โฆษณาอาหารเสริมแบบไหนผิดกฎหมาย สรุปหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 ของ อย. (มีผล 28 ก.ค. 2569)

สรุปสั้น: โฆษณาอาหารเสริมผิดกฎหมายเมื่ออ้างว่ารักษา บรรเทา หรือป้องกันโรค อ้างว่าลดน้ำหนัก บำรุงเพศ หรือทำให้ผิวสวย ใช้คำเกินจริง หรือโฆษณาสรรพคุณโดยไม่มีเลข ฆอ. เกณฑ์ที่ใช้ตัดสินตอนนี้คือประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 ซึ่งลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 27 กรกฎาคม 2569 และมีผลตั้งแต่ 28 กรกฎาคม 2569 แทนฉบับ พ.ศ. 2564 ทั้งฉบับ

บทความนี้สรุปเกณฑ์ใหม่สำหรับเจ้าของแบรนด์อาหารเสริม แม่ค้าออนไลน์ ทีมที่ไลฟ์ขายของ และนักรีวิว ว่าข้อความแบบไหนห้ามใช้ แบบไหนโพสต์ได้เลย แบบไหนต้องขอ ฆอ. ก่อน อาหารเสริมมีกฎเฉพาะอะไรเพิ่ม และกระท่อมกับกัญชงถูกคุมอย่างไร พร้อมเช็กลิสต์ตรวจแคปชันก่อนโพสต์ที่ทีมงานใช้จริงจากประสบการณ์ 6 ปี

ข่าวล่าสุด: อย. ออกหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 มีผลแล้วตั้งแต่ 28 ก.ค. 2569

เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยาลงนามประกาศฉบับนี้เมื่อ 13 กรกฎาคม 2569 และเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 182 ง หน้า 60–67 เมื่อ 27 กรกฎาคม 2569 ประกาศมีผลตั้งแต่วันถัดจากวันที่ลงราชกิจจาฯ คือ 28 กรกฎาคม 2569 และยกเลิกประกาศหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหารฉบับลงวันที่ 25 มีนาคม 2564 กองอาหาร อย. รวบรวมไว้ในหน้ากฎหมายอาหาร: หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569

ตัวประกาศมี 13 ข้อ และมีบัญชีแนบท้าย 4 บัญชีที่คนทำโฆษณาต้องรู้จัก

  • บัญชีหมายเลข 1 ตัวอย่างข้อความที่ไม่อนุญาตให้ใช้ เช่น คำเกินจริง และคำที่สื่อว่ารักษาโรคหรือเปลี่ยนแปลงร่างกาย
  • บัญชีหมายเลข 2 ข้อความที่ใช้ได้โดยไม่ต้องยื่นขออนุญาต ถ้าทำตามหลักฐานและเงื่อนไขที่กำหนด
  • บัญชีหมายเลข 3 ข้อความที่ถือว่าเป็นคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณ จึงต้องยื่นขอ ฆอ. ก่อน
  • บัญชีหมายเลข 4 ข้อความหรือคำเตือนที่ต้องแสดงในสื่อโฆษณาของอาหารแต่ละกลุ่ม

อะไรใหม่เมื่อเทียบกับฉบับ พ.ศ. 2564

  • เพิ่มเกณฑ์เฉพาะสำหรับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีกระท่อม และอาหารที่มีกัญชา กัญชง เมล็ดกัญชง หรือสารสกัด CBD
  • บัญชีข้อความที่ใช้ได้เพิ่มข้อความด้านสิ่งแวดล้อมและ BCG เช่น รักษ์โลก รีไซเคิล ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ รวมถึงข้อความว่าได้รับเลขสารบบอาหารจาก อย. หรือ FDA PERMITTED FOR … ภายใต้เงื่อนไข
  • บัญชีข้อความที่ต้องขออนุญาตเพิ่มคำว่า “ไม่มีกลูเตน / gluten free” “โพรไบโอติก / Probiotic” และการแสดงรางวัล “อย. Quality Award”
  • บัญชีคำเตือนเพิ่มคำเตือนของผลิตภัณฑ์กระท่อมและกัญชา/กัญชง
  • คำเตือนของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในบัญชีหมายเลข 4 ลำดับ 1 มี 3 ข้อความ ส่วนข้อความ “ควรกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ” ที่เคยกำหนดในเกณฑ์ พ.ศ. 2564 ข้อ 9 (10) ไม่อยู่ในรายการนี้แล้ว

