สรุปสั้น: เยลลี่กัญชา และขนมอื่นที่มีส่วนผสมของกัญชา จะขายในไทยได้ก็ต่อเมื่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) อนุญาตแล้ว มีเลข อย. มีฉลากไทยพร้อมข้อความเตือนตามประกาศฉบับที่ 427 ที่แก้ไขโดยฉบับที่ 438 และมี THC ตามเกณฑ์ สินค้าที่ขาดข้อใดข้อหนึ่งเสี่ยงทั้งต่อผู้บริโภคและต่อคดีของผู้ขาย
ข่าวเยลลี่ผสมกัญชาย่านบรรทัดทอง เกิดอะไรขึ้น
อย. รายงานเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2569 ว่า เรื่องเริ่มจากข่าวในสื่อออนไลน์ว่าครอบครัวหนึ่งในอำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี คือพ่อแม่และลูกรวม 3 คน กินขนมผสมกัญชา และหลังกินแล้วเกิดอาการรุนแรง
พ่อแม่เกร็ง ชักกระตุก ไม่รู้สึกตัวจนต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ ส่วนลูกวัย 2 ขวบมีอาการซึม เจ้าหน้าที่นำตัวส่งโรงพยาบาลเพื่อรักษาอย่างเร่งด่วน ภายหลังทราบว่าเยลลี่ดังกล่าวมีส่วนผสมของกัญชา
ตำรวจ บก.ปคบ. ได้รับการประสานจาก อย. จึงสืบสวน และพบว่ามีแหล่งจำหน่ายในย่านบรรทัดทอง บรรจุภัณฑ์คล้ายขนมเยลลี่สำหรับเด็ก และโฆษณาขายผ่านโซเชียลมีเดีย
วันที่ 29 ตุลาคม 2569 ตำรวจร่วมกับ อย. และกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เข้าตรวจค้นอาคารแห่งหนึ่งในเขตปทุมวัน พบเยลลี่ผสมกัญชาที่ไม่มีฉลากภาษาไทยและไม่มีเลข อย. 90 ชิ้น มูลค่า 50,000 บาท ผู้นำตรวจค้นให้การว่าเป็นลูกจ้าง ขายชิ้นละ 80 บาท
ตัวอย่างของกลางจะถูกส่งตรวจที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ หากตรวจพบว่าสาร THC กับ CBD เกินเกณฑ์ จะแจ้งข้อกล่าวหาเพิ่ม
ผู้ขายขนมผสมกัญชาโดนข้อหาอะไรได้บ้าง
ข่าวของ อย. ระบุข้อหาเบื้องต้นไว้ 2 ฐาน
| กฎหมาย | ฐานความผิด | โทษตามที่ อย. ระบุ |
|---|---|---|
| พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 | จำหน่ายสมุนไพรควบคุมโดยไม่ได้รับอนุญาต | จำคุกสูงสุด 1 ปี ปรับสูงสุด 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522 | ผลิตและจำหน่ายอาหารที่แสดงฉลากไม่ถูกต้อง | ปรับไม่เกิน 30,000 บาท |
แม้เป็นเพียงลูกจ้างหน้าร้าน ก็ยังถูกตรวจค้นและดำเนินคดีได้ เพราะการจำหน่ายและปัญหาฉลากเกิดขึ้นที่จุดขาย ไม่ได้เกิดเฉพาะที่โรงงาน
กฎหมายกัญชาในอาหาร: ประกาศ 427 กับ 438 ว่าอย่างไร
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 427) พ.ศ. 2564 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 438 พ.ศ. 2565 คือกฎหลักที่คุ้มครองผู้บริโภคเรื่องการใช้กัญชาในอาหาร สาระสำคัญมี 5 ข้อ
- เป็นอาหารควบคุมเฉพาะ (ข้อ 1) ต้องได้เลขสารบบอาหารก่อนผลิตหรือนำเข้าเพื่อจำหน่าย ขั้นตอนสรุปไว้ใน ขั้นตอนการขอ อย. อาหารที่มีส่วนของกัญชาหรือกัญชง
