ทั้งในภาคครัวเรือน โรงงาน และภาคธุรกิจ ส่งผลให้มีการนำเข้า ผลิต และจำหน่ายอุปกรณ์จำนวนมาก หากอุปกรณ์บางชิ้นไม่ได้มาตรฐาน อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย เช่น ไฟฟ้าลัดวงจร ไฟไหม้ หรือความเสียหายต่อระบบไฟฟ้าทั้งระบบ
ล่าสุด กระทรวงอุตสาหกรรมได้เดินหน้ายกระดับความปลอดภัยของระบบโซลาร์เซลล์ โดยเตรียมกำหนดอุปกรณ์สำคัญเพิ่มเติมอีก 5 ประเภท ให้เป็น สินค้าควบคุม ภายใต้พระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ซึ่งหมายความว่า ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่าย จะต้องได้รับใบอนุญาตและปฏิบัติตามมาตรฐาน มอก. ก่อนนำสินค้าออกสู่ตลาด
มาตรการดังกล่าวช่วยให้การกำกับดูแลครอบคลุมตั้งแต่การผลิตไฟฟ้า การส่งกระแสไฟ การแปลงพลังงาน ไปจนถึงการกักเก็บพลังงาน ทำให้ระบบโซลาร์เซลล์มีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
มอก. อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ เริ่มบังคับใช้เมื่อไหร่?
จากข้อมูลของกระทรวงอุตสาหกรรมและสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) หลังจากคณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (กมอ.) มีมติเห็นชอบให้ อุปกรณ์ระบบโซลาร์เซลล์เพิ่มเติม 5 ประเภท เป็นสินค้าควบคุมแล้ว ขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดทำกฎกระทรวงเพื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดย คาดว่าจะมีผลบังคับใช้ภายในเดือนกันยายน 2569 เมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้ ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่ายสินค้าที่อยู่ในขอบข่ายมาตรฐาน จะต้องได้รับใบอนุญาต มอก. และปฏิบัติตามข้อกำหนดก่อนผลิต นำเข้า หรือวางจำหน่ายในประเทศไทย มิฉะนั้นจะไม่สามารถจำหน่ายสินค้าได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

5 อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ ที่เตรียมเป็นสินค้าควบคุม
1. มอก. 62930-2564 สายไฟฟ้าสำหรับระบบเซลล์แสงอาทิตย์
สายไฟเป็นอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อทุกส่วนของระบบโซลาร์เซลล์ จึงต้องสามารถรองรับแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ทนต่อแสงแดด ความร้อน ความชื้น และสภาพอากาศภายนอกได้เป็นเวลานาน
มาตรฐาน มอก. 62930-2564 กำหนดคุณสมบัติของสายไฟที่ใช้เฉพาะสำหรับระบ
บโซลาร์เซลล์ เพื่อให้สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากฉนวนเสื่อมสภาพ การรั่วไหลของกระแสไฟ และการเกิดเพลิงไหม้
เหมาะสำหรับ
- ผู้ผลิตสายไฟโซลาร์เซลล์
- ผู้นำเข้าสายไฟ Solar Cable
- ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับระบบโซลาร์เซลล์
2. มอก. 63056-2567 แบตเตอรี่ลิเทียมสำหรับระบบกักเก็บพลังง
านไฟฟ้า
แบตเตอรี่ลิเทียมเป็นหัวใจสำคัญของระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage System : ESS) โดยเฉพาะระบบที่ต้องการสำรองไฟหรือใช้งานร่วมกับโซลาร์เซลล์ในช่วงเวลากลางคืน
มาตรฐาน มอก. 63056-2567 กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของแบตเตอรี่ลิเทียม เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการลุกไหม้ การระเบิด การเกิดความร้อนสะสม และความเสียหายจากการใช้งานผิดปกติ
มาตรฐานนี้มีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากแบตเตอรี่เป็นอุปกรณ์ที่มีการเก็บพลังงานไฟฟ้าปริมาณสูง หากไม่ได้มาตรฐาน อาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงได้
3. มอก. 60269 เล่ม 6-2567 ฟิวส์แรงดันไฟฟ้าต่ำสำหรับระบบเ
ซลล์แสงอาทิตย์