ผู้ที่ได้เลข ฆอ. มาก่อน 28 กรกฎาคม 2569 ยังใช้ใบอนุญาตเดิมต่อได้จนกว่าใบอนุญาตจะสิ้นอายุ (ข้อ 13) แต่ถ้าจะทำโฆษณาชิ้นใหม่หรือแก้ข้อความ ต้องตรวจกับเกณฑ์ใหม่

กรณีจริงล่าสุด: โฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร “โคเรีย เพียว” (29 ก.ย.–31 ต.ค. 2569)

หลังมี อสม. ในอำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน มีอาการผิดปกติหลังกินผลิตภัณฑ์เสริมอาหารตรา โคเรีย เพียว เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 อย. ร่วมกับ สสจ. สมุทรปราการ สสจ. ปทุมธานี และตำรวจ กก.4 บก.ปคบ. เข้าตรวจสถานที่นำเข้าและจัดจำหน่าย และพบว่าเว็บไซต์ผู้จัดจำหน่ายโฆษณาด้วยข้อความเกินจริง อย. จึงสั่งระงับโฆษณาเพราะเข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรา 40 และ 41 ต่อมาวันที่ 31 ตุลาคม 2569 อย. แจ้งว่าผลแล็บพบไนอะซีนสูงเกินกว่าที่อนุญาต สินค้าเข้าข่ายอาหารปลอม และสั่งงดนำเข้า งดจำหน่าย เรียกเก็บคืน พร้อมยกเลิกเลขสารบบอาหาร (ศรป. อย.)

ข้อความโฆษณาที่ อย. ยกตัวอย่าง เมื่อเทียบกับข้อ 5 ของหลักเกณฑ์ พ.ศ. 2569

ข้อความหรือภาพในโฆษณาเข้าข่ายลักษณะต้องห้าม
“ช่วยชำระล้างสารพิษตกค้างในเม็ดเลือดแดง” “ล้างสารพิษ หลอดเลือด”ข้อ 5 (3) สื่อว่าเปลี่ยนการทำงานของร่างกาย
“ลดความเสี่ยงโรคร้าย” และภาพผู้ป่วยงูสวัด มะเร็ง ที่อ้างว่าอาการดีขึ้นข้อ 5 (2) สื่อว่าบำบัด รักษา หรือป้องกันโรค
“เสริมภูมิคุ้มกัน” “เสริมสร้างสมดุลฮอร์โมน มดลูกแข็งแรง”ข้อ 5 (3) และอาจเข้าข้อ 5 (4)
อธิบายอาการผิดปกติว่าเป็น “ภาวะกระทุ้งพิษ” หรือร่างกายกำลังกำจัดสารพิษข้อ 5 (1) เท็จหรือเกินความจริง

บทเรียนสำหรับแบรนด์คือ โฆษณาเกินจริงมักถูกตรวจพร้อมตัวสินค้า เมื่อมีเรื่องร้องเรียน เจ้าหน้าที่ดูทั้งข้อความโฆษณาและคุณภาพสินค้าไปพร้อมกัน ถ้าสินค้าไม่ตรงกับที่ขออนุญาต ความเสียหายจะหนักกว่าการถูกสั่งลบโพสต์มาก อ่านประเด็นอาหารปลอมต่อได้ที่อาหารปลอมคืออะไร มีเลข อย. แล้วยังผิดได้ไหม

โฆษณาอาหารเสริมแบบไหนผิดกฎหมาย: 8 ลักษณะต้องห้ามตามข้อ 5

พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 40 ห้ามโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารที่เป็นเท็จหรือหลอกลวงให้หลงเชื่อ ประกาศ พ.ศ. 2569 ข้อ 5 จึงแจกแจงลักษณะที่อาจเข้าข่ายมาตรา 40 ไว้ 8 แบบ ตารางนี้สรุปพร้อมตัวอย่างคำจากบัญชีหมายเลข 1