- ใช้ได้เฉพาะบางส่วนของพืช คือ เปลือก ลำต้น เส้นใย กิ่งก้าน ราก และใบที่ไม่มียอดหรือช่อดอกติดมา เฉพาะที่มีใบอนุญาตให้ผลิตในประเทศ ขนมที่โฆษณาว่าใช้ “ช่อดอก” จึงไม่ตรงนิยามดังกล่าว
- ห้ามใช้กับอาหารบางกลุ่ม (ข้อ 3) เช่น อาหารทารก นมดัดแปลงสำหรับทารก อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก รวมถึงเครื่องดื่มที่ผสมกาเฟอีน
- เพดาน THC/CBD (ข้อ 4) อาหารที่ขายถึงผู้บริโภคทั่วไปต้องมี THC สูงสุด 1.6 มิลลิกรัม กับ CBD สูงสุด 1.41 มิลลิกรัมต่อหน่วยบรรจุ ส่วนเครื่องปรุงรสบางชนิดกำหนดเป็นร้อยละโดยน้ำหนัก (THC 0.0032 / CBD 0.0028)
- วัตถุดิบต้องถูกกฎหมาย (ข้อ 5) ผู้ผลิตต้องได้ส่วนของพืชมาโดยชอบ และเก็บบันทึกการรับจ่ายไว้ที่สถานที่ผลิต
ฉลากอาหารที่มีส่วนผสมของกัญชาต้องมีข้อความอะไร
นอกจากรายการพื้นฐานของฉลากอาหาร ข้อ 9 ของประกาศ 427 ยังกำหนดข้อความเฉพาะไว้ดังนี้
- คำว่า “คำเตือน” ตัวอักษรสูงไม่น้อยกว่า 1.5 มม. ในกรอบสี่เหลี่ยมที่สีตัดกับพื้น
- “เด็ก สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร ไม่ควรรับประทาน”
- “หากมีอาการผิดปกติ ควรหยุดรับประทานทันที”
- “ผู้ที่แพ้หรือไวต่อสาร THC หรือ CBD ควรระวังในการรับประทาน”
- “อาจทำให้ง่วงซึมได้ ควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล”
- ปริมาณ THC เช่น “มีสาร THC ไม่เกิน 1.6 มิลลิกรัม ต่อ…(หน่วยบรรจุ)”
- ข้อแนะนำ เช่น “ไม่ควรบริโภคเกินวันละ 2 …(หน่วยบรรจุ)”
- คำว่า “กัญชา” หรือ “กัญชง” เป็นส่วนหนึ่งของชื่ออาหารหรือกำกับชื่ออาหาร
เลขาธิการ อย. ย้ำในข่าวเดียวกันว่า ผลิตภัณฑ์ที่ อย. อนุญาตผ่านการประเมินความปลอดภัยมาแล้ว และฉลากต้องแสดงข้อความเตือนที่เห็นได้ชัด ทบทวนองค์ประกอบฉลากทั่วไปได้ที่ ฉลากอาหารที่ถูกต้องตาม อย. ต้องมีอะไรบ้าง
ขนมกัญชานำเข้าไม่มีฉลากไทย ขายได้ไหม และเช็กลิสต์ก่อนรับมาขาย
ไม่ควรขาย สินค้าในข่าวผิดตั้งแต่ต้น เพราะอาหารที่มีส่วนผสมของกัญชาต้องขออนุญาตเป็นอาหารควบคุมเฉพาะ และอาหารที่ขายถึงผู้บริโภคต้องมีฉลากไทยครบตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 450
อย. ยังขอให้ผู้ปกครองห้ามเด็กกินเยลลี่ผสมกัญชาที่ลักลอบผลิตและนำเข้า โดยสังเกตซองขนมที่ไม่มีฉลากภาษาไทย แต่มีภาพใบกัญชา ข้อความ Cannabis, CA, THC ผู้นำเข้าควรอ่านเรื่อง อาหารที่ต้องขอ อย. ก่อนนำเข้าวางขาย ประกอบ
ก่อนรับสินค้ากลุ่มนี้มาขาย ร้านค้ากับผู้ขายออนไลน์ควรเช็ก 6 ข้อ
- มีเลข อย. ที่ค้นในระบบตรวจสอบผลิตภัณฑ์ของ อย. แล้วชื่อสินค้ากับผู้รับอนุญาตตรงกัน
- ฉลากไทยครบ ทั้งชื่ออาหาร ผู้ผลิต/ผู้นำเข้า ปริมาณสุทธิ วันที่ควรบริโภคก่อน/หมดอายุ
- มีกรอบข้อความเตือน ปริมาณ THC ต่อหน่วยบรรจุ และข้อแนะนำการบริโภคครบตามข้อ 9