ฟิวส์เป็นอุปกรณ์ป้องกันกระแสไฟฟ้าเกิน ซึ่งช่วยตัดวงจรเมื่อเกิดความผิดปกติภายในระบบ และสำหรับระบบโซลาร์เซลล์ ฟิวส์ต้องรองรับไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ซึ่งมีลักษณะการทำงานแตกต่างจากระบบไฟฟ้าทั่วไป
มาตรฐาน มอก. 60269 เล่ม 6-2567 จึงกำหนดข้อกำหนดเฉพาะสำหรับฟิวส์ที่ใช้ในระบบเซลล์แสงอาทิตย์ เพื่อให้สามารถตัดกระแสไฟได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความเสียหายของอุปกรณ์ และช่วยป้องกันการเกิดอัคคีภัย
4. มอก. 2603 เล่ม 2-2556 ตัวผกผันหรืออินเวอร์เตอร์สำหรับระ
บบเซลล์แสงอาทิตย์
อินเวอร์เตอร์ (Inverter) เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่แปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) จากแผงโซลาร์เซลล์ ให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) สำหรับใช้งานภายในอาคารหรือส่งเข้าสู่ระบบไฟฟ้า ถือเป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่งของระบบโซลาร์เซลล์ เพราะเป็นตัวควบคุมการทำงานและประสิทธิภาพของระบบทั้งหมด
มาตรฐาน มอก. 2603 เล่ม 2-2556 กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของอินเวอร์เตอร์ เพื่อให้สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย มีระบบป้องกันไฟฟ้าผิดปกติ และลดความเสี่ยงต่อผู้ใช้งาน
5. มอก. 60947 เล่ม 2-25xx เครื่องตัดวงจรสำหรับไฟฟ้ากระแสตรง
เครื่องตัดวงจร (DC Circuit Breaker) ทำหน้าที่ตัดกระแสไฟฟ้าเมื่อเกิดไฟฟ้าลั
ดวงจร หรือกระแสไฟฟ้าเกิน เนื่องจากไฟฟ้ากระแสตรงมีคุณสมบัติแตกต่างจากไฟฟ้ากระแสสลับ การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ออกแบบเฉพาะสำหรับระบบ DC จึงเป็นสิ่งจำเป็น
มาตรฐาน มอก. 60947 เล่ม 2-25xx กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและสมรรถนะของเครื่องตัดวงจร เพื่อให้สามารถป้องกันความเสียหายของระบบไฟฟ้า และลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้น
ผู้ประกอบการต้องเตรียมตัวอย่างไร
เมื่อกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ อุปกรณ์โซลาร์เซลล์ทั้ง 5 ประเภทจะกลายเป็น สินค้าควบคุม ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์ จะต้องได้รับใบอนุญาต มอก. ก่อนผลิต นำเข้า หรือวางจำหน่ายสินค้าในประเทศไทย ดังนั้นควรเตรียมความพร้อมในขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้
- ตรวจสอบขอบข่ายมาตรฐาน ว่าผลิตภัณฑ์ของตนอยู่ภายใต้ มอก. ฉบับใด และเข้าข่ายเป็นสินค้าควบคุมหรือไม่
- จัดเตรียมเอกสารประกอบการขออนุญาต เช่น รายละเอียดผลิตภัณฑ์ ข้อมูลทางเทคนิค แบบแปลน หรือเอกสารอื่น ๆ ตามที่มาตรฐานกำหนด
- ส่งผลิตภัณฑ์เข้าทดสอบ กับห้องปฏิบัติการที่ได้รับการยอมรับ เพื่อพิสูจน์ว่าผลิตภัณฑ์เป็นไปตามข้อกำหนดของมาตรฐาน
- ยื่นคำขอใบอนุญาต มอก. ต่อสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) พร้อมเอกสารและผลการทดสอบที่เกี่ยวข้อง
- แสดงเครื่องหมาย มอก. บนผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด หลังได้รับใบอนุญาตแล้ว
การกำหนดให้ สายไฟโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ลิเทียม ฟิวส์ อินเวอร์เตอร์ และเครื่องตัดวงจรไฟฟ้ากระแสตรง เป็นสินค้าควบคุม ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของระบบโซลาร์เซลล์ทั้งระบบ ผู้ผลิต ผู้นำเข้า และเจ้าของแบรนด์จึงควรเตรียมความพร้อมในการขอใบอนุญาต มอก. ตั้งแต่เนิ่น ๆ หากต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการตรวจสอบขอบข่ายมาตรฐาน การเตรียมเอกสาร หรือการยื่นขอใบอนุญาต มอก. อุปกรณ์แผงโซลาเซลล์ทั้ง 5 ชนิด Livilution Consult พร้อมให้คำแนะนำและดูแลทุกขั้นตอน เพียงกรอกข้อมูลเพื่อให้ทีมงานติดต่อกลับ หรือ Add LINE: @liviconsult ปรึกษาฟรีได้เลย