ลักษณะต้องห้าม (ข้อ 5)ตัวอย่างคำที่พบบ่อยในโฆษณาอาหารเสริม
(1) เท็จหรือเกินความจริงศักดิ์สิทธิ์ มหัศจรรย์ ปาฏิหาริย์ ดีที่สุด หายห่วง หายขาด ไม่มีผลข้างเคียง “อย. รับรอง ปลอดภัย”
(2) สื่อว่าบำบัด บรรเทา รักษา หรือป้องกันโรคลดคอเลสเตอรอล ลดความดัน ลดน้ำตาลในเลือด ป้องกันมะเร็ง แก้ปวดข้อ รักษาไมเกรน เพิ่มความจำ เห็นผลทันที
(3) สื่อว่าเปลี่ยนโครงสร้างหรือการทำงานของร่างกายฟื้นฟูอวัยวะ บำรุงตับ บำรุงไต ล้างสารพิษ Detox เสริมภูมิคุ้มกัน เพิ่มน้ำนม
(4) สื่อว่าบำรุงกามหรือบำรุงเพศเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ อาหารเสริมสำหรับท่านชาย เพิ่มฮอร์โมนเพศ คืนความสาว
(5) สื่อว่าบำรุงผิวพรรณหรือความสวยงามผิวขาวใส ออร่า ลดริ้วรอย ลดสิว ฝ้า กระ แก้ผมร่วง
(6) สื่อว่าลดน้ำหนักหรือลดความอ้วนผอมเร่งด่วน ลดน้ำหนัก Weight Loss ลดยาก ดื้อยา ภาพ Before After ภาพสายวัดหรือเครื่องชั่ง (ยกเว้นอาหารควบคุมน้ำหนักที่ได้รับอนุญาตจาก อย.)
(7) สื่อว่ากระชับสัดส่วนหรือดักจับไขมันดักจับไขมัน สลายไขมัน ลดต้นแขน ลดหน้าท้อง หุ่นเป๊ะ
(8) อ้างรายงานทางวิชาการ งานวิจัย หรือสถิติ ที่ยังไม่ผ่านการประเมินการกล่าวอ้างทางสุขภาพจาก อย.“งานวิจัยจากต่างประเทศยืนยัน…” หรืออ้างผลสำรวจและสถิติ โดยยังไม่มีผลประเมินการกล่าวอ้างทางสุขภาพจาก อย.

สิ่งที่ผู้ขายมักพลาดคือคิดว่าเติมคำว่า “ช่วย” หรือ “อาจช่วย” แล้วจะปลอดภัย ประกาศพิจารณาความหมายโดยรวมของโฆษณา ถ้าคนดูยังเข้าใจว่ากินแล้วรักษาโรคหรือผอมลง ก็ยังเสี่ยงเหมือนเดิม

ข้อ 4 ยังห้ามข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคอีก 7 ลักษณะ ที่เจอบ่อยในงานอาหารเสริมคือ (1) อ้างว่ามีสารที่จริงไม่มีหรือมีไม่ถึงที่โฆษณา (6) ให้บุคลากรทางการแพทย์หรือคนที่แต่งตัวให้ดูเป็นแพทย์มาแนะนำหรือรับรองสินค้า และ (7) เปรียบเทียบหรือดูถูกสินค้าของคนอื่น

ทีมการตลาดตรวจแก้ร่างโฆษณาอาหารเสริมก่อนโพสต์
ตรวจข้อความ ภาพ และคำเตือนทุกชิ้นก่อนโพสต์ เพราะภาพก็นับเป็น “ข้อความ” ตามประกาศ

3 กลุ่มข้อความ: ห้ามใช้ / ใช้ได้เลย / ต้องขอ ฆอ. ก่อน

วิธีที่ง่ายที่สุดในการตรวจโฆษณาคือแยกแต่ละประโยคออกเป็น 3 กลุ่มก่อน แล้วค่อยดูกฎเฉพาะของสินค้า