- ชื่ออาหารมีคำว่า กัญชา หรือ กัญชง ไม่ปิดบังการใช้กัญชาในสูตร
- หน้าตาสินค้าไม่ดึงดูดเด็ก ซึ่งเป็นจุดที่ อย. ยกขึ้นมาในข่าวดังกล่าว
- ขอเอกสารจากผู้จัดส่ง เช่น สำเนาใบสำคัญการขึ้นทะเบียนอาหาร และใบอนุญาตสถานที่ผลิต/นำเข้า
ถ้าไม่ผ่านแม้ข้อเดียว ไม่ควรรับมาขาย ในคดีนี้ เจ้าหน้าที่ตรวจยึดของกลางที่จุดขายโดยตรง
คำถามที่พบบ่อย
เยลลี่กัญชาขายได้ไหมในไทย
ขายได้เฉพาะสินค้าที่ อย. อนุญาตเป็นอาหารควบคุมเฉพาะ มีเลข อย. มี THC ตามเกณฑ์ และมีฉลากไทยพร้อมข้อความเตือนตามประกาศฉบับที่ 427 ที่แก้ไขโดยฉบับที่ 438
ขนมกัญชาที่ไม่มีเลข อย. ผิดกฎหมายอะไร
ในคดีย่านบรรทัดทอง อย. ระบุข้อหาเบื้องต้นฐานจำหน่ายสมุนไพรควบคุมโดยไม่มีใบอนุญาต ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 กับฐานผลิตและจำหน่ายอาหารที่แสดงฉลากไม่ถูกต้อง ตาม พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522
THC ในอาหารกำหนดไว้เท่าไร
อาหารทั่วไปที่ขายถึงผู้บริโภคกำหนด THC สูงสุด 1.6 มิลลิกรัม กับ CBD สูงสุด 1.41 มิลลิกรัมต่อหน่วยบรรจุ เครื่องปรุงรสบางชนิดกำหนดเป็นร้อยละโดยน้ำหนัก
พบขนมกัญชาไม่มีฉลากไทย แจ้งร้องเรียนที่ไหน
แจ้งสายด่วนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) 1556 อีเมล 1556@fda.moph.go.th หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ ตามช่องทางที่ อย. ประกาศไว้ในข่าว
อยากผลิตหรือนำเข้าอย่างถูกกฎหมาย ให้ Livilution ช่วย
ลำดับงานคือ มีสถานที่ผลิตที่ได้รับอนุญาตหรือใบอนุญาตนำเข้าอาหาร จัดหาวัตถุดิบจากแหล่งที่ถูกกฎหมาย ออกแบบสูตรให้สาร THC กับ CBD อยู่ในเกณฑ์ ยื่นขอเลขสารบบอาหาร แล้วออกแบบฉลากให้ครบทั้งประกาศ 450 กับประกาศ 427 ดูเรื่องสถานที่ได้ที่ บริการขอใบอนุญาตสถานที่ อย.
Livilution Consult มีประสบการณ์ 6 ปี ในงานขอ อย. อาหาร เราช่วยตรวจสูตรกับเอกสารวัตถุดิบ วางฉลาก และเตรียมคำขอสำหรับอาหารควบคุมเฉพาะ รายละเอียดเอกสารกับค่าธรรมเนียมราชการอยู่ใน ขอ อย. อาหารกัญชา กัญชง ส่วนภาพรวมงานยื่นอาหาร ดูที่ บริการรับจด อย. อาหาร
ส่งสูตร ภาพฉลาก หรือรายละเอียดสินค้ามาให้เราช่วยเช็กเบื้องต้น ผ่าน แบบฟอร์มติดต่อ LINE @liviconsult หรือโทร 098-525-4415
แหล่งอ้างอิง
- อย. ข่าว (1 พ.ย. 2569) ตรวจค้นแหล่งกระจายเยลลี่ผสมกัญชา ย่านบรรทัดทอง: fda.moph.go.th
- ประกาศฉบับที่ 427 พ.ศ. 2564 ฉบับรวมแก้ไข: exfood.fda.moph.go.th
- ประกาศฉบับที่ 427 พ.ศ. 2564: food.fda.moph.go.th
- ประกาศฉบับที่ 438 พ.ศ. 2565: food.fda.moph.go.th
- คำชี้แจงประกาศฉลากอาหาร (ฉบับที่ 450): food.fda.moph.go.th
ข้อมูล ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