กลุ่มอยู่ในข้อไหนตัวอย่างต้องทำอะไร
ห้ามใช้ข้อ 4, ข้อ 5 และบัญชีหมายเลข 1รักษาโรค ลดน้ำหนัก ผิวขาว บำรุงเพศ คำเกินจริงตัดออก ยื่นขอก็ไม่ได้รับอนุญาต
ใช้ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตข้อ 6 และบัญชีหมายเลข 2ข้อมูลวิชาการที่ไม่ผูกกับการขาย ภาพลักษณ์องค์กร (Corporate Image) โปรโมชัน ลด แลก แจก แถม ราคา ข้อความด้านสิ่งแวดล้อม ข้อความว่าได้รับเลขสารบบอาหารจาก อย.ต้องตรงความจริง มีหลักฐานตามที่บัญชีกำหนด และห้ามมีข้อความสรรพคุณปนอยู่
ต้องยื่นขอ ฆอ. ก่อนข้อ 7 และบัญชีหมายเลข 3สรรพคุณที่อยู่บนฉลากที่ได้รับอนุมัติ การกล่าวอ้างทางโภชนาการ (Nutrition Claim), Health Claim คำว่า ธรรมชาติ, Natural, ไม่มีกลูเตน, โพรไบโอติก, อย. Quality Awardยื่นคำขอ ได้เลข ฆอ. แล้วจึงโฆษณาตามที่ได้รับอนุญาต

จุดที่ต้องระวังในกลุ่มที่ 2 คือ ถ้าโพสต์โปรโมชันแล้วแทรกประโยคสรรพคุณแม้เพียงประโยคเดียว โฆษณาทั้งชิ้นจะต้องยื่นขออนุญาตทั้งหมด (ข้อ 6 วรรคท้าย) ดูขั้นตอนยื่นและค่าธรรมเนียมราชการได้ในบทความขอ ฆอ. (ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร) คืออะไร ขั้นตอนและค่าใช้จ่าย

เงื่อนไขเมื่อได้เลข ฆอ. แล้ว

  • ใช้สื่อให้ตรงกับชิ้นงานที่ได้รับอนุญาต ห้ามตัดหรือเติมข้อความเอง ถ้าข้อความไม่ครบหรือต่างไปจากที่อนุญาต ถือว่าโฆษณาทั้งชิ้นไม่ได้รับอนุญาต
  • แสดงเลขที่ใบอนุญาตโฆษณาในสื่อ
  • ใบอนุญาตโฆษณามีอายุไม่เกิน 5 ปี
  • ถ้าใบอนุญาตผลิต ใบอนุญาตนำเข้า หรือเลขสารบบอาหารของสินค้าถูกยกเลิก ผู้อนุญาตเพิกถอน ฆอ. ได้ และใบอนุญาตโฆษณาจะสิ้นสุดไปด้วย (ข้อ 12)

กฎเฉพาะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ต้องทำเพิ่ม

นอกจากเกณฑ์ทั่วไป ข้อ 10 กำหนดเกณฑ์เฉพาะตามประเภทอาหาร สำหรับโฆษณาอาหารเสริม (ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร) มี 2 เรื่องหลัก

1) ผู้แสดงแบบในโฆษณา

ผู้แสดงแบบต้องอายุ 15 ปีขึ้นไป และต้องไม่ใช่สตรีมีครรภ์ ข้อนี้ใช้กับนางแบบ นายแบบ นักแสดง และคนที่ไลฟ์ขายของที่ปรากฏในชิ้นงานด้วย

2) คำเตือนที่ต้องแสดงในสื่อโฆษณา (บัญชีหมายเลข 4 ลำดับ 1)

  • “เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน”
  • “ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค”
  • “อ่านคำเตือนในฉลากก่อนบริโภค”

วิธีแสดงคำเตือนขึ้นกับประเภทสื่อ (ข้อ 9)

  • สื่อภาพนิ่ง เช่น โพสต์ แบนเนอร์ ใบปลิว: ตัวอักษรคำเตือนต้องมีสี อ่านง่าย และสูงไม่น้อยกว่า 1 ใน 25 ของความสูงพื้นที่โฆษณา
  • สื่อเสียง เช่น วิทยุ พอดแคสต์: อ่านคำเตือนให้ได้ยินชัดทุกพยางค์
  • สื่อภาพและเสียง เช่น คลิปวิดีโอ ไลฟ์ โฆษณาทีวี: อ่านคำเตือนให้ได้ยินชัด หรือขึ้นเป็นตัวอักษรลอย (SUPER) อย่างน้อย 5 วินาที หรือตามความเหมาะสมกับความยาวโฆษณา โดยตัวอักษรสูงไม่น้อยกว่า 1 ใน 25 ของความสูงจอ

ชื่อสินค้าในโฆษณาไม่จำเป็นต้องเป็นชื่อเต็มตามฉลาก ถ้าเนื้อหาสื่อชัดว่าเป็นอาหารชนิดไหน แต่การตัดชื่อบางส่วนหรือใช้แค่บางคำ ต้องไม่ทำให้เข้าใจผิดเรื่องคุณประโยชน์หรือสารสำคัญ เช่น ชื่อสินค้ามีคำว่า “คอลลาเจน” แต่ตัดคำอื่นออกจนอ่านแล้วเหมือนอ้างผลต่อผิว

อาหารเสริมกระท่อม และอาหารที่มีกัญชา กัญชง หรือ CBD

สองกลุ่มนี้เป็นของใหม่ในประกาศ พ.ศ. 2569 และมีเกณฑ์เข้มกว่าอาหารเสริมทั่วไป

ประเด็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีกระท่อมอาหารที่มีกัญชา กัญชง เมล็ดกัญชง หรือ CBD
ห้ามสื่อว่ากลุ่มนี้บริโภคได้ และห้ามใช้เป็นผู้แสดงแบบเด็ก เยาวชน ผู้อายุต่ำกว่า 18 ปี สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตรเด็ก เยาวชน ผู้อายุต่ำกว่า 20 ปี สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร และห้ามใช้ภาพการ์ตูนดึงดูดเด็ก
ห้ามอ้างผลที่ไม่ใช่คุณสมบัติของอาหารทำงานทนขึ้น คลายเครียด ต้านซึมเศร้า แก้ปวด หรือวิธีกินที่ผิดหัวเราะไม่รู้ตัว ช่วยให้หลับ หลับลึก เคลิบเคลิ้ม ผ่อนคลาย หรือสื่อว่าใช้ช่อดอกในอาหาร
ภาพในโฆษณาต้องไม่แสดงวิธีใช้ในทางที่ผิดภาพต้องตรงกับส่วนที่ใช้จริง เช่น ใช้เมล็ดกัญชงก็แสดงภาพเมล็ดเท่านั้น
คำเตือน (บัญชีหมายเลข 4)ลำดับ 14: ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค คำเตือนเรื่องไม่ควรรับประทานต่อเนื่องนานเกินกำหนด เด็ก สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน อ่านคำเตือนในฉลากก่อนบริโภคลำดับ 15: อ่านคำเตือนในฉลาก กลุ่มที่ไม่ควรรับประทาน ผู้แพ้ และถ้ามีส่วนของกัญชา/กัญชงหรือ CBD ต้องเตือนเรื่องอาจง่วงซึม ควรเลี่ยงการขับขี่หรือทำงานกับเครื่องจักร

ถ้อยคำคำเตือนต้องใช้ตามบัญชีหมายเลข 4 ทุกตัวอักษร ควรคัดจากประกาศฉบับจริงในราชกิจจาฯ ไม่ควรพิมพ์เองจากความจำ ส่วนเรื่องฉลากและปริมาณ THC ของอาหารกัญชา ดูเพิ่มที่เยลลี่กัญชาขายได้ไหม ผู้ขายต้องรู้อะไร

ไลฟ์สด รีวิว และโพสต์ภาพฉลาก นับเป็นโฆษณาไหม

ประกาศให้นิยาม “การโฆษณาอาหาร” ว่าเป็นการทำด้วยวิธีใดก็ตามให้ประชาชนเห็นหรือรู้ข้อความเกี่ยวกับอาหารเพื่อประโยชน์ทางการค้า และ “ข้อความ” รวมถึงเสียง ภาพ สัญลักษณ์ และการกระทำที่เข้าใจความหมายได้ ดังนั้นไลฟ์ขายของ คลิปสั้น รีวิวที่จ้างทำ และแคปชันใต้ภาพ ล้วนเป็นโฆษณาอาหารเสริมได้ทั้งหมด

  • ไลฟ์สด: คำพูดสดที่หลุดสรรพคุณ เช่น “กินแล้วน้ำตาลลง” นับเป็นข้อความโฆษณาเหมือนกัน ควรเตรียมสคริปต์และบอกทีมว่าคำไหนห้ามพูด
  • รีวิวจากลูกค้าหรืออินฟลูเอนเซอร์: ถ้าแบรนด์นำมาโพสต์ซ้ำหรือจ้างทำ ข้อความในรีวิวต้องผ่านเกณฑ์เดียวกัน
  • แพทย์ เภสัชกร นักโภชนาการ: ข้อ 4 (6) ห้ามให้บุคลากรทางการแพทย์หรือผู้อ้างตนเป็นบุคลากรทางการแพทย์แนะนำหรือรับรองสรรพคุณอาหาร
  • ภาพฉลาก: ฉลากที่ทำตามกฎหมายฉลากไม่ถือเป็นโฆษณา (ข้อ 11) แต่ถ้านำภาพฉลากหรือข้อความบนฉลากไปเผยแพร่ผ่านสื่อเพื่อขายของ ก็เข้าลักษณะโฆษณาได้

ข้อมูลยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณาบนแพลตฟอร์มเป็นอีกเรื่องที่ต้องทำคู่กัน อ่านต่อได้ที่No ID, No Ads ร้านค้าออนไลน์ที่ยิงแอดต้องยืนยันตัวตนอย่างไร

เช็กลิสต์ตรวจโฆษณาอาหารเสริมก่อนโพสต์

ทีมงานใช้ลำดับนี้ตรวจชิ้นงานให้ลูกค้า ทำตามได้ทันที

  1. เช็กสินค้าก่อน: มีเลขสารบบอาหาร ฉลากถูกต้อง สูตรตรงกับที่ได้รับอนุญาต และไม่มีวัตถุที่ห้ามใช้ (ข้อ 9 (1)) ถ้ายังไม่มีเลข อย. ให้เริ่มจากการขึ้นทะเบียนอาหาร สบ.5 / สบ.7
  2. แยกทุกประโยคและทุกภาพ ออกเป็น 3 กลุ่ม ห้ามใช้ / ใช้ได้ / ต้องขออนุญาต
  3. ตัดคำในบัญชีหมายเลข 1 ทั้งคำตรงและคำที่ความหมายเหมือนกัน รวมถึงอีโมจิหรือภาพที่สื่อแทน เช่น ภาพสายวัดเอว
  4. ถ้ามีข้อความกลุ่มต้องขออนุญาต ให้ยื่นขอ ฆอ. ทั้งชิ้นงาน และเตรียมหลักฐานตามบัญชีหมายเลข 3
  5. ใส่คำเตือน 3 ข้อ ของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ขนาดตัวอักษรตามสื่อ
  6. ตรวจผู้แสดงแบบ อายุ 15 ปีขึ้นไป ไม่ใช่สตรีมีครรภ์ และไม่ใช่บุคลากรการแพทย์ที่มารับรองสินค้า
  7. ตรวจเลข ฆอ. ก่อนใช้ ค้นได้จากเมนู “สืบค้นข้อมูลใบอนุญาตโฆษณา” บนเว็บไซต์ อย. ว่าเลขที่จะแสดงตรงกับสินค้าและชิ้นงานที่ได้รับอนุญาต
  8. เก็บไฟล์ชิ้นงานที่โพสต์จริง พร้อมเลข ฆอ. และวันที่โพสต์ ไว้ตอบเจ้าหน้าที่ถ้าถูกสอบถาม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในโฆษณาอาหารเสริม

  • ได้ ฆอ. แล้วแต่ทีมกราฟิกเติมคำเกินจริงลงในภาพ ทำให้ชิ้นงานต่างจากที่ได้รับอนุญาต
  • ใช้ภาพ Before After จากรีวิวลูกค้า แม้จะเป็นภาพจริงก็ยังเป็นลักษณะต้องห้าม
  • เขียนว่า “อย. รับรอง” หรือ “ผ่าน อย. ปลอดภัย 100%” ซึ่งอยู่ในบัญชีหมายเลข 1
  • คิดว่าเติมคำว่า “อาจช่วย” แล้วจะไม่ผิด
  • ลืมคำเตือนในคลิปสั้นหรือไลฟ์ เพราะคิดว่ามีอยู่บนฉลากแล้ว

โทษของการโฆษณาอาหารเสริมผิดกฎหมาย

การกระทำมาตราใน พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522โทษ
โฆษณาเป็นเท็จหรือหลอกลวงให้หลงเชื่อโดยไม่สมควรฝ่าฝืนมาตรา 40 (โทษตามมาตรา 70)จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
โฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณ โดยไม่ได้รับอนุญาตฝ่าฝืนมาตรา 41 (โทษตามมาตรา 71)ปรับไม่เกิน 5,000 บาท

อัตราโทษอ้างจากพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 นอกจากโทษตามกฎหมาย ผู้อนุญาตยังสั่งระงับโฆษณาได้ และ อย. แจ้งว่าร่วมมือกับแพลตฟอร์มตรวจสอบและปิดกั้นโฆษณาที่ผิดกฎหมาย ซึ่งทำให้บัญชีหรือเพจที่รีวิวอาหารเสริมเกินจริงเสี่ยงถูกระงับหรือปิดเพจถาวร รายละเอียดการยื่นขออนุญาตอ่านต่อได้ที่ขอ ฆอ.

Livilution ช่วยอะไรได้บ้าง

ทีมงานตรวจโฆษณาอาหารเสริมทั้งแคปชัน สคริปต์ไลฟ์ และภาพ ตามหลักเกณฑ์ พ.ศ. 2569 แยกข้อความที่ต้องตัด ข้อความที่ใช้ได้ และข้อความที่ต้องยื่น ฆอ. เตรียมเอกสารและยื่นคำขอผ่านระบบของ อย. และตรวจฉลากกับเลขสารบบให้พร้อมก่อนยื่น ค่าบริการขึ้นกับจำนวนชิ้นงานและประเภทสื่อ แจ้งราคาหลังดูชิ้นงานจริง เราไม่รับประกันผลการอนุมัติ เพราะการพิจารณาเป็นอำนาจของ อย.

คำถามที่พบบ่อย

หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 มีผลเมื่อไร

ประกาศลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 27 กรกฎาคม 2569 และมีผลตั้งแต่ 28 กรกฎาคม 2569 โดยยกเลิกหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหารฉบับ พ.ศ. 2564

เลข ฆอ. ที่ได้มาตามเกณฑ์เดิมยังใช้ได้ไหม

ใช้ได้จนกว่าใบอนุญาตจะสิ้นอายุ ตามข้อ 13 ของประกาศ แต่ต้องใช้ตรงตามชิ้นงานที่ได้รับอนุญาต ถ้าแก้ข้อความหรือทำชิ้นงานใหม่ต้องยื่นตามเกณฑ์ พ.ศ. 2569

โพสต์แค่ราคาและโปรโมชันอาหารเสริมต้องขอ ฆอ. ไหม

ไม่ต้อง ถ้าเป็นข้อความตามบัญชีหมายเลข 2 เช่น ราคา ลด แลก แจก แถม ที่ตรงความจริง แต่ถ้ามีข้อความสรรพคุณปนอยู่ด้วยแม้ประโยคเดียว ต้องยื่นขออนุญาตทั้งชิ้นงาน

เขียนว่า “อย. รับรอง” ได้ไหม

ไม่ได้ คำว่า “อย. รับรอง ปลอดภัย” อยู่ในบัญชีข้อความที่ไม่อนุญาต ข้อความที่ใช้ได้คือการแจ้งว่าได้รับเลขสารบบอาหารจาก อย. ตามเงื่อนไขในบัญชีหมายเลข 2

ใช้ภาพ Before After จากลูกค้าจริงได้ไหม

ไม่ได้ ภาพ Before After ภาพสายวัด และเครื่องชั่งน้ำหนัก อยู่ในตัวอย่างข้อความที่สื่อว่าลดน้ำหนักตามบัญชีหมายเลข 1 แม้จะเป็นภาพจริงก็ตาม

โฆษณาอาหารเสริมผิดกฎหมายมีโทษอะไร

ถ้าโฆษณาเป็นเท็จหรือหลอกลวงตามมาตรา 40 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าโฆษณาสรรพคุณโดยไม่ได้รับอนุญาตตามมาตรา 41 มีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท และอาจถูกสั่งระงับโฆษณา

พบโฆษณาอาหารเสริมเกินจริง แจ้งได้ที่ไหน

แจ้งสายด่วน อย. 1556 LINE @FDAThai หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ควรแนบลิงก์โพสต์ ภาพหน้าจอ และชื่อสินค้า

โฆษณาอาหารเสริมต้องมีคำเตือนอะไรบ้าง

ต้องมี 3 ข้อความ คือ “เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน” “ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค” และ “อ่านคำเตือนในฉลากก่อนบริโภค” ส่วนอาหารเสริมที่มีกระท่อมหรือกัญชงมีคำเตือนเพิ่มตามบัญชีหมายเลข 4

สรุป

โฆษณาอาหารเสริมหลัง 28 กรกฎาคม 2569 ต้องตรวจกับหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569: ตัดคำรักษาโรค ลดน้ำหนัก ผิวสวย และคำเกินจริงออก แยกข้อความที่ต้องยื่น ฆอ. ใส่คำเตือน 3 ข้อให้ครบ และระวังเป็นพิเศษถ้าสินค้ามีกระท่อมหรือกัญชง ถ้าไม่แน่ใจว่าประโยคไหนอยู่กลุ่มไหน ส่งชิ้นงานให้ทีมงานช่วยดูก่อนโพสต์ได้

ปรึกษาฟรีกับ Livilution (ประสบการณ์ 6 ปี): LINE @liviconsult · โทร 098-525-4415 (ปรึกษา อย.) · 064-986-5445 (ที่ปรึกษา มอก.) · อีเมล fda.service@livilution.com · หรือกรอกฟอร์มติดต่อ

บทความที่เกี่ยวข้อง: คำต้องห้ามใช้โฆษณาอาหาร · ขั้นตอนการขอ อย. อาหารเสริม · ผลแล็บไม่ใช่เลข อย. ใช้โฆษณาอย่างไรไม่ผิด

แหล่งข้อมูลทางการ

  • ราชกิจจานุเบกษา — ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 เล่ม 143 ตอนพิเศษ 182 ง หน้า 60–67 (27 ก.ค. 2569) พร้อมบัญชีแนบท้าย 1–4: ratchakitcha.soc.go.th/documents/123102.pdf
  • กองอาหาร อย. — กฎหมายอาหาร: หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569: food.fda.moph.go.th/food-law/announ-fda-ads69
  • ศรป. อย. — ผลตรวจผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โคเรีย เพียว (31 ต.ค. 2569): cemc.fda.moph.go.th/press-release/325
  • อย. — เตือนรีวิวอาหารเสริมเกินจริง และความร่วมมือกับแพลตฟอร์ม: fda.moph.go.th/news/1610in
  • พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 (มาตรา 40, 41, 70, 71): food.fda.moph.go.th
  • สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา: fda.moph.go.th

ข้อมูล ณ 16 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. ในกรณีเฉพาะ

แชร์บทความนี้....
Livilution เป็นบริษัทที่ปรึกษาเอกชนที่ให้บริการรับดำเนินการด้านเอกสารเท่านั้น ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งหรือเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.), สมอ. หรือหน่วยงานราชการใดๆ
ข้อมูลในเว็บไซต์นี้นำเสนอเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย การเงิน หรือวิชาชีพ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไป ทางเรารับผิดชอบเฉพาะข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่